پشت پرده تنش آبی نایسر؛ از فشار جمعیت تا چالش شبکه توزیع آب
نایسر بهعنوان یکی از بزرگترین سکونتگاههای شهری سنندج، سالهاست با رشد سریع جمعیت و توسعه کالبدی مواجه شده؛ اما سرعت گسترش جمعیت و ساختوسازها در برخی نقاط، از توان زیرساختهای موجود پیشی گرفته و امروز آثار این ناهماهنگی در حوزههایی همچون آب، برق و خدمات شهری نمایان شده است.
پایان قطعی آب نایسر و آساوله نیازمند اقدام فوری است
در همین راستا، استاندار کردستان با تشکیل جلسهای ویژه و دعوت از مدیران دستگاههای مرتبط، معتمدان و نمایندگان مردم نایسر و آساوله، تلاش کرد این دغدغه عمومی را از مسیر بررسی میدانی و تصمیمگیری مشترک دنبال کند؛ نشستی که محور اصلی آن، یافتن راهکارهای عملی برای کاهش قطعی آب و تامین پایدار این نیاز حیاتی مردم بود.
آرش زرهتن لهونی در این جلسه با تاکید بر اینکه وضعیت قطعی آب در نایسر و آساوله قابل قبول نیست، اظهار کرد: همه دستگاههای مسئول باید با همکاری و هماهنگی بیشتر، اقدامات عملیاتی لازم را برای کاهش مشکلات موجود و جلوگیری از تداوم این وضعیت اجرا کنند.
وی با اشاره به اهمیت تشکیل کمیته مشترک مدیریت آب و برق با حضور مدیران اجرایی و معتمدان محلی افزود: مصوبات این نشست نباید در حد تصمیم باقی بماند، بلکه باید با پیگیری مستمر به مرحله اجرا برسد تا مردم در کوتاهترین زمان ممکن شاهد بهبود شرایط باشند.
استاندار کردستان همچنین بر مدیریت مصرف، حفظ منابع موجود و تدوین برنامههای کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت برای تامین پایدار آب تاکید کرد و گفت: با وجود تلاشهای انجام شده، شرایط فعلی نیازمند هماهنگی بیشتر و ورود جدیتر دستگاههای اجرایی است.
توسعه بدون زیرساخت، بحران خدماتی میآفریند
در ادامه این نشست، معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار کردستان، یکی از ریشههای اصلی مشکلات مناطق حاشیهای را توسعه نامتوازن و ساختوسازهای فاقد مجوز عنوان کرد.
امیر قادری با تاکید بر اینکه ساختوسازهای غیرمجاز فشار مضاعفی بر زیرساختهای شهری وارد میکند، اظهار کرد: باید با همکاری همه دستگاههای مسئول، این روند کنترل شود تا در آینده مشکلات مربوط به تامین آب، برق و سایر خدمات شهری افزایش پیدا نکند.
وی با اشاره به برنامهریزی برای بهرهبرداری از پروژههای نهضت ملی مسکن و طرح جوانی جمعیت در روستاهای قار و دوشان همزمان با هفته دولت، افزود: فراهم کردن مسیر قانونی تامین مسکن میتواند ضمن پاسخ به نیاز مردم، از گسترش ساختوسازهای خارج از ضابطه جلوگیری کند.
معاون عمرانی استاندار کردستان تاکید کرد: توسعه شهری زمانی پایدار خواهد بود که متناسب با ظرفیت زیرساختها انجام شود و مدیریت صحیح ساختوسازها، نقش مهمی در پیشگیری از بحرانهای خدماتی دارد.
منابع آبی استان مناسب است، مشکل در شبکه توزیع است
در بخش دیگری از این نشست، مدیرعامل شرکت آب منطقهای کردستان با اشاره به وضعیت منابع آبی استان، تاکید کرد که مشکل اصلی در تامین آب نایسر، کمبود منابع نیست، بلکه چالش اصلی در حوزه شبکه توزیع و زیرساختهای انتقال است.
