216 شب میدان‌داری مردم کردستان؛ روایت میدانی که زیر باران خالی نشد+عکس
در شبی که خاطرات دفاع مقدس و مجاهدت‌های مردمی در طول جریان تحمیلی رمضان نیز بهانه‌ای برای مرور یکی از مهم‌ترین مقاطع تاریخ معاصر ایران بود، میدان بار دیگر شاهد حضور مردمی بود که روایت خود را از مقاومت، امنیت و وحدت در کنار سخنان سخنرانان و برنامه‌های این اجتماع دنبال کردند؛ روایتی که بیش از هر چیز بر یک مفهوم استوار است: اینکه دفاع از سرزمین و امنیت، تنها در میدان نبرد خلاصه نمی‌شود و حافظه یک ملت نیز بخشی از این میدان است.
هوای شبانه سنندج آرام‌تر، سردتر و بارانی از روزهای گذشته است، اما میدان همچنان زنده و گرم است. خانواده‌هایی که در کنار یکدیگر ایستاده‌اند، جوانانی که بخشی از برنامه را دنبال می‌کنند و مسئولانی که در کنار مردم حضور دارند، تصویری از تداوم یک اجتماع را شکل داده‌اند؛ اجتماعی که رسیدن آن به شب دویست‌وشانزدهم، خود بخشی از روایت این میدان است.
این استمرار، فارغ از هر تحلیل و برداشت، یک واقعیت اجتماعی قابل مشاهده را پیش روی خبرنگار قرار می‌دهد؛ میدان هنوز برای مردم محل حضور، گفت‌وگو و شنیدن روایت‌هایی درباره گذشته و آینده است و هفته دفاع مقدس نیز فرصت مناسبی فراهم کرده تا بخشی از این خاطرات و تجربه تاریخی دوباره مرور شود.
ضرورت حفظ وحدت و برادری
در چنین فضایی، ماموستا عبدالرحمن مرادی، امام جمعه اهل سنت استان کرمانشاه، با حضور در اجتماع شبانه مردم سنندج، سخنان خود را با گرامیداشت هفته دفاع مقدس آغاز کرد و انقلاب اسلامی را حاصل همراهی ملت ایران و اقوام و مذاهب مختلف دانست.
وی با اشاره به سال‌های جنگ تحمیلی یادآور شد که ملت ایران هشت سال در برابر تجاوز رژیم بعث عراق ایستادگی کرد و مردم و نیروهای نظامی و انتظامی در مناطق غرب کشور، به‌ویژه کرمانشاه و کردستان، نقش مهمی در دفاع از کشور داشتند.
عالم اهل‌سنت با اشاره به محاسبات دشمن در ابتدای جنگ گفت که دشمنان تصور می‌کردند نظام جمهوری اسلامی در مدت کوتاهی از بین خواهد رفت، اما این پیش‌بینی تحقق پیدا نکرد و ملت ایران پس از هشت سال جنگ همچنان پابرجا باقی ماند.
به گفته وی، آنچه توانست کشور را از یک دوره دشوار عبور دهد، وحدت، انسجام و پشتیبانی مردم در کنار فداکاری نیروهای مسلح بود؛ نیروهایی که در طول سال‌های جنگ برای دفاع از خاک و امنیت کشور جانفشانی کردند.
این بخش از سخنان ماموستا مرادی، در واقع پلی میان خاطره دفاع مقدس و شرایط امروز بود؛ جایی که او از ضرورت حفظ توان دفاعی و ایجاد قدرت بازدارندگی سخن گفت و تأکید کرد کشورهای اسلامی نباید در برابر تهدید و تجاوز احساس ضعف و ترس داشته باشند.
امام جمعه اهل سنت استان کرمانشاه بر استفاده از توان، امکانات و ظرفیت‌های داخلی برای دفاع از عزت و استقلال کشورها تأکید کرد و در ادامه، مسئله وحدت را یکی از مهم‌ترین نیازهای جهان اسلام دانست.
ماموستا مرادی معتقد است اگر مسلمانان به جای گرفتار شدن در اختلافات مذهبی، حزبی و گروهی، بر وحدت امت اسلامی تمرکز کنند، ظرفیت قابل توجهی برای مقابله با تهدیدها و مشکلات خواهند داشت؛ نگاهی که در سخنان او با مفهوم برادری و همبستگی میان مسلمانان پیوند خورد.
وی در ادامه بر اهمیت دشمن‌شناسی و شناخت تاریخ تأکید کرد و از جوانان و تحصیل‌کردگان خواست تاریخ را مطالعه کنند تا با حوادث گذشته و تأثیر آنها بر سرنوشت ملت‌ها و جوامع آشنا شوند.
از نگاه ماموستا مرادی، شناخت تاریخ صرفاً بازگشت به گذشته نیست؛ بلکه ابزاری برای فهم درست اتفاقات امروز و جلوگیری از تکرار اشتباهات است. او تأکید کرد آگاهی از حوادث گذشته می‌تواند جامعه را در برابر توطئه‌ها و فشارهای مختلف هوشیارتر کند و مانع گرفتار شدن مردم در دام اختلاف و تفرقه شود.
امام جمعه اهل سنت استان کرمانشاه در پایان سخنان خود ضمن قدردانی از حضور مسئولان، نیروهای نظامی، انتظامی و امنیتی و مردم در این مراسم، بر ضرورت حفظ وحدت و برادری تأکید و برای پایداری وحدت میان مردم و خنثی شدن توطئه‌های دشمنان دعا کرد و یادآور شد: مسلمانان باید با حفظ برادری و اخوت در برابر تهدیدها و توطئه‌ها ایستادگی کنند.
