روایتی از اجلاسیه شهدا سروآباد؛ مردانی که نامشان با شهادت ماندگار شد
اینجا جغرافیا تنها مجموعه‌ای از کوه‌ها، روستاها و راه‌های پیچ‌درپیچ نیست؛ هر گوشه از این سرزمین می‌تواند بخشی از یک روایت بزرگ از ایستادگی باشد. روایت مردمانی که در روزهای سخت تاریخ انقلاب اسلامی و دوران دفاع مقدس، در کنار دیگر فرزندان ایران ایستادند و سهم خود را در دفاع از این سرزمین با خون خویش پرداختند.
یادواره شهدای سروآباد، بیش از آنکه صرفاً یک مراسم رسمی باشد، فرصتی برای بازگشت به همین روایت‌هاست؛ بازگشت به روزهایی که انتخاب میان آسودگی و مسئولیت، برای بسیاری از جوانان این دیار به انتخابی سرنوشت‌ساز تبدیل شد و آنان مسیر دفاع و ایستادگی را برگزیدند.
در میان حاضران، خانواده‌های شهدا نشسته‌اند؛ خانواده‌هایی که سال‌هاست با یک قاب عکس، یک نام و مجموعه‌ای از خاطرات زندگی می‌کنند. برای آنان شهید یک عنوان در فهرست اسامی نیست؛ فرزندی است که روزی از همین کوچه‌ها رفت و دیگر بازنگشت، اما نامش در حافظه یک شهرستان ماندگار شد.
سروآباد البته فقط سرزمین شهدا نیست؛ این شهرستان پیشینه‌ای عمیق در فرهنگ، دین و عرفان دارد و در طول تاریخ، خاستگاه علما، روحانیون، بزرگان دینی و شخصیت‌های اثرگذاری بوده است. همین پیوند میان فرهنگ دینی، مردم‌داری و ایستادگی، به فرهنگ ایثار و شهادت در این منطقه معنایی ویژه بخشیده است.
پیش‌ازظهر امروز، در اجلاسیه شهدای شهرستان سروآباد، این روایت بار دیگر بازخوانی شد؛ روایتی که در آن شهدا نه متعلق به گذشته، بلکه بخشی از امروز و فردای این سرزمین معرفی شدند.
فیروز عارفی، فرماندار شهرستان سروآباد، در این اجلاسیه با گرامیداشت یاد و خاطره شهدا و ادای احترام به خانواده‌های معظم آنان اظهار کرد: سروآباد شهرستانی مقدس و سرزمین مردان و زنان بزرگی است که در روزهای سخت و سرنوشت‌ساز تاریخ این سرزمین، برای دفاع از میهن و ارزش‌های اسلامی جانفشانی کردند.
وی افزود: امروز به خود می‌بالیم که در این شهرستان انسان‌هایی شایسته و مجاهد حضور داشته‌اند که بدون ادعا و در کوران سخت‌ترین روزهای تاریخ انقلاب اسلامی، خون خود را برای دفاع از این سرزمین تقدیم کردند و نام خود را در تاریخ پرافتخار ایران اسلامی ماندگار ساختند.
فرماندار سروآباد با اشاره به جایگاه فرهنگی، دینی و عرفانی این منطقه عنوان کرد: این شهرستان از دیرباز خاستگاه علما، بزرگان دینی و طریقت بوده و شخصیت‌های برجسته‌ای از این دیار برخاسته‌اند که در سراسر کردستان و کشور شناخته شده‌اند.
عارفی ادامه داد: حضور علما، روحانیون، بزرگان دینی، خانواده‌های معظم شهدا و یادگاران دوران دفاع مقدس در این اجلاسیه، نشان‌دهنده جایگاه والای فرهنگ ایثار و شهادت در میان مردم شهرستان سروآباد است.
اما آنچه این روزها در سروآباد جریان دارد، تنها به برگزاری یک مراسم ختم نمی‌شود؛ ماه‌هاست مجموعه‌ای از اقدامات برای آماده‌سازی اجلاسیه و البته زنده نگه داشتن نام و یاد شهدا در سطح شهرستان دنبال شده است.
فرماندار سروآباد در همین زمینه گفت: طی ماه‌های گذشته جلسات متعددی با محوریت اجلاسیه شهدای شهرستان برگزار و برنامه‌های مختلفی برای زنده نگه داشتن یاد و نام شهدا در سطح شهرستان اجرا شده است.
به گفته عارفی، در همین راستا 25 مکان و خیابان در سطح شهرستان به نام شهدا مزین شده و 18 نقطه نیز برای ایجاد یادمان‌های دفاع مقدس در نظر گرفته شده است؛ اقداماتی که می‌تواند نام شهدا را از فضای مراسم‌ها به متن زندگی روزمره مردم بیاورد.
احداث المان شهدای شیمیایی، سه المان شهدای شاخص شهرستان و بازسازی 36 مورد از قبور مطهر شهدا در روستاهای شهرستان، بخش دیگری از اقداماتی است که در این مسیر انجام شده است.
