سه گانه بسیار مهم پیام رهبر انقلاب بهمناسبت هفته دولت
رهبر انقلاب: ارتکاب هرآنچه بهضرر انسجام اجتماعی باشد، ممنوع است
این جمله، در شرایط امروز کشور، معنایی فراتر از یک توصیه سیاسی دارد. «انسجام اجتماعی» در این پیام به یکی از ارکان قدرت ملی تبدیل شده است؛ همانقدر مهم که اقتصاد، تولید، فناوری، امنیت و توان دفاعی. ایران قوی فقط کشوری نیست که قدرت نظامی دارد، فناوری تولید میکند یا از فشارهای اقتصادی عبور میکند؛ ایران قوی، جامعهای دارد که دشمن نمیتواند آن را از درون متفرق و ناامید کند.
شاید به همین دلیل است که در کنار تأکید بر حل مشکلات اقتصادی، رونق تولید، سرمایهگذاری، مدیریت بازار و فعالسازی ظرفیتهای نخبگان، بخش مهمی از پیام به روایت اختصاص یافته است. روایت قدرت و قوت ایران و ملت ایران.
این تعبیر برای ما که در میدان رسانه و فرهنگ فعالیت میکنیم، یک هشدار و در عین حال یک مأموریت است.
امروز دشمن فقط به دنبال تغییر محاسبات مسئولان نیست میخواهد محاسبات مردم را هم تغییر دهد. میخواهد جامعهای که در میدان مقاومت و در شرایط سخت ایستاده، خودش را ضعیف، گرفتار، شکستخورده و بیآینده تصور کند. اینجاست که جنگ شناختی آغاز میشود.گاهی لازم نیست واقعیت را تغییر داد؛ کافی است روایت ما از واقعیت تغییر کند.
اما اینجا یک سوءبرداشت مهم باید کنار گذاشته شود. روایت قدرت به معنای انکار ضعفها و مشکلات نیست. اتفاقاً خود پیام، از تورم، بیکاری، قیمتها، مشکلات تولید و مسائل اقتصادی سخن میگوید. تفاوت در این است که ضعف باید حل شود، نه اینکه به ابزار تولید ناامیدی تبدیل شود.
رسانه مسئول میتواند مطالبهگر باشد، میتواند عملکرد دولت را نقد کند و میتواند مشکلات مردم را فریاد بزند اما میان نقد برای اصلاح و روایت برای فرسایش امید فاصله بسیار زیادی وجود دارد.
به همین دلیل، شاید یکی از مهمترین بخشهای پیام، هشدار درباره دوگانهسازیهای موهوم باشد. دوگانههایی مانند جنگ یا مذاکره، وفاق یا تندروی، سازش یا جنگطلبی.
اختلاف نظر طبیعی است اما تبدیل اختلاف نظر به شکاف اجتماعی، همان نقطهای است که یک جامعه، به جای حل مسئله، انرژی خود را صرف جنگیدن با خودش میکند. جامعه میتواند متفاوت بیندیشد، اما نباید از هم گسسته شود.
از این منظر، پیوست انسجام اجتماعی که در پیام مورد تأکید قرار گرفته، فقط یک تعبیر اداری نیست؛ یک نگاه جدید به حکمرانی است. هر تصمیم اقتصادی، فرهنگی، سیاسی یا امنیتی باید یک سؤال جدی را هم با خود داشته باشد: این تصمیم با انسجام جامعه چه میکند؟
اگر اعتماد میسازد، اگر مردم را به هم نزدیک میکند و اگر سرمایه اجتماعی را افزایش میدهد، در مسیر ایران قوی است و اگر جامعه را مقابل جامعه قرار میدهد، حتی اگر در ظاهر برای بخشی از جامعه جذاب باشد، باید نسبت به پیامدهای آن حساس بود.
و اینجاست که مأموریت رسانه و فرهنگ جدیتر میشود. ما به رسانهای نیاز داریم که نه روابط عمومی دولت باشد و نه بلندگوی ناامیدی. رسانهای که حقیقت را بگوید، ضعف را مطالبه کند، قدرت را روایت کند و امید را بر پایه واقعیت بسازد.
دولت نیز در مقابل، نمیتواند از رسانه انتظار روایت قدرت داشته باشد، اما در میدان عمل مسئلهای را حل نکند. اقدام واقعی و روایت درست باید در کنار یکدیگر قرار بگیرند.
اقدام بدون روایت، قدرت را از چشم جامعه پنهان میکند و روایت بدون اقدام، اعتماد جامعه را فرسوده میسازد.
در نهایت، شاید بتوان پیام هفته دولت را در یک جمله خلاصه کرد: مقاومت فقط ایستادن در برابر دشمن در میدان نظامی نیست، ایستادن در برابر ناامیدی، تفرقه و تحمیل روایت دشمن از ایران نیز بخشی از مقاومت است.
اگر دشمن نتواند ایران را در میدان شکست دهد، ممکن است تلاش کند تصویر شکستخوردهای از ایران در ذهن ایرانی بسازد.
پس امروز یکی از مهمترین میدانهای مقاومت، میدان روایت است. ما باید ضعفهایمان را ببینیم و برای رفع آنها اقدام کنیم اما اجازه ندهیم ضعفها، جای قوتها را بگیرند. باید نقد کنیم، اما جامعه را تخریب نکنیم. باید مطالبهگر باشیم، اما سرمایه اجتماعی را نسوزانیم. باید اختلاف داشته باشیم، اما دو قطبی نشویم و باید قدرت ایران را روایت کنیم؛ نه برای آنکه واقعیت را زیباتر از آنچه هست نشان دهیم، بلکه برای آنکه دشمن نتواند واقعیت ایران را آنگونه که میخواهد برای ما تعریف کند. این شاید مهمترین پیام این روزهای ایران باشد.