بازارهای محلی با حمایت از مشاغل خرد و تولیدکنندگان بومی ، به تقویت اقتصاد روستاهای قشم کمک می‌کند.

به گزارش بخش استان‌ها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم از قشم، بازگشت بازارهای هفتگی قشم پس از وقفه‌ای در روزهای پرالتهاب جنگ، بار دیگر ظرفیت بازارهای محلی را در ایجاد درآمد، تقویت تعاملات اجتماعی و معرفی توانمندی‌های بومی جزیره به نمایش گذاشت؛ ظرفیتی که در صورت برنامه‌ریزی و حمایت مستمر می‌تواند به فرصتی برای رونق اقتصاد خانوارها، به‌ویژه زنان سرپرست خانوار و صاحبان مشاغل خانگی، تبدیل شود.

بازارهای هفتگی در نقاط مختلف کشور، از روستاهای شمالی تا مناطق جنوبی، بخشی از فرهنگ زندگی مردم هستند؛ فضاهایی که در آن‌ها خریدوفروش با دیدارهای خانوادگی، عرضه محصولات محلی و نمایش هنر و سلیقه مردم منطقه همراه می‌شود. در قشم نیز این بازارها می‌توانند علاوه بر ایجاد فضایی پرنشاط، به تقویت اقتصاد روستایی و پیوند میان تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان کمک کنند.

بازارهای کوچک، فرصتی برای درآمدزایی خانواده‌ها

یکی از مهم‌ترین مزیت‌های بازارهای هفتگی، فراهم‌کردن امکان فروش مستقیم محصولات بدون نیاز به راه‌اندازی مغازه دائمی و پرداخت هزینه‌های سنگین است. این ویژگی برای صاحبان مشاغل خرد و خانوادگی اهمیت ویژه‌ای دارد؛ افرادی که توان تولید دارند اما ممکن است برای معرفی و فروش محصولات خود به بازارهای گسترده‌تر دسترسی نداشته باشند.

در روستاهای قشم، صنایع‌دستی، دست‌دوزهای محلی، محصولات هنری، شیرینی‌ها و خوراکی‌های بومی از جمله ظرفیت‌هایی هستند که می‌توانند در این بازارها عرضه شوند. فروش مستقیم این محصولات، علاوه بر ایجاد درآمد، امکان ارتباط با مشتری و شناخت بهتر نیاز بازار را برای تولیدکنندگان فراهم می‌کند.

در این میان، زنان سرپرست خانوار و زنانی که در خانه به تولید محصولات مشغول‌اند، می‌توانند از مهم‌ترین بهره‌مندان چنین فضاهایی باشند. برای بسیاری از این خانواده‌ها، فراهم‌شدن یک محل مناسب برای عرضه تولیدات، به معنای کاهش بخشی از موانع ورود به بازار و ایجاد فرصتی برای کسب درآمد مستقل است.

البته اثرگذاری این بازارها به برگزاری صرف آن‌ها محدود نمی‌شود. اختصاص غرفه‌های کم‌هزینه، اولویت‌دادن به تولیدکنندگان واقعی، معرفی محصولات، آموزش بسته‌بندی و بازاریابی و فراهم‌کردن شرایط فروش منصفانه، اقداماتی است که می‌تواند سهم خانوارهای کم‌درآمد را از منافع این رویدادها افزایش دهد.

معاون فرهنگی، اجتماعی و گردشگری سازمان منطقه آزاد قشم، با تأکید بر اهمیت بازارهای هفتگی در تقویت اقتصاد جوامع محلی روز شنبه به خبرنگار تسنیم در قشم اظهار کرد: بازارهای محلی فرصتی ارزشمند برای عرضه مستقیم تولیدات بومی، صنایع‌دستی و محصولات خانگی هستند و می‌توانند با ایجاد زمینه فروش برای تولیدکنندگان خرد، به رونق کسب‌وکارهای خانوادگی و افزایش درآمد ساکنان روستاها کمک کنند.

به گفته سیدمهدی موسوی اجاق ، حمایت از این بازارها علاوه بر تقویت معیشت مردم و حفظ هنرها و سنت‌های بومی، ظرفیت تازه‌ای برای پیوند اقتصاد محلی با گردشگری جزیره فراهم می‌کند.

از رونق خریدوفروش تا معرفی فرهنگ بومی جزیره

بازارهای سنتی تنها محل مبادله کالا نیستند؛ بخشی از هویت فرهنگی و اجتماعی هر منطقه نیز در آن‌ها شکل می‌گیرد. محصولات دست‌ساز، خوراکی‌های محلی و هنرهای بومی، روایتگر شیوه زندگی مردم و مهارت‌هایی هستند که در طول سال‌ها در خانواده‌ها شکل گرفته و به نسل‌های بعد منتقل شده‌اند.

