کاهش ازدواج و افزایش طلاق در کردستان؛ جلسات جوانان چه خروجی دارد؟

به گزارش بخش استان‌ها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم از سنندج، ازدواج برای بسیاری از جوانان به تصمیمی دشوار و گاه دور از دسترس تبدیل شده است؛ تصمیمی که دیگر صرفاً به علاقه، آمادگی عاطفی یا تمایل به تشکیل خانواده وابسته نیست، بلکه با مجموعه‌ای از نگرانی‌های اقتصادی، اشتغال ناپایدار، هزینه‌های سنگین مسکن، مخارج زندگی و آینده نامطمئن گره خورده است. در چنین شرایطی، فاصله میان خواسته جوانان برای تشکیل خانواده و توان واقعی آنان برای آغاز یک زندگی مشترک، به یکی از مسائل جدی اجتماعی تبدیل شده است.

در سوی دیگر، افزایش نگرانی‌ها درباره طلاق و دشواری‌های حفظ زندگی مشترک نشان می‌دهد که مسئله خانواده را نمی‌توان تنها به برگزاری مراسم ازدواج یا ارائه تسهیلات مالی محدود کرد. تشکیل خانواده، به همان اندازه که به حمایت اقتصادی نیاز دارد، مستلزم آموزش صحیح، آمادگی روانی و اجتماعی، برخورداری از امنیت شغلی و فراهم‌بودن شرایطی است که زوج‌های جوان بتوانند زندگی خود را با حداقل دغدغه و حداکثر ثبات آغاز کنند.

در این میان، دستگاه‌های مسئول بارها بر ضرورت تسهیل ازدواج، رفع موانع پیش روی جوانان، ترویج فرزندآوری و کاهش طلاق تأکید کرده‌اند. برگزاری جلسات ستاد ساماندهی امور جوانان نیز با همین هدف انجام می‌شود؛ جلساتی که قرار است مسائل این قشر را بررسی و زمینه هماهنگی دستگاه‌های اجرایی برای حل مشکلات را فراهم کند.

اما پرسش اساسی اینجاست: وقتی موانع ازدواج جوانان سال‌هاست شناخته شده و مسئولان نیز بارها درباره آنها سخن گفته‌اند، حاصل این همه جلسه و تأکید اداری برای جوانی که شغل ندارد، توان پرداخت اجاره‌خانه را ندارد و از تأمین هزینه‌های اولیه زندگی نگران است، دقیقاً چیست؟

این پرسش، محور اصلی ارزیابی عملکرد دستگاه‌هایی است که مسئولیت ساماندهی امور جوانان را بر عهده دارند؛ مسئولیتی که موفقیت آن نه با تعداد جلسات برگزارشده، بلکه با میزان تغییر در زندگی واقعی جوانان سنجیده می‌شود.

ورمقانی: کاهش ازدواج و افزایش طلاق نگران‌کننده است

علی‌اکبر ورمقانی، معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار کردستان، صبح امروز در سومین جلسه ستاد ساماندهی امور جوانان استان با ابراز نگرانی از کاهش آمار ازدواج و افزایش طلاق، بر ضرورت برنامه‌ریزی متناسب با شرایط روز جامعه و استفاده از ظرفیت‌های اجرایی، فرهنگی، آموزشی و رسانه‌ای برای بهبود وضعیت خانواده تأکید کرد.

وی با اشاره به ضرورت ایفای مسئولیت دستگاه‌های اجرایی در حوزه ازدواج جوانان اظهار کرد: ادارات، سازمان‌ها و نهادهای مرتبط، از جمله بانک‌ها و دستگاه‌های متولی مسکن، باید در انجام وظایف قانونی خود برای تسهیل ازدواج جوانان اهتمام بیشتری داشته باشند و روند ارائه خدمات و حمایت‌های قانونی را تسریع کنند.

معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار کردستان با تأکید بر لزوم اتخاذ راهکارهای عملی برای مقابله با عوامل مؤثر بر کاهش ازدواج و فرزندآوری افزود: باید از تمام ظرفیت‌های موجود برای ترغیب جوانان به ازدواج، ترویج فرهنگ تشکیل خانواده و تقویت تمایل به فرزندآوری استفاده کنیم.