این سخنان در شبی مطرح شد که خودِ حضور مستمر مردم در میدان، به بخشی از روایت آن تبدیل شده بود؛ 216 شب حضور، یعنی بیش از هفت ماه استمرار یک اجتماع شبانه که در طول این مدت، چهره‌ها و سخنرانان مختلفی را به میدان آورده و هر شب روایت تازه‌ای را پیش روی مردم قرار داده است.
در این میان، آنچه اهمیت دارد صرفاً تعداد شب‌های برگزاری نیست؛ بلکه کیفیت ارتباط میان میدان و مردم است. استمرار هر اجتماع عمومی زمانی معنا پیدا می‌کند که مردم در آن خود را مخاطب بدانند، حرف‌هایشان شنیده شود و حضورشان به بخشی از روایت تبدیل شود.
روایت خبرنگار از میدان
در میدان، فاصله میان تماشاگر و برنامه‌ساز چندان زیاد نیست. مردم نزدیک به هم ایستاده‌اند و هرکس از زاویه خود بخشی از مراسم را دنبال می‌کند. حضور نسل‌های مختلف در کنار یکدیگر، تصویری از پیوند خاطره نسل‌های گذشته با دغدغه‌های نسل امروز ارائه می‌دهد.
برای نسل‌های قدیمی‌تر، هفته دفاع مقدس یادآور روزهایی است که امنیت کشور با هزینه سنگینی به دست آمد؛ برای جوان‌ترها، اما این مناسبت فرصتی برای شناخت تاریخی است که بخش مهمی از هویت معاصر کشور را شکل داده است.
همین پیوند میان خاطره و نسل جدید، شاید یکی از مهم‌ترین کارکردهای چنین اجتماعاتی باشد؛ اینکه تاریخ از کتاب و قاب عکس خارج شود و در یک فضای عمومی برای نسل جدید روایت شود.
جمعه شب در 216مین شب، میدان همچنان میزبان مردم بود؛ مردمی که هرکدام با انگیزه‌ای در این اجتماع حضور پیدا کرده‌اند، اما آنچه در فضای میدان بیش از هر چیز دیده می‌شود، تداوم حضور و کنار هم قرار گرفتن گروه‌های مختلف مردم است.
مردم چه می‌گویند؟
در گفت‌وگو با حاضران، یکی از محورهای قابل پیگیری، چرایی استمرار این اجتماع طی 216 شب است؛ اینکه چه چیزی باعث شده این میدان همچنان برای مردم جذابیت و موضوعیت داشته باشد و چه انتظاری از ادامه این برنامه وجود دارد.
یکی از شهروندان سنندجی در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم درباره تداوم حضور مردم در این اجتماع شبانه گفت: 216 شب حضور مردم یعنی میدان هنوز زنده است. ما هر شب می‌آییم تا نشان دهیم مردم پای انقلاب و آرمان‌های شهدا ایستاده‌اند و میدان را خالی نمی‌کنند.
شهروند دیگری با اشاره به حضور خانواده‌ها و جوانان در این اجتماع اظهار کرد: حضور ما فقط برای شرکت در یک مراسم نیست؛ آمده‌ایم بگوییم راه شهدا را فراموش نکرده‌ایم و برای دفاع از کشور و انقلاب همچنان در میدان هستیم.
یکی از جوانان حاضر در میدان نیز با تأکید بر تجدید بیعت با رهبر انقلاب گفت: امروز حضور در میدان برای ما یک پیام روشن دارد؛ تجدید بیعت با رهبر انقلاب و اعلام پشتیبانی از انقلاب و خون شهیدان. دشمن باید بداند مردم از میدان کنار نمی‌روند.
یکی دیگر از حاضران با اشاره به استمرار این اجتماع طی 216 شب عنوان کرد: ممکن است خیلی‌ها بپرسند چرا هر شب می‌آیید؛ پاسخ ما روشن است، چون معتقدیم حضور مردم خودش یک پیام است. هر شب در میدان می‌مانیم تا دشمن بداند اینجا میدان خالی نیست.
مادری که همراه فرزند خود در این اجتماع حضور داشت، گفت: ما می‌خواهیم فرزندانمان بدانند امنیت امروز کشور آسان به دست نیامده است. شهدا برای این امنیت از جانشان گذشتند و وظیفه ماست که یاد و راه آنها را زنده نگه داریم.
یکی از پیشکسوتان حاضر در میدان نیز با اشاره به هفته دفاع مقدس بیان کرد: دفاع از کشور فقط مربوط به سال‌های جنگ نیست؛ امروز هم باید هوشیار باشیم و وحدت مردم را حفظ کنیم. حضور مردم در میدان نشان می‌دهد دشمن در محاسبات خود نباید مردم را نادیده بگیرد.
شهروند دیگری تأکید کرد: ما آمده‌ایم بگوییم خون شهیدان فراموش نمی‌شود. تا زمانی که تهدیدی علیه کشور و امنیت مردم وجود داشته باشد، وحدت و حضور مردم مهم‌ترین پشتوانه است.
در میان این روایت‌ها، یک جمله بیش از همه تکرار می‌شود؛ مردم می‌خواهند حضورشان دیده شود، صدایشان شنیده شود و پیام این 216 شب به بیرون از میدان برسد: میدان خالی نیست.
216 شب میدان‌داری مردم کردستان، اگرچه در ظاهر مجموعه‌ای از شب‌های متوالی یک اجتماع است، اما در لایه عمیق‌تر می‌تواند روایتی از تداوم حضور اجتماعی مردم باشد؛ روایتی که هر شب بخشی از آن با سخنان یک مهمان، حضور یک خانواده، گفت‌وگوی یک جوان یا خاطره یک پیشکسوت شکل می‌گیرد.
216 شب گذشته است؛ اما روایت این میدان هنوز ادامه دارد.