در جزیره قشم نیز برپایی دوباره بازارهای هفتگی می‌تواند فرصتی برای معرفی این ظرفیت‌ها به ساکنان دیگر مناطق و گردشگران باشد. بازدیدکنندگان در چنین فضاهایی علاوه بر خرید محصولات، با بخشی از فرهنگ و توانمندی‌های مردم محلی آشنا می‌شوند؛ تجربه‌ای که می‌تواند به جذابیت گردشگری روستایی بیفزاید.

از سوی دیگر، رونق این بازارها به گردش مالی در سطح محلی کمک می‌کند. درآمد حاصل از فروش محصولات، در صورت استمرار فعالیت‌ها، می‌تواند در تأمین هزینه‌های خانوار و تداوم کسب‌وکارهای کوچک نقش داشته باشد. همچنین حضور فروشندگان، خریداران و دیگر فعالان محلی، زمینه ارتباطات اجتماعی و همکاری‌های تازه را فراهم می‌کند.

ریگو؛ پیوند اقتصاد محلی با نشاط اجتماعی

بازگشت جمعه‌بازار ریگو پس از وقفه‌ای در روزهای جنگ، نمونه‌ای از اهمیت این رویدادها در زندگی اقتصادی و اجتماعی روستاهای قشم است. استقبال مردم از این بازار نشان داد که فضاهای محلی، در کنار کارکرد اقتصادی، می‌توانند زمینه‌ای برای دورهمی، نشاط اجتماعی و تقویت ارتباط میان ساکنان باشند.

در کنار بازار ریگو، برگزاری برنامه کودکانه با محوریت حفاظت از محیط‌زیست در کمپ‌پارک مهتاب این روستا نیز بُعد دیگری از ظرفیت رویدادهای محلی را نشان داد. در این برنامه، کودکان به همراه خانواده‌های خود در جمع‌آوری زباله‌های ساحل مشارکت کردند؛ اقدامی که می‌تواند مسئولیت‌پذیری اجتماعی و اهمیت حفاظت از محیط دریایی را از سنین پایین آموزش دهد.

ترکیب فعالیت‌های اقتصادی با برنامه‌های فرهنگی و محیط‌زیستی، الگویی قابل توجه برای دیگر روستاهای جزیره است. در این رویکرد، بازار محلی فقط محل خریدوفروش نیست، بلکه به فضایی برای مشارکت مردم، معرفی ظرفیت‌های روستا و ترویج فرهنگ حفاظت از طبیعت تبدیل می‌شود.

با توجه به پیوند اقتصاد قشم با دریا و جاذبه‌های طبیعی، استمرار چنین برنامه‌هایی باید با مدیریت پسماند، حفظ پاکیزگی سواحل و رعایت ملاحظات محیط‌زیستی همراه باشد تا رونق اقتص ادی به بهای آسیب به سرمایه‌های طبیعی جزیره تمام نشود.

بازارهای هفتگی؛ ظرفیتی برای توسعه گردشگری روستایی

گردشگری قشم تنها به مراکز خرید، هتل‌ها و جاذبه‌های شناخته‌شده محدود نیست. روستاهای جزیره نیز به واسطه فرهنگ بومی، صنایع‌دستی، غذاهای محلی و چشم‌اندازهای طبیعی می‌توانند سهم بیشتری از فعالیت‌های گردشگری داشته باشند.

بازارهای هفتگی این امکان را فراهم می‌کنند که بازدیدکنندگان در کنار تماشای جاذبه‌های طبیعی و تاریخی، با محصولات محلی و شیوه زندگی مردم نیز آشنا شوند. چنین ظرفیتی، در صورت معرفی مناسب و استمرار برگزاری بازارها، می‌تواند بخشی از هزینه‌کرد گردشگران را به کسب‌وکارهای خانوادگی و روستایی اختصاص دهد.

برای تحقق این هدف، لازم است زمان و مکان برگزاری بازارها به‌صورت منظم اطلاع‌رسانی شود، دسترسی بازدیدکنندگان تسهیل شود و امکانات اولیه موردنیاز فروشندگان و مشتریان فراهم باشد. همکاری دهیاری‌ها، شوراهای اسلامی، دستگاه‌های مسئول و فعالان گردشگری نیز می‌تواند به افزایش کیفیت و استقبال از این بازارها کمک کند.

بازارهای هفتگی زمانی می‌توانند به بخشی از اقتصاد پایدار روستاها تبدیل شوند که فعالیت آن‌ها به رویدادهایی مقطعی و وابسته به استقبال کوتاه‌مدت محدود نماند. ایجاد تقویم مشخص، ساماندهی غرفه‌ها، حمایت از تولیدکنندگان بومی و فراهم‌کردن امکانات مناسب، از جمله اقداماتی است که به استمرار فعالیت این بازارها کمک می‌کند.

همچنین ارزیابی میزان فروش، تعداد غرفه‌داران، سهم زنان سرپرست خانوار و میزان استقبال بازدیدکنندگان می‌تواند مشخص کند که این رویدادها تا چه اندازه در ایجاد درآمد و تقویت اقتصاد محلی مؤثر بوده‌اند.

©‌ وبانگاه، خبرگزاری تسنیم