گردشگری نباید به قیمت تخریب میراث تاریخی توسعه یابد

به گزارش بخش استان‌ها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم از همدان، همدان به‌عنوان یکی از کهن‌ترین شهرهای ایران، از ظرفیت کم‌نظیری در حوزه میراث فرهنگی و گردشگری برخوردار است، ظرفیتی که در صورت حفاظت اصولی و بهره‌برداری هدفمند می‌تواند به یکی از پیشران‌های توسعه اقتصادی استان تبدیل شود. در همین راستا، مسئولان استان بر ضرورت پیوند میان صیانت از هویت تاریخی همدان

احیای بافت‌های تاریخی و مشارکت مردم تأکید دارند، رویکردی که قرار است با تدوین طرح ویژه احیای بافت تاریخی و تکیه بر اقتصاد گردشگری دنبال شود

در همین راستا حمید ملانوری‌شمسی، استاندار همدان، در نشست با علیرضا ایزدی، مدیرکل ثبت آثار تاریخی کشور، با قدردانی از پیگیری‌های انجام‌شده در حوزه میراث فرهنگی، انتخاب مدیرکل جدید میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان را اقدامی هوشمندانه دانست و اظهار‌کرد: تجربه مدیریتی وی در استان‌هایی همچون اصفهان و یزد که از ظرفیت‌های گسترده تاریخی و گردشگری برخوردارند، می‌تواند فرصت مناسبی برای تحول در حوزه میراث فرهنگی و گردشگری همدان باشد.

گردشگری محور توسعه همدان است

استاندار همدان با تأکید بر اینکه گردشگری باید به یکی از محورهای اصلی توسعه استان تبدیل شود، افزود: میراث فرهنگی باید پرچم‌دار این حرکت باشد و دستگاه‌های مختلف نیز متناسب با وظایف خود در کنار این حوزه قرار گیرند.

ملانوری‌شمسی با بیان اینکه حفاظت از میراث تاریخی در کنار توسعه گردشگری یک ضرورت است، تصریح کرد: نگاه ما به میراث فرهنگی، نگاهی جدی و بلندمدت است و در زمینه حفاظت، احیا و حراست از آثار تاریخی و بافت‌های واجد ارزش استان کوتاهی نخواهیم کرد.

وی ادامه داد: توسعه گردشگری زمانی می‌تواند پایدار و موفق باشد که بر پایه حفظ هویت تاریخی و فرهنگی شکل بگیرد بنابراین قرار نیست برای ایجاد جاذبه گردشگری، سرمایه‌های تاریخی و هویتی استان آسیب ببینند. باید میان حفاظت از میراث و بهره‌برداری اقتصادی از آن تعادل ایجاد کنیم.

مردم باید محور احیای بافت تاریخی باشند

استاندار همدان با اشاره به اهمیت مشارکت مردم در حفاظت از بافت تاریخی شهر همدان گفت: اگر مردم نسبت به طرح‌های احیا احساس رضایت و تعلق نداشته باشند، اجرای این طرح‌ها با مشکل مواجه خواهد شد.

ملانوری‌شمسی افزود: مردم باید خودشان را صاحب و حافظ بافت تاریخی بدانند و در فرآیند احیا نقش واقعی داشته باشند. تجربه نشان داده است هرجا مردم در کنار دستگاه‌های اجرایی وارد میدان شده‌اند، هم حفاظت از آثار ماندگارتر بوده و هم نتیجه اقدامات رضایت‌بخش‌تر شده است.

وی عنوان کرد: هدف ما این است که مردم از احیای بافت تاریخی منفعت اقتصادی و اجتماعی ببرند و احساس نکنند که اجرای طرح‌های میراثی، محدودیتی برای زندگی و فعالیت آنها ایجاد می‌کند. اگر منافع ساکنان، مالکان و مردم محلی در نظر گرفته شود، خود آنها به نخستین مدافعان میراث تاریخی تبدیل خواهند شد.

احیای بافت تاریخی باید به رونق اقتصادی مردم منجر شود

استاندار همدان با اشاره به همکاری شهرداری، شورای اسلامی شهر، اداره‌کل راه و شهرسازی و میراث فرهنگی در موضوع بافت تاریخی اظهار داشت: جمع‌بندی‌های کارشناسی نشان می‌دهد می‌توان ضمن حفظ اصالت و هویت تاریخی همدان، زمینه احیا و حفاظت از بافت را فراهم کرد و همزمان اقتصاد گردشگری و رفاه مردم را نیز ارتقا داد.

