تاکید وزارت نیرو بر توسعه نیروگاههای خورشیدی خانگی؛ جهش تقاضا و سرمایهگذاری
به گزارش بخش اقتصاد وبانگاه بر اساس دادههای خبری منتشر شده در باشگاه خبرنگاران جوان، توسعه نیروگاههای خورشیدی، به ویژه انواع خانگی و کوچکمقیاس، در سالهای اخیر به یکی از اولویتهای اصلی صنعت برق کشور تبدیل شده است. این رویکرد با هدف افزایش ظرفیت تولید برق پاک، کاهش فشار بر شبکه در ساعات اوج مصرف و مقابله با چالش ناترازی برق اتخاذ شده است.
نیروگاههای خورشیدی خانگی با قابلیت تولید برق در محل مصرف، علاوه بر کاهش اتلاف انرژی در فرآیند انتقال و توزیع، با فراهم آوردن امکان مشارکت مشترکان در تولید، زمینه را برای سرمایهگذاری خانوارها و واحدهای صنعتی کوچک در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر فراهم میسازند.
در همین راستا، وزارت نیرو و سازمان انرژیهای تجدیدپذیر و بهرهوری انرژی برق (ساتبا) تمرکز ویژهای بر توسعه نیروگاههای خورشیدی پشتبامی برای افزایش تولید برق پاک دارند. مصطفی رجبیمشهدی، معاون برق و انرژی وزیر نیرو، از رشد چشمگیر ظرفیت نیروگاههای خورشیدی پشتبامی از ۱۷۰ مگاوات در ابتدای دولت به ۶۵۰ مگاوات خبر داد. وی همچنین مجموع ظرفیت نیروگاههای تجدیدپذیر کشور را از ۱۲۵۰ مگاوات به بیش از ۶۰۰۰ مگاوات افزایش یافته و پیشبینی کرد این رقم تا پایان سال به ۱۲ هزار مگاوات برسد.
وزارت نیرو هدفگذاری کرده است تا ۵۰۰۰ مگاوات نیروگاه خورشیدی پشتبامی احداث شود که این نیروگاهها علاوه بر منازل مسکونی، قابلیت نصب بر روی سقف سولهها و واحدهای صنعتی کوچک را نیز خواهند داشت. اتصال این نیروگاهها به شبکههای فشار ضعیف، منجر به کاهش هزینههای توسعه و اتصال نیروگاههای بزرگ به شبکه میشود. همچنین، تدوین دستورالعمل فعالیت تجمیعگرها، راه را برای اقتصادی شدن طرحها و عرضه برق تولیدی در تابلوی برق سبز هموار کرده است.
هزینه احداث یک نیروگاه خورشیدی ۵ کیلوواتی، با نیاز به حدود ۵۰ تا ۶۰ متر مربع فضا، بین ۳۵۰ تا ۴۵۰ میلیون تومان برآورد میشود. در حالی که در ابتدا مشترک باید تمام هزینه را پرداخت میکرد، اکنون تسهیلاتی معادل ۸۰ درصد هزینه در نظر گرفته شده و تلاش بر این است که بخش عمده یا تمام هزینه از طریق تسهیلات پوشش داده شود. چنین نیروگاهی قادر است بخش قابل توجهی از مصرف برق یک خانوار با مصرف متعادل را تأمین کند.
حلیا سادات حسینی، مجری طرحهای نوآورانه ساتبا، بر اولویت توسعه نیروگاههای خورشیدی خانگی تاکید کرده و اعلام داشت که تاکنون ۲۵ سکوی فعال در زمینه نصب و راهاندازی نیروگاههای خانگی در سراسر کشور ایجاد شده است. این سکوها به عنوان پل ارتباطی بین ساتبا، شبکه برق و متقاضیان عمل کرده و دسترسی به اطلاعات فنی، تجهیزات و فرایند احداث را تسهیل میکنند.
از ابتدای سال ۱۴۰۵، به ویژه پس از تجربیات متفاوت کشور، تقاضا برای احداث نیروگاههای خورشیدی خانگی به طور قابل توجهی افزایش یافته است. تعداد متقاضیان از بیش از ۴۰۰ نفر به رقمی چندین برابر رسیده و رشدی بیش از ۱۰۰ درصدی را نشان میدهد. ناترازی برق و قطعیهای مکرر در زمان اوج مصرف تابستان، از عوامل اصلی افزایش این تقاضا بوده و مشترکان نیاز بیشتری به تولید برق مستقل احساس کردهاند.
همچنین، گرایش به سمت نیروگاههای هیبریدی که قادر به تأمین برق در زمان قطعی و تحویل انرژی به شبکه در زمان اتصال هستند، مشاهده میشود. با این حال، ابلاغ دستورالعملهای جدید در زمینه نیروگاههای هیبریدی، روند اجرای برخی پروژهها را با کندی مواجه ساخته است. بررسی و آسیبشناسی فرایند احداث نیروگاههای خانگی، با توجه به تعداد زیاد ذینفعان و تأثیر عواملی چون تغییر قیمت تجهیزات و شرایط شبکه، در دستور کار قرار دارد. اصلاحات لازم در سامانههایی مانند «مهرسان» و ارتباط آن با سکوهای فعال، برای افزایش سرعت اجرای طرحها در حال پیگیری است.