رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان همدان از آغاز سرشماری عمومی نفوس و مسکن 1405 از اول آبان‌ماه خبر داد.

به گزارش بخش استان‌ها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم از همدان، سید مهدی وفایی، رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان همدان، امروز در نشست خبری با اصحاب رسانه از اجرای سرشماری عمومی نفوس و مسکن 1405 از اول آبان‌ماه به مدت یک‌ماه و با رویکرد ثبتی‌مبنا خبر داد و گفت: در این طرح، اطلاعات پایگاه‌های داده دستگاه‌های اجرایی مبنای اصلی سرشماری است و مراجعه میدانی برای تکمیل اطلاعات ناقص و راستی‌آزمایی داده‌ها انجام می‌شود.

وی اظهار کرد: سرشماری یکی از مهم‌ترین ابزارهای شناخت وضعیت جمعیتی و مکانی کشور به شمار می‌رود و اطلاعات حاصل از آن، مبنای تصمیم‌گیری در حوزه‌های مختلف اقتصادی، اجتماعی، عمرانی و خدماتی قرار می‌گیرد. کشور در سرشماری‌های گذشته عمدتاً از روش سنتی استفاده می‌کرد، در روش‌های سنتی، پرسشنامه‌هایی تهیه می‌شد و آمارگیران با مراجعه حضوری به منازل، اطلاعات خانوارها را جمع‌آوری می‌کردند؛ سپس این اطلاعات در فرایندی زمان‌بر استخراج، بررسی، صحت‌سنجی و تلفیق می‌شد. این شیوه علاوه بر نیاز به نیروی انسانی گسترده، مستلزم صرف زمان، انرژی و هزینه قابل توجهی بود و در برخی موارد نیز میزان دقت اطلاعات به شرایط پاسخ‌گویی افراد و میزان همکاری خانوارها بستگی داشت.

رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان همدان، با اشاره به حرکت نظام آماری کشور به سمت روش‌های نوین تصریح کرد: با توجه به ظرفیت‌های کشور در حوزه فناوری اطلاعات و وجود سامانه‌های متعدد اطلاعاتی در دستگاه‌های اجرایی، ادامه استفاده صرف از روش‌های سنتی ضرورت گذشته را ندارد. بر همین اساس، با پیگیری‌های دولت و دستور رئیس‌جمهور، سرشماری سال 1405 با رویکرد ثبتی‌مبنا اجرا می‌شود تا اطلاعات موجود در سامانه‌های رسمی کشور، مبنای اصلی تهیه آمارهای جمعیتی و مکانی قرار گیرد.

سرشماری ثبتی‌مبنا؛ کاهش هزینه‌ها و افزایش دقت اطلاعات

وفایی با تأکید بر اینکه سرشماری سال 1405 برای نخستین بار با این رویکرد در مقیاس عمومی اجرا می‌شود، گفت: در این دوره، روش ثبتی‌مبنا اساس کار است، اما برای تکمیل اطلاعاتی که در سامانه‌ها موجود نیست یا نیاز به بررسی و راستی‌آزمایی دارد، از آمارگیری میدانی نیز استفاده خواهد شد. به این ترتیب، روش اجرایی سرشماری ترکیبی خواهد بود؛ به این معنا که اطلاعات ثبتی مبنای اصلی قرار می‌گیرد و مراجعه میدانی به‌عنوان ابزاری مکمل برای رفع نواقص، بررسی مغایرت‌ها و ارزیابی میزان صحت اطلاعات به کار گرفته می‌شود.

وی ادامه داد: یکی از تفاوت‌های مهم این سرشماری با دوره‌های گذشته، مکان‌محور بودن آن است؛ به این معنا که اطلاعات هویتی افراد باید با محل سکونت و نشانی معتبر آن‌ها تطبیق داده شود. در همین راستا، همکاری با شرکت پست برای اصلاح و تکمیل اطلاعات کدهای پستی استان دنبال شده است تا امکان انتساب دقیق افراد به مکان سکونت آن‌ها فراهم شود و مشکلات مربوط به دوباره‌شماری یا ثبت‌نشدن برخی افراد به حداقل برسد.