وی گفت: نگاه ما این است که بافت تاریخی نباید به یک محدوده صرفاً حفاظتی تبدیل شود، بلکه باید بتوان از ظرفیت‌های آن برای ایجاد اشتغال، رونق کسب‌وکارهای محلی، جذب گردشگر و افزایش رفاه ساکنان استفاده کرد.

ملانوری‌شمسی با اشاره به برنامه‌های مدیریت استان در حوزه گردشگری عنوان کرد: در فضای آرام‌تر، بخش قابل توجهی از وقت مدیریت استان به موضوع گردشگری اختصاص خواهد یافت و در همین راستا فرمانداران نیز موظف شده‌اند طرح‌های شاخص گردشگری شهرستان‌های خود را ارائه کنند.

وی افزود: باید از ظرفیت‌های تاریخی، طبیعی و فرهنگی تمام شهرستان‌های استان استفاده کنیم و گردشگری را از یک موضوع صرفاً فرهنگی به یک پیشران اقتصادی تبدیل کنیم.

تدوین طرح ویژه برای احیای بافت تاریخی همدان

در ادامه این نشست، علیرضا ایزدی، مدیرکل ثبت آثار تاریخی کشور، با اشاره به بررسی‌های انجام‌شده درباره بافت تاریخی همدان اظهار داشت: در نشست‌های گذشته موضوع بافت تاریخی و عناصر وابسته به آن مورد بررسی قرار گرفته و در پرونده ثبت جهانی نیز آثار ارزشمندی در بافت تاریخی همدان وجود دارد که باید با جدیت مورد حفاظت و حراست قرار گیرند.

وی با تأکید بر ضرورت هماهنگی میان دستگاه‌های مختلف گفت: حفاظت و احیای بافت تاریخی همدان بدون همکاری مجموعه‌هایی مانند وزارت راه و شهرسازی، شهرداری، میراث فرهنگی و سایر دستگاه‌های مرتبط امکان‌پذیر نیست و لازم است همه این مجموعه‌ها در یک چارچوب مشخص و هماهنگ حرکت کنند.

مدیرکل ثبت آثار تاریخی کشور افزود: بر اساس تأکید استاندار همدان، یک نسخه ویژه و طرح مشخص برای حفاظت و به‌ویژه احیای بافت تاریخی همدان تدوین خواهد شد؛ طرحی که صرفاً رویکرد حفاظتی نداشته باشد و اقتصاد گردشگری را نیز به‌عنوان یکی از ارکان اصلی آن مورد توجه قرار دهد.

اقتصاد گردشگری ضامن حیات بافت تاریخی همدان

ایزدی با بیان اینکه در تدوین این طرح باید منافع ساکنان و مالکان بافت تاریخی مورد توجه قرار گیرد، تصریح کرد: نگاه ما این است که ضمن حفاظت از میراث تاریخی، منافع مردم، ساکنان اصلی و مالکان نیز حفظ شود و توسعه بافت به افزایش رفاه آنان منجر شود.

وی ادامه داد: رفاه مردم و حفاظت از میراث تاریخی دو موضوع جدا از یکدیگر نیستند؛ هرچه مردم از ظرفیت‌های تاریخی و گردشگری منطقه منتفع شوند، انگیزه و توان بیشتری برای حفاظت از این سرمایه‌ها خواهند داشت و این موضوع می‌تواند به تضمین حفاظت پایدار از بافت تاریخی منجر شود.

مدیرکل ثبت آثار تاریخی کشور تأکید کرد: درباره شهری با ظرفیت‌های تاریخی و جایگاه جهانی همدان صحبت می‌کنیم و باید نگاه ما به این ظرفیت، توسعه‌گرا و آینده‌نگر باشد. اقتصاد حاصل از بافت تاریخی می‌تواند حیات آینده گردشگری تاریخ‌محور همدان را تضمین کند.

ایزدی عنوان کرد: با توجه به تأکید وزیر میراث فرهنگی و استاندار همدان، گردشگری باید در برنامه‌های آینده استان جایگاه محوری داشته باشد و اقتصاد گردشگری مبتنی بر بافت تاریخی می‌تواند به یکی از مهم‌ترین محورهای توسعه اقتصادی شهر همدان تبدیل شود.