آرش آریانژاد اظهار کرد: میانگین بارندگی استان در سال جاری به 520 میلیمتر رسیده که نسبت به سال گذشته افزایش قابل توجهی داشته است و از نظر ذخایر آبی، سدهای مهم استان در شرایط مناسبی قرار دارند.
وی با اشاره به وجود ذخایر مطلوب در سدهای عباسآباد، گاران، قشلاق، آزاد، گاوشان و قوچم افزود: هر میزان آب مورد نیاز شرکت آب و فاضلاب باشد، از سوی شرکت آب منطقهای تامین خواهد شد و موضوع اصلی، مدیریت شبکه و اجرای زیرساختهای مورد نیاز است.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای کردستان همچنین از آماده بودن سه حلقه چاه رزرو در بیجار و قروه برای شرایط اضطراری خبر داد و گفت: پروژه انتقال آب از سد قوچم به قروه نیز با تامین بخش عمده اعتبارات، در مسیر اجرا قرار دارد و پیشبینی میشود طی دو سال آینده به بهرهبرداری برسد.
ظرفیت تولید آب وجود دارد، اما شبکه توزیع زیر فشار است
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب کردستان نیز در این نشست با تشریح گستردگی شبکه تامین آب استان، اظهار کرد: تامین آب شرب کردستان از طریق 10 سد، 9 تصفیهخانه، سامانههای اضطراری، صدها حلقه چاه و منابع طبیعی متعدد انجام میشود.
محمد فرهاد افزود: سالانه 174 میلیون مترمکعب آب در استان تولید میشود که بخش عمده آن در شهرها و روستاها مورد استفاده قرار میگیرد و ترکیب منابع سطحی و زیرزمینی، ظرفیت مناسبی برای تامین آب ایجاد کرده است.
وی با اشاره به تداوم خشکسالیهای اخیر اظهار کرد: اگرچه بارندگی امسال نسبت به سال گذشته افزایش یافته، اما کردستان همچنان ششمین سال خشکسالی را پشت سر میگذارد و آثار کاهش منابع آبی گذشته همچنان بر سفرههای زیرزمینی و شبکه تامین آب تاثیرگذار است.
فرهاد، مهمترین چالش فعلی را شبکه توزیع دانست و گفت: در بسیاری از مناطق، ظرفیت تولید و تصفیه آب پاسخگوی نیاز است، اما توسعه نامتوازن، افزایش سکونتگاههای حاشیهای و انشعابات غیرمجاز، فشار زیادی بر شبکه وارد کرده است.
وی اصلاح خطوط انتقال، توسعه زیرساختها، مدیریت شبکه و ساماندهی انشعابات غیرمجاز را از برنامههای اصلی شرکت آب و فاضلاب برای کاهش مشکلات آبرسانی عنوان کرد.
صدای مردم نایسر؛ قطعی آب زندگی شهروندان را دشوار کرده است
در این میان، صدای مردم نایسر نیز بخش مهم این نشست بود؛ معتمدان و ساکنان این منطقه با بیان مشکلات روزمره خود اعلام کردند که بسیاری از محلات، ساعتهای طولانی با قطعی آب مواجه هستند و همزمانی خاموشی برق با از مدار خارج شدن ایستگاههای پمپاژ، شرایط را برای شهروندان دشوارتر کرده است.
بر اساس این گزارش؛ آنچه از این نشست به دست میآید، نشان میدهد مسئله آب نایسر و آساوله نه ناشی از نبود منابع آبی، بلکه نتیجه سالها توسعه شتابزده، فشار جمعیتی و نیاز به تقویت زیرساختهاست؛ اکنون انتظار مردم این مناطق آن است که تصمیمات اتخاذشده در این جلسه، با پیگیری جدی استانداری کردستان و همکاری شرکت آب و فاضلاب، شرکت آب منطقهای، شرکت توزیع برق و شهرداری سنندج، به اقدام عملی تبدیل شود تا پایان قطعیهای مکرر آب، از یک وعده به یک واقعیت ملموس برای ساکنان محل تبدیل شود.