امنیت غذایی؛ اولویت راهبردی کشور در گرو تولید داخلی و خودکفایی
به گزارش بخش اقتصاد وبانگاه بر اساس دادههای خبری منتشر شده در باشگاه خبرنگاران جوان، مجتبی پالوج، رئیس مؤسسه پژوهشهای برنامهریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی، با برجسته ساختن اهمیت مقوله امنیت غذایی، آن را در راس اولویتهای ملی کشور قرار داد. وی راهبرد کلیدی جمهوری اسلامی ایران در حوزه کشاورزی را بر محوریت تولید داخلی و دستیابی به خودکفایی عنوان کرد.
پالوچ در ادامه اظهار داشت که علیرغم تمام چالشها و سختیها، بخش کشاورزی همواره در راستای راهبردی متمرکز بر امنیت غذایی، ارتقاء تولید ملی و خودکفایی گام برداشته است؛ مفهومی که ریشه در قانون اساسی کشور دارد و مورد توجه جدی واقع شده است.
وی با اشاره به جایگاه رفیع قانون اساسی به عنوان میثاق ملی و منشور اداره کشور، بر لزوم مبنا قرار گرفتن آن در کلیه تصمیمگیریها تأکید ورزید و گفت که نمیتوان نسبت به کلیدواژههای تصریح شده در آن، نگاهی تقلیلگرایانه اتخاذ نمود. خودکفایی نیز از جمله این مفاهیم بنیادین است که قانون اساسی بر آن صحه گذاشته است.
رئیس مؤسسه پژوهشهای برنامهریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی، استناد به اصل ۱۱۰ قانون اساسی، خاطرنشان کرد که تعیین سیاستهای کلی نظام، از جمله وظایف رهبری است و این سیاستها پس از طی فرایندی مشخص، تدوین و ابلاغ میگردند. سیاستهای کلی کشاورزی، پس از یک دوره چندساله تحقیق و بررسی، در سال ۱۳۹۱ در ۹ محور ابلاغ شد که دو محور از این سیاستها به صراحت بر مقوله خودکفایی تأکید ورزیدهاند.
امنیت غذایی به عنوان یکی از ارکان تابآوری کشور، نقشی حیاتی در عبور از شرایط سخت ایفا میکند. پالوج همچنین به مدیریت بخش کشاورزی در روزهای اولیه بحران اخیر اشاره کرد و عملکرد وزیر جهاد کشاورزی و هماهنگی با استانها را در تأمین نیازهای ضروری مردم، قابل تقدیر دانست.
وی با اشاره به سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی، تقویت ظرفیتهای داخلی و مقاومسازی اقتصاد را از اهداف کلیدی آن برشمرد. مؤسسه تحت مدیریت وی نیز در تدوین و راهبری برنامههای توسعه، اقتصاد مقاومتی، ساماندهی ایران ۱۴۰۰ و اشتغال نقش بسزایی داشته است.
پالوچ بر اهمیت درک ابعاد چندوجهی امنیت غذایی تأکید کرد و بیان داشت که مسائل مرتبط با غذا و امنیت غذایی نباید صرفاً از منظر اقتصادی مورد بررسی قرار گیرد، زیرا مستقیماً با امنیت ملی و زندگی آحاد جامعه گره خورده است. این مسئله، همواره در دیدگاههای کلان مدیریتی کشور مورد توجه بوده و محدود به مقطع زمانی خاصی نیست.
رئیس مؤسسه پژوهشهای برنامهریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی، با تأکید بر لزوم نگاه فرابخشی به حوزه کشاورزی، ارتباط تنگاتنگ آن را با مقولاتی چون آب و انرژی یادآور شد. تجهیزات و صنایع کشاورزی نیازمند انرژی هستند و آب نیز به عنوان عنصری حیاتی، بخش عمدهای از مصرف جهانی را به خود اختصاص داده است، لذا توجه به این مولفهها در سیاستگذاری کشاورزی امری ضروری است.
در بخش دیگری از سخنان خود، پالوج به اهمیت سیاستگذاری و نقش نخبگان در این فرایند اشاره کرد. وی معتقد است که سیاستگذاری از شناخت و کشف مسئله آغاز میشود و بدون درک دقیق مسئله، ارائه راهحلهای مؤثر و قابل تعمیم امکانپذیر نیست. استفاده از دیدگاههای نخبگانی، یکی از رویکردهای مطرح در مدلهای مختلف سیاستگذاری در سطح جهان است.
پالوچ ایدهپردازی را تلنگری ذهنی برای حل مسائل و نیازها دانست، اما بر ضرورت بررسی جامع راهحلها، اعم از امکان تعمیم و اثربخشی آنها، تأکید ورزید و خاطرنشان کرد که ایدهپردازی نباید به ارائه راهحلهای تکگزینهای محدود شود.