آغاز سرشماری از اول آبان با مشارکت 60 آمارگیر

رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان همدان، با اشاره به اقدامات اجرایی انجام‌شده در استان همدان اظهار کرد: ستاد سرشماری استان به ریاست استاندار تشکیل شده و در شهرستان‌ها نیز ستادهای متناظر به ریاست فرمانداران فعالیت می‌کنند. احکام مسئولان مربوط صادر شده، دوره‌های آموزشی آمارگیران برگزار شده و حدود 60 آمارگیر برای اجرای مأموریت‌های میدانی در استان به کار گرفته شده‌اند. همچنین استان به سه حوزه شمالی، میانی و جنوبی تقسیم شده است تا هماهنگی، نظارت و پیگیری فعالیت‌ها با انسجام بیشتری انجام شود.

وفایی با بیان اینکه آغاز رسمی سرشماری برای روز اول آبان‌ماه پیش‌بینی شده است، گفت: برآورد اولیه این است که فرایند اجرایی سرشماری حداکثر طی یک ماه به پایان برسد. در این مدت، آمارگیران برای تکمیل اطلاعات مورد نیاز به مناطق هدف مراجعه می‌کنند و همکاری مردم نقش مهمی در پیشبرد صحیح این فرایند خواهد داشت.

وی با تأکید بر ضرورت مشارکت عمومی در سرشماری خاطرنشان کرد: هر اندازه اطلاعات جمع‌آوری‌شده دقیق‌تر باشد، امکان برنامه‌ریزی برای آینده و تأمین نیازهای مردم نیز با دقت بیشتری فراهم می‌شود. ارائه‌نشدن اطلاعات یا وجود مغایرت در داده‌ها ممکن است در نهایت به زیان خود مردم تمام شود؛ زیرا تصمیم‌های مرتبط با تخصیص اعتبارات، تأمین امکانات و ارائه خدمات عمومی بر مبنای همین آمارها اتخاذ می‌شود. ازاین‌رو، انتظار می‌رود رسانه‌ها با اطلاع‌رسانی دقیق درباره اهمیت سرشماری، مردم را به همکاری با آمارگیران تشویق کنند.

رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان همدان، با اشاره به پیش‌بینی سازوکار پاسخ‌گویی به پرسش‌های شهروندان افزود: سامانه تلفنی 40020 و 40021 با پیش‌شماره استان همدان (081) برای پاسخ‌گویی به پرسش‌های آماری در استان فعال شده است و شهروندان می‌توانند برای کسب اطلاعات درباره سرشماری و بررسی اعتبار مأموران مراجعه‌کننده با این سامانه‌ها تماس بگیرند. آمارگیران نیز با کارت شناسایی و پوشش مشخص در محل حاضر می‌شوند و پیش از آغاز فرایند جمع‌آوری اطلاعات، خود را معرفی خواهند کرد.

آموزش تخصصی آمارگیران و راستی‌آزمایی اطلاعات

وفایی با تأکید بر علمی و تخصصی بودن فرایند سرشماری اظهار کرد: آمارگیران پیش از آغاز فعالیت، آموزش‌های لازم را دریافت می‌کنند و نحوه پرسش‌گری، ثبت اطلاعات و برقراری ارتباط با پاسخ‌گویان به آن‌ها آموزش داده می‌شود. این آموزش‌ها با هدف افزایش دقت در جمع‌آوری اطلاعات و جلوگیری از بروز خطا انجام می‌شود و نیروهای اجرایی با آمادگی لازم در میدان حضور پیدا می‌کنند.

