همدان؛ منشأ و مبدأ شکلگیری فرهنگ گردشگری در ایران

محمدی با اشاره به اینکه کتاب خود نخستین اثر در حوزه تاریخ گردشگری کشور است، تصریح کرد: همدان از دیرباز خواستگاه اصلی گردشگری در ایران بوده است.
وی افزود: توسعه گردشگری همواره نیازمند (راه) بوده و مادها با ساخت اولین جادههای باستانی، زیرساخت این صنعت را فراهم کردند؛ جادهای که سه دژ مهم هگمتانه، نوشیجان و گودین را به هم متصل میکرد و تا اوایل دوره پهلوی نیز مورد استفاده قرار میگرفت.
وی با ورود به دوره هخامنشی، نقطه عطف گردشگری همدان را سال 559 پیش از میلاد و ورود کوروش بزرگ دانست و گفت: انتخاب همدان به عنوان پایتخت تابستانی توسط کوروش، هویت جدیدی به گردشگری این منطقه بخشید.
وی با اشاره به توسعه استراحتگاهها در نزدیکی آبشار گنجنامه در دوران هخامنشی، بر اهمیت تاریخی این منطقه تأکید کرد.
این پژوهشگر با مرور ادوار تاریخی، حضور نقشنگاریدر دوره اشکانی در محدوده دره مرادبیگ و توجه ویژه مغولان در قرن 7 و 8 هجری به دره ماوشان (محدوده امامزاده کوه) را از جمله شواهد پایداری گردشگری در همدان برشمرد.
محمدی در بخش دیگری از سخنان خود به شکوه طبیعت همدان در ادوار اسلامی اشاره کرد و به نقل از کتاب تاریخی «مصطفوی»، از پوشش گیاهی عظیم این شهر یاد کرد که چنان انبوه بود که نور آفتاب به سختی به زمین میرسید.
وی افزود: در دوران صفوی، در وقفنامهها از همدان با عنوان «بلدیه طیبه» یاد میشد که ریشه در متون قرآنی دارد و این نام در دوران فتحعلی قاجار از طریق ضرب سکه، به رسمیت کل کشور رسیده بود.
وی همچنین با اشاره به مشاهدات «هوگو گرته» در دوران قاجار، از پوشش درختی گسترده شهر در آن دوران سخن گفت و در پایان، احیای مزار علویان در دوره صفوی و کتیبههای بهمنمیرزا در محدوده امامزاده محسن را از جمله عوامل تأثیرگذار بر رونق مستمر گردشگری در همدان دانست.