پرسپولیس؛ نقد اسکواد و غیبت «هافبک باکس تو باکس» در لیگ برتر

اولین شکست پرسپولیس در فصل جاری، نگاهی موشکافانه به ترکیب و عملکرد مدعی قهرمانی را ضروری ساخته است. مهدی تارتار، سرمربی تیم، در پاسخ به سوالات درباره عدم استفاده از اورونوف، بر انتخاب مربی بر اساس داشته‌ها، سیستم بازی، ترکیب و تاکتیک تأکید کرده است؛ اصلی که نیازمند بررسی فنی دقیق‌تر در خصوص همخوانی بضاعت تیم و تاکتیک مربی است.

در فوتبال مدرن، پست‌های مختلف زمین با شماره‌گذاری مشخص می‌شوند که لزوماً با شماره پیراهن بازیکنان تفاوت دارد. پست‌هایی مانند دروازه‌بان (شماره ۱)، مدافع میانی (شماره ۵) و مهاجم نوک (شماره ۹) هر کدام نیازمند ویژگی‌های خاص خود هستند تا بازیکن بتواند در آن پست موفق عمل کند. علاوه بر ویژگی‌های عمومی مانند دوندگی و هوش فوتبالی.

توانایی‌ها و کمبودهای یک تیم یا «اسکواد» نیز از طریق همین مناطق تعریف می‌شود. در فوتبال ایران، با توجه به سبک بازی سال‌های اخیر، فقدان «هافبک پست ۸ کلاسیک» مشهود است؛ بازیکنی که به عنوان هافبک باکس تو باکس (Box-to-Box) عمل کند، یعنی هم در فاز دفاعی و هم در فاز هجومی تأثیرگذار باشد.

هافبک باکس تو باکس، بازیکنی است که توپ را از دفاع دریافت کرده و به حمله منتقل کند، در پرس و دفاع مشارکت کند، به محوطه جریمه حریف اضافه شود، پاس‌های عمقی و رو به جلو بدهد، از فاصله مناسب شوتزنی کند و مسافت زیادی را در زمین طی نماید. این ویژگی‌ها در اکثر تیم‌های حاضر در لیگ برتر ایران کمتر دیده می‌شود.

با بررسی بازی‌های لیگ برتر، مشخص می‌شود که بسیاری از تیم‌ها بدون حضور هافبک شماره ۸ کلاسیک بازی می‌کنند و به جای آن، از بازی مستقیم، اتکا به کناره‌ها، وینگرها و دفاع‌های کناری در حمله و دفاع بهره می‌برند. برخی تیم‌ها نیز برای پوشش این خلا، با دو هافبک دفاعی بازی می‌کنند، اما این امر معمولاً منجر به ایجاد فاصله زیاد بین خطوط میانی و حمله می‌شود.

حتی در صورتی که تیمی از وجود یک هافبک شماره ۱۰ بسیار خوب بهره ببرد، باز هم ممکن است خلاء نبود بازیکن پست ۸ را به طور کامل جبران نکند. مشکل اصلی اینجاست که مانند پست ۸، بازیکنان با ویژگی‌های پست ۱۰ نیز در فوتبال ایران کم هستند.

در فوتبال مدرن، گاهی تیم‌ها به صورت آگاهانه و تاکتیکی تصمیم می‌گیرند بدون هافبک ۸ کلاسیک بازی کنند؛ مانند بارسلونا بدون پدری یا رئال مادرید بدون بلینگهام. در چنین شرایطی، مربیان با استفاده از تاکتیک‌های خاص، این کمبود را جبران می‌کنند. بنابراین، نداشتن هافبک ۸ کلاسیک به خودی خود ضعف محسوب نمی‌شود؛ بلکه مهم‌ترین عامل، برنامه و تاکتیک مربی برای پوشش این خلاء است. اما در لیگ ایران، چقدر از این برنامه‌های آگاهانه دیده می‌شود؟

به گزارش بخش ورزشی وبانگاه، این مسئله نیازمند بررسی دقیق‌تر از سوی کادر فنی تیم‌ها و همچنین مدیران باشگاه‌ها برای شناسایی و جذب بازیکنان با توانایی‌های مورد نیاز فوتبال روز دنیا است.