لزوم ابتکار ژئوپلیتیک در مقابل پیمان ابراهیم

به گزارش بخش سیاسی وِبانگاه به نقل از گروه پارلمانی خبرگزاری تسنیم، بابک نگاهداری رئیس مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه ایرانِ پساجنگ رمضان در آستانه‌ی یک گذار و نقطه عطف راهبردی است، گفت: اگر تا دیروز مسئله اصلی مدیریتِ تهدید بود، امروز پرسش محوری، «معماری و بازآفرینی ایران آینده» است.

اکنون لحظه‌ی عبور از «مدیریت بحران» به «تصویرپردازی نوین برای ایران آینده» است

وی افزود: آنچه در ماه‌های اخیر تجربه شد، اوج توانمندی در مدیریت بحران و اقتدار سخت بوده است؛ اما ادامه این مسیر بدون بازاندیشی در مدل حکمرانی و مدل نوسازی و بازآفرینی، به فرسایش ظرفیت‌ها و از دست دادن فرصت ها می‌انجامد. اکنون لحظه‌ی عبور از «واکنش» به «طراحی»، و از «مدیریت بحران» به «تصویرپردازی نوین برای ایران آینده» است.

رییس مرکز پژوهش‌های مجلس، با بیان اینکه آینده، امری تقدیرگرایانه و بیرون از اراده ملی نیست، تصریح کرد: آینده میدانِ کنش جمعی مردم و پیمانِ خردمندانه نخبگان است. ایرانِ جوان نیازمند یک «کلان راهبرد» است که اقتدار سخت را به مرجعیت بین المللی، عزت ملی، رفاه نرم، و تولید ثروت ترجمه کند. بر این مبنا نقطه عزیمت جدید، بازنگری در نظریه توسعه و پیشرفت ایران نه به معنای بازسازی صرف زیرساخت‌های تخریب‌شده، بلکه به مثابه فرصتی برای بازآفرینی معماری عمارت حکمرانی بر مبنای نقاط قوت و فرصت های جدید، است.

کشورهایی که پس از جنگ و بحران، به نوسازی حکمرانی روی آورده‌اند، مزیت‌های جدید و پایدار خلق کرده‌اند

وی ادامه داد: تجربیات بین‌المللی نشان می‌دهد کشورهایی که پس از جنگ و بحران، به نوسازی حکمرانی روی آورده‌اند، مزیت‌های جدید و پایدار خلق کرده‌اند. ایران امروز باید بتواند از خلأ اصلی خود که فقدان اجماع راهبردی درباره «آینده پس از شوک» است، عبور کند. در این چارچوب، ابتکار «سیمرغ» مرکز پژوهش های مجلس، تلاشی برای صورت‌بندی یک مدل بومی حکمرانی است؛ مدلی مبتنی بر «وحدت در کثرت»، که در آن نخبگان پراکنده و نسل‌های مختلف، از وضعیت «جزایر منفک» به یک «کل واحدِ توانمند» ارتقا یابند و در اندیشه یک پیمان خردمندانه نخبگانی باشند.

نگاهداری، با بیان اینکه شکاف نسلی و گسست نظری امروز، محصول عدم ترکیب «تجربه نسل اول» با «انرژی و ابزار نسل جدید» در یک سازه حکمرانی مشترک است، خاطرنشان کرد: اعتلای حکمرانی در ایرانِ جوان، بدون تبدیل این تنوع به هم‌افزایی ممکن نیست. در ایرانِ پساجنگ، هنر حکمرانی، صرفاً دفاع نیست؛ «طراحی و آفند در همه حوزه‌های حکمرانی» است.

وحدت ملی باید از سطح شعار سیاسی فراتر رود

وی با تاکید بر وحدت ملی به مثابه امر قدسی، یادآور شد: وحدت ملی باید از سطح شعار سیاسی فراتر رود و از منازعات حزبی مصون بماند. بدون این سپر معنوی، تاب‌آوری اجتماعی در برابر طوفان‌های آینده تضعیف می‌شود.

با مولدسازی دارایی‌ها و خلق درآمدهای جدید، باید کمر تورم را شکست

رییس مرکز پژوهش‌های مجلس، با تاکید بر گذار اقتصادی از مدیریت فقر به تولید ثروت، عنوان کرد: با مولدسازی دارایی‌ها و خلق درآمدهای جدید، باید کمر تورم را شکست و امنیت را به سفره مردم و رونق تولید گره زد؛ در غیر این صورت، اقتدار سخت به تدریج فرسوده می‌شود.

وی با اشاره به لزوم تحول در سیاست همسایگی، خاطرنشان کرد: عبور از رویکرد صرفاً امنیتی به «پروژه‌های مشترک اقتصادی» و واگذاری سکان این تحول به بخش خصوصی چابک، به‌جای دیوان‌سالاری کند دولتی، ضرورت دارد.

نگاهداری با اشاره به لزوم دیپلماسی پیچیده با قدرت‌ها و کشورهای نوظهور، یادآور شد: در این میان نیازمند استراتژی میان‌مدت، عمیق و تخصصی است که از نوسانات لحظه‌ای در روابط بین‌الملل مصون بماند و در خدمت اعتلای ظرفیت داخلی قرار گیرد.

بدون ورود نسل تازه‌نفس، اعتلای حکمرانی در عصر رهبری جوان ممکن نخواهد بود

وی با تاکید بر نوسازی نظام تدبیر داخلی و سرمایه انسانی، تصریح کرد: بدون ورود نسل تازه‌نفس، گشودگی نسبت به ایده‌های نخبگانی فراتر از مرزبندی‌های چپ و راست، و استقرار «گشودگی خردمندانه»، اعتلای حکمرانی در عصر رهبری جوان ممکن نخواهد بود.

در شرایط تحولات شتابان منطقه‌ای و جهانی، ایران نیازمند یک ابتکار ژئوپلیتیک فعال و آینده‌نگر است

نگاهداری، نیاز به یک ابتکار ژئوپلیتیک جدید در منطقه در مقابله با پیمان ابراهیم را حائز اهمیت دانست و گفت: در شرایط تحولات شتابان منطقه‌ای و جهانی، ایران نیازمند یک ابتکار ژئوپلیتیک فعال و آینده‌نگر از جنس «پیمان ثبات و توسعه غرب آسیا» است؛ ابتکاری که با تکیه بر پنج محورِ امنیت از مسیر منفعت مشترک، اولویت‌بخشی به همسایگان، تثبیت جایگاه ایران به‌عنوان گره اتصال کریدورها و انرژی، ایفای نقش در بازسازی و توسعه پساجنگ، و موازنه‌گرایی فعال در سیاست خارجی، بتواند موقعیت ژئوپلیتیک کشور را از منبع اصطکاک به سکوی تولید امنیت، توسعه و نفوذ پایدار منطقه‌ای تبدیل کند. این ابتکار چنانچه به خوبی طراحی و اجرا شود، می تواند پیامدهای پیمان ابراهیم را خنثی نماید.

رییس مرکز پژوهش‌های مجلس، در پایان تاکید کرد: ایده محوری اعتلای حکمرانی برای ایرانِ جوان، عبور از «مدل بقا» به «مدل نوسازی‌» است؛ یعنی تبدیل هر تهدید به سکوی نوسازی ظرفیت‌ها، با تکیه بر پیمان اجتماعی، نگرشی سیمرغ محور در بهره گیری از نظرات خبرگان، و طراحی یک نقشه راه آفند حکمرانی.