دردسر بزرگ فدراسیون فوتبال؛ از دعواهای تلویزیونی تا ناکامی‌های ملی
به گزارش بخش ورزشی وبانگاه، در نیمه‌شب دوشنبه، برنامه «فوتبال برتر» شاهد مناظره‌های تندی بین چهره‌های ورزشی بود. حجت کریمی و علی خطیر، دو چهره شناخته‌شده در عرصه مدیریتی فوتبال ایران، رو در روی هم قرار گرفتند. در بخشی دیگر، امیررضا واعظ آشتیانی و علی خطیر نیز وارد یک بحث داغ و جنجالی شدند. اظهارنظرهایی که در این برنامه مطرح شد، به احتمال زیاد تا مدت‌ها در میان اهالی فوتبال محل بحث و تحلیل خواهد بود. اکنون، با گذشت یک روز از این رویداد، می‌توان نگاهی عمیق‌تر به ابعاد مختلف آن انداخت.
بررسی کامنت‌های مخاطبان در گزارش‌های خبری، نشان می‌دهد که بخش قابل توجهی از علاقه‌مندان به فوتبال، معتقدند این درگیری‌های رسانه‌ای، هر چقدر هم پر سر و صدا باشند، نباید صورت‌مسئله اصلی فوتبال ایران را کمرنگ کنند. از دیدگاه این گروه، منازعات میان خطیر، کریمی و واعظ آشتیانی تنها یک جنبه از ماجراست و در سوی دیگر، عملکرد مهدی تاج، رئیس فدراسیون فوتبال، قرار دارد که نیازمند ارزیابی جدی است.
در میان انتقادهایی که از سوی کاربران مطرح شده، نام مهدی تاج به کرات دیده می‌شود. برخی به صراحت خواستار کناره‌گیری وی از ریاست فدراسیون شده‌اند و عده‌ای دیگر معتقدند هرگونه تغییر و تحولی باید از راس هرم مدیریتی فدراسیون آغاز شود. حتی یکی از کاربران به این نکته اشاره کرده که شاید با ناکامی تیم ملی در جام ملت‌های آسیا، این اتفاق ناخوشایند، دامان تاج را نیز مانند امیر قلعه‌نویی بگیرد.
اگرچه نمی‌توان نظر تعدادی محدود از کاربران را به کل جامعه هواداران فوتبال تعمیم داد، اما این واکنش‌ها به وضوح نشان‌دهنده یک واقعیت است: حاشیه‌های برنامه «فوتبال برتر» نتوانسته ذهن بخش قابل توجهی از مخاطبان را از پرسش اساسی منحرف کند. این پرسش این است که در نهایت، مسئولیت وضعیت کنونی فوتبال ایران با چه کسی است؟
خطیر و کریمی اختلافات شخصی خود را دارند، واعظ آشتیانی علیه خطیر موضع می‌گیرد و پاسخ آن را نیز دریافت می‌کند. اما در نهایت، همه این افراد جزئی از ساختار مدیریتی فوتبال ایران به شمار می‌روند. بنابراین، منازعات میان آن‌ها نمی‌تواند تمام مشکلات را توجیه کند و نباید باعث شود که عملکرد کلی مجموعه مدیریتی فدراسیون به دست فراموشی سپرده شود.
برای درک بهتر انتقادات، لازم است نگاهی نیز به نتایج تیم‌های ملی در عرصه‌های بین‌المللی بیندازیم. تیم ملی فوتبال ایران در جام‌های جهانی ۲۰۱۸ و ۲۰۲۲، علیرغم عدم صعود از مرحله گروهی، حداقل در جمع ۳۲ تیم حاضر در این رقابت‌ها قرار داشت؛ دورانی که جام جهانی با ۳۲ تیم برگزار می‌شد.