ورمقانی با بیان اینکه شرایط اجتماعی و سبک زندگی امروز با دهه‌های گذشته تفاوت‌های قابل‌توجهی دارد، خاطرنشان کرد: مسائل مرتبط با ازدواج و طلاق پیچیدگی‌های خاص خود را دارند و نمی‌توان شرایط کنونی زندگی را با گذشته یکسان دانست؛ ازاین‌رو، برنامه‌ریزی‌ها و سیاست‌گذاری‌ها باید متناسب با مطالبات روز جامعه و نیازهای نسل جوان انجام شوند.

وی آموزش را یکی از ارکان اصلی ترویج ازدواج سالم و آگاهانه دانست و گفت: آموزش‌های لازم باید در زمان مناسب و از مسیرهای مؤثر ارائه شوند تا جوانان و خانواده‌ها با ابعاد مختلف زندگی مشترک و پیامدهای قانونی، اجتماعی و عاطفی طلاق آشنایی بیشتری پیدا کنند.

معاون استاندار کردستان همچنین با اشاره به نقش خانواده‌ها در شکل‌گیری نگرش جوانان نسبت به ازدواج و فرزندآوری تصریح کرد: اگرچه مشکلات اقتصادی در کاهش تمایل به ازدواج و فرزندآوری تأثیرگذار است، نباید از نقش عوامل فرهنگی و اجتماعی در این زمینه غافل شد.

ورمقانی در پایان بر ضرورت هم‌افزایی میان دستگاه‌های اجرایی و نهادهای اجتماعی تأکید کرد و گفت: سیاست‌گذاری‌های دولت، شرایط اجتماعی، محیط زندگی، عوامل فرهنگی و عملکرد خانواده‌ها، همگی بر وضعیت ازدواج، طلاق و فرزندآوری تأثیرگذارند؛ بنابراین، بهبود شرایط در این حوزه‌ها به همکاری همه‌جانبه و بهره‌گیری از ظرفیت‌های اداری، آموزشی، فرهنگی و رسانه‌ای، به‌ویژه ظرفیت خانواده، نیاز دارد.

خاکی: اشتغال پایدار، پیش‌نیاز تشکیل خانواده است

فرزاد خاکی، مدیرکل ورزش و جوانان استان کردستان نیز در این نشست با اشاره به جایگاه ستاد ساماندهی امور جوانان به‌عنوان بستری برای تصمیم‌گیری، سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی در راستای رفع مشکلات این قشر، بر ضرورت ورود جدی دستگاه‌های اجرایی به مسائل جوانان تأکید کرد.

وی از مدیران دستگاه‌های عضو ستاد خواست با تدوین برنامه‌های منسجم، اتخاذ رویکردی مسئولانه و استفاده حداکثری از ظرفیت‌های مجموعه‌های تحت مدیریت خود، برای بهبود شرایط زندگی جوانان و کاهش مشکلات آنان اقدامات مؤثر و عملیاتی انجام دهند.

مدیرکل ورزش و جوانان کردستان با بیان اینکه ازدواج تنها یکی از موضوعات مهم در حوزه جوانان است، اظهار کرد: حل مسائل و چالش‌های این قشر نیازمند هم‌افزایی، همکاری مستمر و استفاده از توانمندی‌های تمامی نهادهای دولتی و غیردولتی است و بدون مشارکت جمعی دستگاه‌ها نمی‌توان انتظار داشت مشکلات جوانان به شکل مطلوب کاهش یابد.

خاکی در ادامه، اشتغال‌زایی و ازدواج را دو موضوع به‌هم‌پیوسته و مکمل یکدیگر دانست و بر ضرورت توجه هم‌زمان به این دو مسئله تأکید کرد.

وی افزود: چنانچه جوانان از فرصت شغلی مناسب و درآمد پایدار برخوردار نباشند، تشکیل خانواده و حفظ بنیان آن با دشواری‌های جدی مواجه خواهد شد؛ ازاین‌رو، برنامه‌ریزی برای اشتغال پایدار جوانان باید در کنار تسهیل شرایط ازدواج مورد توجه ویژه دستگاه‌های مسئول قرار گیرد.

