حذف نام شهید حاج احمد متوسلیان از معبری در یزد

ماجرا از جایی قابل تأمل میشود که شورای اسلامی شهر یزد در جریان تغییر نام برخی معابر، نام سردار شهید حاج احمد متوسلیان را از عنوان یکی از معابر شهر حذف کرده است؛ اقدامی که حالا با اعتراض یکی از اعضای شورای شهر مواجه شده و این پرسش را پیش کشیده که چرا نام یک شهید باید از معبری که به نام او مزین شده، برداشته شود؟
محسن ابوترابی، عضو شورای اسلامی شهر یزد و از خانواده رزمندگان و ایثارگران استان، نسبت به این تصمیم انتقاد کرده و گفته است: اگر در دورههای قبل شورا چنین کاری انجام میشد و یا حتی زمزمه این مطرح میشد که شورا میخواهد چنین کاری بکند، همه اعتراض میکردند؛ ولی الان این اتفاق افتاده و صدای هیچ کسی هم درنیامده است.
او با اشاره مستقیم به حذف نام شهید حاج احمد متوسلیان از یکی از معابر یزد ادامه داده است: «الان شورای شهر نام معبری که به نام سردار سرافراز شهید حاج احمد متوسلیان، از شاخصترین شهدای کشور و استان یزد بوده، را حذف کرده است و میگوید در فلان معبر، خیابان یا معبر دیگری به نام شهید هست یا به نام شهید یک معبر دیگر را میزنیم. خب چرا؟ اگر میخواهید بردارید، از اول میگذارید و اگر قرار است جای دیگر بگذارید، خب همینجا بگذارید بماند.»
وقتی یک تابلو جنجال به پا کرد
اما بخش قابل تأمل ماجرا به مقایسه این تصمیم با اتفاقی در دوره گذشته شورای شهر بازمیگردد. در دوره قبل، به گفته منتقدان، نام یک شهید به اشتباه از ابتدای یکی از تابلوهای شهری حذف شده بود. همان اتفاق با واکنشهایی در صحن شورای شهر همراه شد و حضور و اعتراض شماری از شهروندان را نیز به دنبال داشت.
نکته قابل توجه اینکه برخی از افرادی که امروز در شورای اسلامی شهر یزد حضور دارند، در همان مقطع نسبت به حذف نام شهید معترض بودند و این اقدام را قابل قبول نمیدانستند.
حالا اما پرسش اصلی اینجاست: اگر حذف نام یک شهید از روی تابلو در گذشته نیازمند اعتراض و پیگیری بود، چرا حذف نام شهید از یک معبر در شرایط فعلی با همان حساسیت مواجه نشده است؟ و چرا همان افرادی که مخالف حذف نام شهید بودند امروز خودشان اقدام به چنین اقدامی کردند؟
نام شهید؛ یک عنوان قابل جابهجایی نیست
طبیعی است که مدیریت شهری برای نامگذاری معابر، ضوابط و اختیاراتی داشته باشد و در مواردی نیز به دلایل فنی، ترافیکی یا اصلاح ساختار نامگذاری، تغییراتی در اسامی معابر ایجاد شود، اما درباره نام شهدا، موضوع صرفاً تغییر یک عنوان روی نقشه شهری نیست.
نام شهید بر روی یک خیابان یا بلوار، بخشی از هویت عمومی شهر و نوعی یادآوری تاریخی برای شهروندانی است که هر روز از آن معبر عبور میکنند. به همین دلیل، استدلالی مانند اینکه «در معبر دیگری نیز نام شهید وجود دارد» لزوماً پاسخ روشنی به این پرسش نیست که چرا باید نام شهیدی که سالها بر یک معبر قرار داشته، از همان محل حذف شود.
بهخصوص درباره چهرهای مانند حاج احمد متوسلیان که نام او در تاریخ اقتدار ایران اسلامی جایگاه شناختهشدهای دارد، انتظار میرود تصمیم مربوط به حذف نام او از یک معبر، با توضیحی روشن و قابل فهم برای افکار عمومی همراه باشد.
یک مطالبه ساده؛ توضیح دهید چرا؟
مسئله اصلی این گزارش، مخالفت با اصل ساماندهی نام معابر یا نادیده گرفتن اختیارات قانونی شورای شهر نیست؛ مسئله، لزوم شفافیت درباره چرایی تصمیمی است که مستقیماً با نام یک شهید ارتباط دارد.
اگر شورای شهر معتقد است تغییر نام این معبر بر اساس ضوابط و ضرورتهای مشخص انجام شده است، افکار عمومی حق دارد این دلایل را بداند.
و اگر قرار است نام شهید متوسلیان در معبر دیگری استفاده شود، باز هم این پرسش پابرجاست که چرا نامی که در این محل وجود داشته، باید حذف شود؟
از سوی دیگر، مقایسه رفتار امروز با واکنشهایی که در دوره گذشته نسبت به حذف حتی اشتباهی نام یک شهید از تابلوی شهری شکل گرفت، پرسش دیگری را ایجاد میکند؛ آیا حساسیت نسبت به نام شهدا باید به افراد و دورههای مختلف شورای شهر وابسته باشد یا یک اصل ثابت برای همه دورههاست؟ و آیا برخی افراد نگاهشان به مسئله شهدا و زنده نگاه داشتن یاد شهدا صرفا نگاهی سیاسی و جناحی است یا خیر؟
شاید مهمترین مطالبه از شورای اسلامی شهر یزد در این ماجرا، ارائه توضیح روشن و پاسخگویی شفاف باشد؛ چرا که وقتی پای نام شهید به میان میآید، افکار عمومی انتظار دارد تصمیمات مربوط به آن، با حساسیت و شفافیتی بیش از یک تغییر معمول در نام معابر شهری همراه باشد.