کدام نیروهای آمریکایی در عراق باقی خواهند ماند؟
به گزارش بخش بینالملل وبانگاه بر اساس دادههای منتشرشده در خبرگزاری مهر به نقل از الجزیره، دولت عراق اعلام کرده است که نیروهای آمریکایی امروز چهارشنبه آخرین پایگاههای خود را در عراق همزمان با پایان یافتن مهلت تعیینشده برای مأموریت ائتلاف بینالمللی در این کشور ترک میکنند.
همزمان با این رویداد، عراق وارد تعطیلات رسمی چهار روزهای تحت عنوان «روزهای حاکمیت» میشود. دفتر نخستوزیر عراق اعلام کرده است که اول اکتبر «روزی جدید در مسیر دولت عراق خواهد بود».
امروز چهارشنبه، آغاز عقبنشینی نیروهای آمریکایی از عراق نیست، بلکه پایان مسیری است که از دو سال پیش شروع شده است. بیانیه مشترک عراق و آمریکا در ۲۷ سپتامبر ۲۰۲۴، پایان مأموریت ائتلاف را به دو مرحله تقسیم کرده بود:
۱. مرحله اول: پایان مأموریت نظامی در داخل عراق حداکثر تا پایان سپتامبر ۲۰۲۵.
۲. مرحله دوم: تداوم مأموریت تا سپتامبر ۲۰۲۶ جهت حمایت از عملیاتها علیه داعش در سوریه، از طریق پلتفرمی که توسط کمیته نظامی عالی مشترک بین دو کشور تعیین میشود.
در ۱۸ ژانویه ۲۰۲۶، کمیته نظامی عالی عراق پایان مأموریت ائتلاف و تکمیل تخلیه پایگاهها و مقرهای فرماندهی در مناطق فدرال از مستشاران ائتلاف از جمله پایگاه عینالاسد و مقر فرماندهی عملیات مشترک) را اعلام کرد. این در حالی است که حمایت لجستیکی از عملیاتهای سوریه از طریق یک پایگاه هوایی در اربیل ادامه مییابد.
خروج آمریکا از پایگاههای خود در عراق در حالی شکل میگیرد که این کشور زیر ضرب حملات نظامی ایران مجبور شده است بسیاری از پایگاههای خود در منطقه را تخلیه کند. لذا به نظر میرسد کاهش نیروها در عراق بیش از آنکه در نتیجه توافق امنیتی با دولت بغداد شکل گرفته باشد، به علت فشار ناشی از حملات موشکی و پهپادی ایران و خسارات انسانی و مالی وارد شده بر آمریکاییها در این جنگ است.
با این وجود، حضور آمریکا عمدتاً در شمال عراق متمرکز باقی ماند. خبرگزاری آسوشیتدپرس به نقل از یک مقام نظامی آمریکایی گزارش داد که عقبنشینی تا ۳۰ سپتامبر کامل خواهد شد و اکثر نیروی باقیمانده، در اردن و سایر کشورهای منطقه بازاستقرار خواهند یافت.
حضور نظامی آمریکا در سالهای اخیر شامل حدود ۲۵۰۰ سرباز بود، این رقم در اوج عملیاتها در سال ۲۰۰۷ از ۱۷۰ هزار نفر فراتر رفته بود.
طبق گزارش آسوشیتدپرس، علاوه بر نیروهای نظامی ، تجهیزات نظامی از جمله سامانههای پدافند هوایی نیز از عراق تخلیه خواهند شد. آمریکایی ها مدعی هستند که سامانههای پدافند هوایی آمریکا در اربیل، در طول جنگ کنونی در رهگیری موشکهای بالستیک و پهپادهای ایرانی نقشآفرینی کرده بودند. این در حالی است که نیروهای مسلح ایران بیشتر مواضع آمریکاییها در این کشور را هدف قرار دادهاند.
کدام نیروهای آمریکایی ها در عراق باقی خواهند ماند؟
خروج نیروها از پایگاهها به معنای خروج واشنگتن از پرونده امنیتی عراق نیست. با وجود حمایت دولت عراق از خروج نیروهای آمریکایی، اقلیم کردستان نظر دیگری دارد. وزارت پیشمرگه اعلام کرده است که خروج نیروهای آمریکایی «بدون تأمین هیچ سامانه دفاعی»، اقدامی «نگرانکننده» است.
بیانیه مشترک سال ۲۰۲۴ از ابتدا بر انتقال به «مشارکتهای امنیتی دوجانبه» تأکید داشت و آمریکاییها تصمیم داشتند هژمونی خود بر عراق را به نحوی مدرنتر و متفاوت دنبال کنند. در گفتگوهای همکاری امنیتی در ژوئیه همان سال، دو کشور بر مرحله جدیدی توافق کردند که شامل افسران رابط، آموزش و برنامههای همکاری امنیتی سنتی میشود.
همچنین دو طرف درباره ارتقای توانمندیهای نیروهای عراق از طریق کمکهای نظامی، فروش تسلیحات و تأمین مالی آنها بحث و بر اهمیت نگهداری از تجهیزات آمریکاییِ در اختیار نیروهای عراقی و تقویت برنامههای آموزش نظامی تأکید کردند.
ژنرال سعد معن، رئیس ستاد رسانهای امنیتی، هنگام تحویل مقر آمریکایی در فرودگاه بغداد گفت که این امر مانع از ادامه همکاریهای امنیتی با شرکای بینالمللی بر پایه احترام متقابل و با حفظ استقلال تصمیمگیری عراق نخواهد شد.
به این ترتیب، پایان حضور نیروهای نظامی آمریکا در عراق به معنای پایان مداخله این کشور در امور داخلی عراق نیست، بلکه واشنگتن به روندی پایان میدهد که با تهاجم سال ۲۰۰۳ آغاز شد و با عقبنشینی پایان سال ۲۰۱۱ قطع شد و سپس در سال ۲۰۱۴ بار دیگر با احیای داعش در عراق شکل گرفت. آمریکاییها گرچه به حضور سنتی خود در عراق پایان میدهند، اما زیر چتر همکاریهای امنیتی و مستشاری، همچنان به مداخله نظامی و امنیتی در عراق از طریق سفارت خود که بزرگترین سفارت آمریکا در جهان است، ادامه خواهند داد.