جهش تولید گندم در دیمزارهای آذربایجان شرقی؛ عبور از 650 هزار تن
استان آذربایجان شرقی نیز از این قاعده مستثنی نیست. پسروی آب دریاچه ارومیه و افت شدید منابع آب زیرزمینی در دشتهای این استان، زنگ خطر را برای کشاورزی منطقه به صدا درآورده است. در چنین شرایطی، تغییر الگوی کشت و تمرکز بر «دیمکاری» با استفاده از ارقام اصلاحشده و مقاوم، به عنوان یک راهبرد اساسی در دستور کار قرار گرفته است. بهرهگیری از «آب سبز» (رطوبت ذخیرهشده در خاک از بارشها) به جای اتکا به منابع محدود آبهای سطحی و زیرزمینی، توانسته است تهدید خشکسالی را به فرصتی برای شکوفایی دیمزارها تبدیل کند.
آمارها نشان میدهد که اتخاذ این رویکرد علمی، نتایج درخشانی به همراه داشته است. در سال زراعی جاری، بهرغم تداوم محدودیتهای اقلیمی، دسترنج کشاورزان خطه آذربایجان در دیمزارها به ثمر نشسته و رکوردهای امیدبخشی در تولید و خرید تضمینی گندم به ثبت رسیده است؛ موفقیتی که مرهون پیوند علم و تجربه در مزارع است.
صادق نادری، معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی در حاشیه سیودومین گردهمایی سالیانه مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور در مراغه، در گفتوگو با خبرنگار تسنیم، با اشاره به توفیقات بهدستآمده در حوزه زراعت استان اظهار داشت: با وجود تمامی چالشهای اقلیمی، برآوردها نشان میدهد که میزان تولید گندم آذربایجانشرقی در سال جاری به بیش از 650 هزار تن رسیده است.
وی با ارائه آمار دقیق از روند تحویل گندم کشاورزان به سیلوها افزود: تاکنون بالغ بر 360 هزار تن گندم در سطح استان خریداری شده است که از این رقم، 335 هزار تن در قالب خرید تضمینی، 15 هزار تن به صورت خرید توافقی و مابقی به عنوان گندم بذری از کشاورزان تحویل گرفته شده است.
معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی آذربایجانشرقی با پیشبینی تداوم این روند مثبت، تصریح کرد: انتظار میرود مجموع خرید گندم استان تا پایان فصل برداشت به رقم 400 هزار تن بالغ شود. نکته حائز اهمیت این است که میزان خرید گندم در استان در سال جاری نسبت به مدت مشابه سال گذشته، رشد 15 درصدی را تجربه کرده است که این آمار، گویای استمرار و پویایی ظرفیت تولید در استان بهرغم محدودیتهای شدید منابع آبی است.
نادری در بخش دیگری از سخنان خود، توسعه کشتهای دیم را نه یک انتخاب، بلکه یک الزام استراتژیک دانست و تأکید کرد: کشور ما در اقلیم خشک و نیمهخشک واقع شده و متوسط بارندگی آن کمتر از یکسوم میانگین جهانی است. از سوی دیگر، بخش وسیعی از مناطق آذربایجانشرقی نیز با تنشهای آبی دستوپنجه نرم میکنند. در چنین زیستبومی، اتکا به کشت دیم و بهرهگیری هوشمندانه از ظرفیت نزولات جوی و «آب سبز»، ضرورتی اجتنابناپذیر برای تضمین امنیت غذایی و استمرار تولید است.
وی با تقدیر از نقش کلیدی نهادهای علمی در این جهش تولید، خاطرنشان کرد: مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور با تکیه بر دانش محققان داخلی، گامهای بلندی در مسیر معرفی ارقام جدید گندم با پتانسیل عملکرد بالا و مقاوم در برابر خشکی، آفات و بیماریها برداشته است که نتیجه آن امروز در مزارع استان مشهود است.
نادری در پایان تولید بذور محصولات تناوبی را مکمل این موفقیت خواند و گفت: تولید بذر نباتات علوفهای و حبوبات توسط این مؤسسه که قابلیت کشت پاییزه و انتظاری را دارند، باعث شده تا با استفاده بهینه از آب باران، علاوه بر افزایش بهرهوری منابع آب، شاهد توسعه چشمگیر تولید حبوبات در چرخه کشاورزی دیم استان باشیم.