وی افزود: در فرایندهای آماری، روش‌های علمی برای شناسایی و برآورد خطاها وجود دارد و پس از جمع‌آوری اطلاعات، داده‌ها با استفاده از روش‌های آماری بررسی و ارزیابی می‌شوند. در مواردی که اطلاعات ناقص باشد یا امکان دسترسی مستقیم به برخی خانوارها فراهم نشود، روش‌های آماری برای برآورد اطلاعات مورد نیاز به کار گرفته می‌شود. همچنین در سرشماری پیش‌رو، با تطبیق اطلاعات هویتی و مکانی، تلاش می‌شود احتمال ثبت تکراری افراد یا جا ماندن برخی خانوارها کاهش یابد.

رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان همدان، با اشاره به اهمیت رعایت اصول علمی در تولید آمار رسمی تأکید کرد: مبنای کار در این سرشماری، تخصص و تعهد حرفه‌ای است و اطلاعات باید بر اساس واقعیت‌های موجود ثبت شود. ممکن است در برخی موارد درباره میزان جمعیت مناطق دیدگاه‌ها یا انتظارات متفاوتی وجود داشته باشد، اما ملاک نهایی باید اطلاعات معتبر و روش‌های علمی باشد تا نتایج سرشماری بتواند تصویری دقیق از وضعیت جمعیتی استان ارائه دهد.

آمار دقیق؛ مبنای توزیع عادلانه امکانات و اعتبارات

وفایی با اشاره به ارتباط مستقیم آمار جمعیتی با برنامه‌ریزی و تخصیص منابع گفت: برنامه‌ریزی در ساده‌ترین تعریف، فرایندی شامل شناخت، تحلیل و ارائه طرح است؛ بنابراین، اگر مرحله شناخت به‌درستی انجام نشود، تحلیل‌ها و تصمیم‌های بعدی نیز از دقت کافی برخوردار نخواهند بود. یکی از مشکلاتی که ممکن است در اجرای برنامه‌های توسعه‌ای ایجاد شود، کم‌توجهی به مرحله شناخت و اتکا به اطلاعات ناقص یا غیرواقعی است؛ درحالی‌که آمار دقیق، پایه تصمیم‌گیری درست و تخصیص متوازن منابع محسوب می‌شود.

وی با بیان اینکه نتایج سرشماری در تأمین نیازهای مناطق مختلف اثرگذار است، افزود: در برخی روستاها، مسئولان محلی از کم‌شماری جمعیت و پیامدهای آن در تأمین سهمیه آرد نانوایی‌ها و دریافت اعتبارات و امکانات گلایه دارند. از سوی دیگر، اگر جمعیت منطقه‌ای بیش از میزان واقعی ثبت شود، ممکن است منابع بیشتری به آن اختصاص پیدا کند و منطقه دیگری که جمعیت آن کمتر از واقعیت برآورد شده است، از سهم متناسب خود محروم بماند. به همین دلیل، ثبت دقیق جمعیت و اطلاعات مکانی برای جلوگیری از بی‌عدالتی و کاهش نابرابری در توزیع امکانات ضروری است. همچنین انتظار می‌رود رسانه‌ها اهمیت مشارکت در سرشماری را برای مردم تبیین کنند تا با همکاری خانوارها و همراهی مسئولان محلی، اجرای این طرح با کمترین مشکل و بیشترین دقت انجام شود.

اولویت بودجه همدان با پروژه‌های اثرگذار و نزدیک به بهره‌برداری

رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان همدان، در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به شرایط اقتصادی و محدودیت منابع کشور اظهار کرد: در شرایط کنونی، منابع عمومی باید به‌گونه‌ای مدیریت شود که بیشترین میزان بهره‌مندی را برای مردم به همراه داشته باشد. بر همین اساس، رویکرد استان در تخصیص اعتبارات، تمرکز بر طرح‌هایی است که پیشرفت فیزیکی بالایی دارند، آثار مستقیم و گسترده‌ای بر زندگی مردم می‌گذارند و با تأمین اعتبار مورد نیاز می‌توان آن‌ها را در کوتاه‌ترین زمان ممکن به مرحله بهره‌برداری رساند.