مدیرکل ورزش و جوانان کردستان همچنین مهاجرت جوانان به کلان‌شهرهای سایر استان‌ها با هدف دستیابی به فرصت‌های شغلی و درآمدزایی را یکی از عوامل مؤثر در کاهش آمار ازدواج جوانان استان عنوان کرد و گفت: بخشی از جوانان به دلیل محدودیت فرصت‌های شغلی، برای تأمین آینده اقتصادی خود به دیگر استان‌ها مهاجرت می‌کنند و در همان مناطق تشکیل خانواده می‌دهند.

خاکی در پایان، ایجاد اشتغال پایدار، تأمین امنیت شغلی و فراهم‌کردن امکان دسترسی جوانان به مسکن مناسب را از مهم‌ترین پیش‌نیازهای تسهیل ازدواج برشمرد و بر ضرورت اتخاذ تدابیر عملی و هماهنگ از سوی دستگاه‌های اجرایی برای فراهم‌کردن زمینه تشکیل خانواده و حمایت از جوانان استان تأکید کرد.

جوانان با مصوبه و صورت‌جلسه ازدواج نمی‌کنند!

بر اساس این گزارش؛ اظهارات مسئولان استان در سومین جلسه ستاد ساماندهی امور جوانان کردستان، بار دیگر مجموعه‌ای از مسائل شناخته‌شده را در مرکز توجه قرار داده است: کاهش ازدواج، افزایش نگرانی‌ها درباره طلاق، مشکلات اقتصادی، اشتغال ناپایدار، دشواری تأمین مسکن و ضرورت آموزش خانواده‌ها.

هیچ‌کدام از این مسائل تازه نیستند. سال‌هاست که مسئولان در جلسات مختلف، از ضرورت اشتغال‌زایی، تسهیل ازدواج، حمایت از خانواده و هم‌افزایی دستگاه‌ها سخن می‌گویند؛ اما آنچه افکار عمومی انتظار دارد، مشاهده نتیجه این تأکیدها در زندگی روزمره جوانان است.

انتظار می‌رود استانداری کردستان و اداره‌کل ورزش و جوانان استان، گزارش عملکرد این ستاد را از سطح بیان اهداف و برنامه‌ها فراتر ببرند و اطلاعات مشخصی درباره نتایج اقدامات ارائه کنند.

چه تعداد از مصوبات جلسات پیشین اجرایی شده است؟ چه تعداد از موانع اداری دریافت تسهیلات ازدواج برطرف شده؟ بانک‌های مسئول چه میزان از تعهدات خود را انجام داده‌اند؟ چه برنامه مشخصی برای پیوند دادن اشتغال جوانان با تسهیل تشکیل خانواده وجود دارد؟ برای کاهش مهاجرت جوانان و افزایش فرصت‌های شغلی در استان چه اقداماتی انجام شده است؟ و خدمات مشاوره پیش از ازدواج و حمایت از زوج‌های در معرض آسیب تا چه اندازه در دسترس خانواده‌ها قرار دارد؟

پاسخ‌گویی به این پرسش‌ها به معنای نادیده‌گرفتن محدودیت منابع یا پیچیدگی مسائل اجتماعی نیست؛ بلکه راهی برای مشخص‌شدن سهم هر دستگاه، شناسایی موانع واقعی و جلوگیری از پراکنده‌شدن مسئولیت‌هاست.

از سوی دیگر، نباید کاهش ازدواج یا افزایش طلاق را صرفاً به تغییرات فرهنگی یا ضعف آموزش نسبت داد. تصمیم به ازدواج و امکان حفظ زندگی مشترک، تحت تأثیر مجموعه‌ای از عوامل اقتصادی، اجتماعی، خانوادگی و فردی قرار دارد. بنابراین، سیاست‌گذاری مؤثر نیز باید چندبعدی باشد و در کنار آموزش و فرهنگ‌سازی، به مشکلات عینی اشتغال، درآمد، مسکن و دسترسی به خدمات حمایتی توجه کند.

جوانان کردستان بیش از هر چیز به تصمیم‌های عملی، حمایت‌های قابل دسترس و پاسخ‌گویی روشن نیاز دارند؛ چراکه آینده خانواده در این استان، با تعداد جلسات سنجیده نمی‌شود، بلکه با فرصت‌هایی سنجیده می‌شود که برای آغاز و تداوم یک زندگی آبرومندانه در اختیار جوانان قرار می‌گیرد.