اما در جام جهانی ۲۰۲۶، شرایط کاملاً دگرگون شد. تعداد تیم‌های شرکت‌کننده به ۴۸ تیم افزایش یافت و ۳۲ تیم جواز صعود به مرحله حذفی را کسب کردند. تیم ملی ایران در هر سه بازی مرحله گروهی خود مقابل نیوزیلند، بلژیک و مصر به نتیجه تساوی دست یافت و با کسب سه امتیاز، در جایگاه سوم گروه قرار گرفت. این نتیجه باعث شد که ایران در نهایت رتبه سی و سوم جام جهانی را به خود اختصاص دهد و تنها یک پله با صعود به مرحله حذفی فاصله داشته باشد.
این بدان معناست که حتی با افزایش قابل توجه تعداد تیم‌های حاضر در جام جهانی و اضافه شدن ۱۶ تیم جدید، تیم ملی ایران نتوانست به مرحله حذفی این رقابت‌ها راه پیدا کند. این موضوعی نیست که بتوان به سادگی از کنار آن گذشت و کاملاً طبیعی است که عملکرد تیم ملی در این مسابقات با پرسش‌های جدی روبرو شود.
در جام ملت‌های آسیا نیز وضعیت مشابهی رقم خورد. ایران در جام ملت‌های ۲۰۱۹ با شکست سه بر صفر مقابل ژاپن و در جام ملت‌های ۲۰۲۳ با نتیجه سه بر دو مغلوب قطر شد و هر دو بار در مرحله نیمه‌نهایی از صعود به فینال بازماند.
وضعیت تیم امید نیز در ناگویا قابل تامل است. تیم امید ایران در بازی‌های آسیایی ۲۰۲۶ ناگویا نتوانست از مرحله گروهی عبور کند و پس از شکست سنگین چهار بر یک مقابل کره شمالی، از دور رقابت‌ها کنار رفت. وقتی این نتایج در کنار هم قرار می‌گیرند، پرسش‌های منتقدان جدی‌تر از قبل مطرح می‌شود.
با وجود این ناکامی‌های متوالی، آیا با پایان یافتن منازعات رسانه‌ای، تمامی سوالات نیز بی‌پاسخ خواهند ماند؟ پاسخ قاطعانه «خیر» است.
مهدی تاج در اسفند ماه سال ۱۴۰۳ برای یک دوره چهار ساله دیگر به عنوان رئیس فدراسیون فوتبال انتخاب شد. او همچنان بالاترین مقام در فوتبال ایران محسوب می‌شود و طبیعی است که بخش عمده‌ای از انتقادات متوجه او باشد. هنگامی که عملکرد تیم‌های ملی زیر سوال می‌رود و اعضای هیئت‌رئیسه فدراسیون در مقابل یکدیگر قرار می‌گیرند، افکار عمومی انتظار توضیح از رئیس فدراسیون را دارد.
موضوع تمدید قرارداد چهار ساله امیر قلعه‌نویی نیز به این مسائل دامن زده است. حجت کریمی در برنامه «فوتبال برتر» ادعا کرد که اعضای هیئت‌رئیسه در ابتدا با تمدید قرارداد سرمربی تیم ملی مخالف بودند، اما پس از صحبت‌های مهدی تاج، نظر اعضا تغییر کرد و در نهایت قرارداد تمدید شد. فضای هواداری تیم ملی نشان می‌دهد که مردم هنوز قانع نشده‌اند و خواسته آن‌ها مبنی بر برکناری قلعه‌نویی، اکنون به سمت تغییرات ساختاری از بالا به پایین تغییر جهت داده است. بسیاری با انتشار پیام‌ها و ویدئوهایی عنوان می‌کنند که «تا تاج هست، این وضعیت هست؛ اما اگر او برود، همه چیز درست خواهد شد.» این در حالی است که قلعه‌نویی پس از جام جهانی، گزینه‌ای بود که بسیاری خواهان جدایی او بودند و اکنون با این رویکرد، خواستار تغییرات مدیریتی کلان هستند.