چرا ساری هنوز از سگهای بلاصاحب خالی نمیشود؟
مسئله سگهای بلاصاحب سالهاست از یک موضوع صرفاً شهری عبور کرده و به چالشی در حوزه سلامت عمومی، امنیت شهروندان، مدیریت پسماند، حقوق حیوانات و هماهنگی میان دستگاههای اجرایی تبدیل شده است؛ چالشی که به اعتقاد کارشناسان، با جمعآوری مقطعی پایان نمییابد و نیازمند برنامهای جامع برای کنترل جمعیت، مدیریت منابع غذایی و جلوگیری از ورود سگهای جدید به محدوده شهری است.
بهروز اسکندرنیا، سرپرست فرمانداری ساری، با تشریح آخرین اقدامات انجامشده در این حوزه گفت: از ابتدای سال جاری تاکنون 126 گزارش درباره حضور سگهای بلاصاحب ثبت شده که 51 مورد از طریق سامانه 137 شهرداری و 75 مورد نیز در بازدیدهای میدانی شناسایی شده است.
وی افزود: در همین مدت 205 قلاده سگ بلاصاحب از سطح شهر جمعآوری شدهاند و در اردیبهشتماه نیز قرارداد یکسالهای میان شهرداری ساری و یک شرکت تخصصی برای اجرای عملیات زندهگیری و کنترل سگهای بلاصاحب منعقد شده است.
اسکندرنیا با بیان اینکه نظارت بر اجرای این قرارداد بر عهده معاونت خدمات شهری شهرداری و سازمان مدیریت پسماند است، اظهار کرد: موضوع قرارداد، زندهگیری سگهای بالغ و نابالغ با تجهیزات استاندارد است و این شرکت حتی پیش از انعقاد قرارداد رسمی نیز در این حوزه با شهرداری همکاری داشته است.
اما مهمترین بخش سخنان فرماندار ساری، اعتراف به واقعیتی است که شاید دلیل اصلی تداوم این بحران باشد؛ مشکل سگهای بلاصاحب تنها با جمعآوری در محدوده شهر حل نمیشود.
وی تصریح کرد: تا زمانی که روستاهای اطراف و کل شهرستان در این چرخه مدیریت نشوند، ورود سگهای جدید به شهر ادامه خواهد داشت و تلاشهای انجامشده نتیجه مطلوب را به همراه نخواهد داشت.
این اظهارات نشان میدهد که مدیریت سگهای بلاصاحب، موضوعی فراتر از مسئولیت یک شهرداری است و بدون همکاری دهیاران، بخشداریها، دستگاههای متولی و مشارکت شهروندان، امکان کنترل پایدار این معضل وجود ندارد.
سرپرست فرمانداری ساری همچنین یکی دیگر از عوامل تداوم این چرخه را ورود سگها از روستاهای اطراف و رهاسازی آنها توسط برخی افراد عنوان کرد؛ موضوعی که بار دیگر ضرورت برخورد با رهاسازی حیوانات و تدوین سازوکارهای بازدارنده را یادآوری میکند.
بر اساس اعلام فرمانداری، سگهای جمعآوریشده به پناهگاه منتقل میشوند؛ جایی که عملیات واکسیناسیون، عقیمسازی و نگهداری آنها انجام میشود. اکنون حدود 700 قلاده سگ در این مرکز نگهداری میشوند؛ آماری که خود نشاندهنده ابعاد گسترده این چالش در مرکز استان مازندران است.
با این حال، پرسش اساسی همچنان پابرجاست؛ آیا افزایش ظرفیت پناهگاهها و تداوم جمعآوری، بهتنهایی میتواند پایانبخش این بحران باشد؟ یا آنکه تا زمانی که منشأ تولید جمعیت سگهای بلاصاحب، مدیریت پسماند، رهاسازی حیوانات و هماهنگی میان شهر و روستا اصلاح نشود، این چرخه همچنان ادامه خواهد یافت؟
اگرچه فرمانداری و شهرداری ساری وضعیت کنونی را «نسبتاً مطلوب» ارزیابی میکنند و از شهروندان خواستهاند موارد مشاهده سگهای بلاصاحب را از طریق سامانه 137 گزارش کنند، اما تجربه سالهای اخیر نشان میدهد حل این معضل، بیش از آنکه به آمار جمعآوری وابسته باشد، به تدوین یک برنامه علمی، یکپارچه و بلندمدت نیاز دارد؛ برنامهای که هم امنیت و سلامت شهروندان را تضمین کند و هم با رعایت اصول علمی و ضوابط مرتبط با رفاه حیوانات، از تکرار این چرخه فرسایشی جلوگیری کند.