وفایی با اشاره به پیگیری تأمین آمبولانس‌های مورد نیاز استان گفت: با همکاری مدیران استانی، مسئولان ملی و نمایندگان مجلس، مجوز تأمین 25 دستگاه آمبولانس پیشرفته برای استان همدان اخذ شد. برای خرید این آمبولانس‌ها، 250 میلیارد تومان از سوی استان تأمین و 250 میلیارد تومان نیز از سوی وزارت بهداشت اختصاص داده شد که در مجموع، منابع مورد نیاز برای خرید این ناوگان به 500 میلیارد تومان رسید. تاکنون 16 دستگاه از این آمبولانس‌ها وارد استان و تحویل دانشگاه علوم پزشکی شده است و در حال حاضر برای ارائه خدمات به مردم مورد استفاده قرار می‌گیرد.

وی همچنین از قرار گرفتن بیمارستان جامع سرطان در اولویت تأمین اعتبار خبر داد و گفت: این پروژه بیش از 75 درصد پیشرفت فیزیکی دارد و برای تکمیل آن، حدود یک‌هزار میلیارد تومان اعتبار مورد نیاز است. در همین راستا، جلساتی با رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور، استاندار و نمایندگان مجلس برگزار شده و تأمین منابع مورد نیاز برای تکمیل طرح پیگیری شده است. بر اساس برنامه‌ریزی انجام‌شده، هدف این است که بیمارستان تا پایان سال مالی 1405، یعنی پایان شهریورماه 1406، به مرحله ارائه خدمات برسد.

وفایی با اشاره به پروژه‌های راه‌سازی استان نیز اظهار کرد: محور همدان - گل‌تپه- علیصدر از مسیرهای ارتباطی مهم استان است که برای تکمیل آن پیگیری‌های لازم انجام شده و اعتبارات مناسبی در نظر گرفته شده است. پیش‌بینی می‌شود دست‌کم بخش‌هایی از این محور که بیشترین مشکلات و تلفات انسانی را به همراه داشته‌اند، تا پایان سال 1406 به بهره‌برداری برسند و بخش‌های باقی‌مانده در سال‌های بعد تکمیل شوند.

بیمارستان هزار تخت‌خوابی همدان؛ جایگزینی ظرفیت‌های درمانی خارج‌شده از مدار

وی در ادامه با تشریح ضرورت احداث بیمارستان هزار تخت‌خوابی همدان گفت: برای بررسی نیاز استان به این بیمارستان، باید ظرفیت‌های درمانی‌ای را که در سال‌های گذشته از چرخه خدمات خارج شده‌اند، در نظر گرفت. بیمارستان مباشر کاشانی سال‌هاست فعالیت بیمارستانی ندارد و بیمارستان امام خمینی نیز با تغییر کاربری، دیگر ظرفیت سابق خود را در ارائه خدمات بیمارستانی ندارد. بیمارستان سینا نیز که قدمت آن به پیش از انقلاب بازمی‌گردد، با مشکلات متعددی مواجه است و برنامه‌هایی برای خروج آن از چرخه فعالیت بیمارستانی مطرح شده است.

رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان همدان، افزود: مجموع ظرفیت تخت‌های این مراکز حدود 800 تا 900 تخت بوده است که از مدار خدمات‌رسانی خارج شده‌اند یا با محدودیت‌های جدی مواجه هستند. بنابراین، احداث بیمارستان جدید به معنای ایجاد ظرفیتی کاملاً مازاد بر نیاز استان نیست، بلکه هدف اصلی، جبران بخشی از ظرفیت درمانی ازدست‌رفته و ارتقای کیفیت خدمات است. با تجمیع امکانات در یک مرکز مجهز، امکان استفاده بهینه از تجهیزات، نیروی انسانی متخصص و اتاق‌های عمل فراهم می‌شود و مدیریت خدمات درمانی نیز با سهولت بیشتری انجام خواهد شد.