چهار یادبود فرهنگی برای شهدا و یادمان شهید گمنام نیز برای اجلاسیه پایانی آماده شده و دو اثر با عناوین «در کمین شهادت» و «کردستان» با محوریت فرهنگ ایثار و شهادت تعریف شده است؛ آثاری که قرار است بخشی از حافظه تاریخی این شهرستان را ثبت و به نسل‌های آینده منتقل کند.
در کنار این اقدامات، شناسایی 25 نفر از یادگاران هشت سال دفاع مقدس نیز انجام شده است؛ نسلی که خود بخشی از تاریخ زنده این سرزمین محسوب می‌شود و روایت‌های آنان می‌تواند حلقه اتصال میان نسل امروز و روزهای سخت دفاع از کشور باشد.
در ماه‌های گذشته نیز برنامه‌های مختلفی از جمله یادواره‌های «آبروی محله»، یادواره‌های خانگی، پایگاهی، روستایی و شهرستانی برگزار شده و دیدار با خانواده‌های معظم شهدا و ایثارگران، نشست‌های هم‌اندیشی دینی و فرهنگی و دیگر برنامه‌های ترویجی در دستور کار قرار گرفته است.
اما شاید یکی از مهم‌ترین وجوه این اجلاسیه، پیوند میان فرهنگ شهادت و خدمت به مردم باشد؛ چراکه اگر قرار است یاد شهدا در زندگی امروز جامعه جاری باشد، یکی از ملموس‌ترین جلوه‌های آن می‌تواند دستگیری از مردم و گره‌گشایی از مشکلات آنان باشد.
در همین راستا، فرماندار سروآباد از توزیع بیش از 2 هزار و 500 بسته معیشتی میان نیازمندان در جریان برنامه‌های مرتبط با اجلاسیه خبر داد و گفت کمک‌های مختلفی نیز به خانواده‌های نیازمند ارائه شده است.
بازسازی منازل خانواده‌های نیازمند، اجرای طرح‌های عمرانی و خدماتی، تکمیل ایستگاه‌های آب و اجرای پروژه‌های مواصلاتی نیز از دیگر اقداماتی بوده که با هدف خدمت‌رسانی به مردم شهرستان در دستور کار قرار گرفته است.
این اقدامات از یک منظر دیگر نیز قابل توجه است؛ اینکه یاد شهدا زمانی می‌تواند از قالب یک مناسبت سالانه فراتر برود که مفاهیمی همچون ایثار، مسئولیت‌پذیری، مردم‌داری و خدمت به جامعه در متن برنامه‌های امروز قرار گیرد.
شهدا از دل همین مردم برخاستند؛ از همین کوچه‌ها، روستاها و خانواده‌ها. به همین دلیل، روایت آنان نیز نمی‌تواند جدا از روایت مردمی باشد که سال‌ها با مشکلات و محرومیت‌های این منطقه دست‌وپنجه نرم کرده‌اند و در عین حال پای آرمان‌ها و هویت خود ایستادهاند.
امروز نام شهدا بر 25 مکان و خیابان نشسته، 36 مزار بازسازی شده، یادمان‌ها و المان‌هایی برای روایت آن دوران شکل گرفته و خانواده‌های شهدا همچنان مهم‌ترین راویان این تاریخ هستند؛ اما مهم‌تر از همه این است که نسل جدید بداند پشت هر نام و هر سنگ مزار، داستان یک انسان، یک خانواده و یک انتخاب تاریخی قرار دارد.
اجلاسیه شهدا اگر بتواند این روایت انسانی را به نسل امروز منتقل کند، از یک مراسم تقویمی فراتر رفته است؛ زیرا ماندگاری شهدا فقط با نام‌گذاری خیابان‌ها یا برگزاری مراسم‌ها محقق نمی‌شود، بلکه زمانی اتفاق می‌افتد که نسل جدید بداند این نام‌ها چگونه شکل گرفتند و چه بهایی برای امنیت و آرامش امروز پرداخت شده است.
فرماندار سروآباد با تأکید بر ضرورت پاسداشت راه و آرمان شهدا گفت: برگزاری اجلاسیه شهدا تنها یک برنامه مناسبتی نیست، بلکه فرصتی برای بازخوانی فرهنگ ایثار، مقاومت و خدمتگزاری و انتقال این میراث ارزشمند به نسل‌های آینده است.
و شاید روایت امروز سروآباد را بتوان در همین نقطه خلاصه کرد؛ شهدا رفته‌اند، اما روایتشان هنوز ادامه دارد. روایت مردانی که در روزهای سخت ایستادند و امروز وظیفه نسل‌های بعد، فقط به یاد آوردن نام آنان نیست؛ بلکه شناختن راهی است که برای آن جان دادند و تبدیل این میراث به مسئولیت، خدمت و ساختن آینده‌ای شایسته‌تر برای همین مردم.