وفایی با بیان اینکه تجمیع خدمات تخصصی می‌تواند هزینه‌ها را کاهش دهد، تصریح کرد: پراکندگی مراکز درمانی، تأمین نیروی متخصص و هماهنگی میان بخش‌های مختلف را دشوار می‌کند؛ درحالی‌که در یک بیمارستان مجهز و متمرکز، دسترسی به پزشکان متخصص و کادر درمانی آسان‌تر خواهد بود و امکان ارائه خدمات با کیفیت بالاتر فراهم می‌شود. از سوی دیگر، تجمیع امکانات می‌تواند از تکرار برخی هزینه‌های زیرساختی و مدیریتی جلوگیری کند و ظرفیت درمانی استان را متناسب با نیازهای موجود ارتقا دهد.

وی درباره نحوه تأمین منابع مالی این پروژه نیز گفت: در کارگروه مولدسازی دارایی‌های دولت که با ریاست استاندار و با حضور دستگاه‌های مسئول تشکیل می‌شود، موضوع استفاده از ظرفیت املاک و دارایی‌های موجود برای تأمین هزینه احداث بیمارستان بررسی شده است. بر اساس برنامه‌ریزی انجام‌شده، قرار است از ظرفیت واگذاری برخی املاک و مراکز درمانی برای تأمین منابع مورد نیاز ساخت بیمارستان استفاده شود تا پروژه پس از طی مراحل قانونی، با محدودیت ناشی از تزریق تدریجی اعتبار مواجه نشود.

رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان همدان، با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای پیشبرد طرح خاطرنشان کرد: هماهنگی‌های لازم برای طی مراحل قانونی و اجرایی در حال انجام است و پس از تکمیل این مراحل، زمینه آغاز عملیات اجرایی فراهم خواهد شد. هدف آن است که این بیمارستان در سریع‌ترین زمان ممکن احداث شود و در اختیار مردم استان قرار گیرد؛ چراکه توسعه زیرساخت‌های درمانی و جبران کمبود ظرفیت بیمارستانی از نیازهای مهم همدان به شمار می‌رود.

آغاز سرشماری اینترنتی و میدانی از اول آبان

احمد رفیعی‌میرزا، معاون آمار، نقشه و اطلاعات مکانی سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان همدان و قائم‌مقام مدیر اجرایی سرشماری استان نیز در این نشست با اشاره به آغاز سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال 1405 از روز جمعه اول آبان‌ماه اظهار کرد: اجرای سرشماری با استفاده از دو شیوه اینترنتی و میدانی دنبال می‌شود و فرایند آن تا پایان آبان‌ماه ادامه خواهد داشت. با این حال، مراجعه میدانی برای تمام خانوارهای استان انجام نمی‌شود و تمرکز بر مناطق هدف، خانوارهای دارای اطلاعات ناقص یا مواردی است که نیاز به راستی‌آزمایی دارند.

وی با توضیح درباره پیامک‌های اطلاع‌رسانی سرشماری گفت: ارسال پیامک به معنای آن نیست که تمام جمعیت استان باید پیامک دریافت کنند؛ بلکه این پیامک‌ها برای افرادی ارسال می‌شود که اطلاعات آن‌ها ناقص است، میان کد ملی و کد پستی‌شان مغایرت وجود دارد یا در گروه‌های هدف برای بررسی و راستی‌آزمایی قرار گرفته‌اند. بنابراین، دریافت‌نکردن پیامک به‌خودی‌خود به معنای حذف‌شدن از سرشماری نیست، بلکه اطلاعات بخش عمده جمعیت از طریق سامانه‌های ثبتی موجود بررسی خواهد شد.

معاون آمار، نقشه و اطلاعات مکانی سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان همدان با اشاره به راه‌اندازی صفحه سرشماری در بستر دولت هوشمند افزود: افرادی که پیامک دریافت می‌کنند، باید از مسیر رسمی اعلام‌شده برای تکمیل اطلاعات اقدام کنند. وی تأکید کرد که شهروندان برای جلوگیری از سوءاستفاده‌های احتمالی، به پیامک‌ها و پیوندهای نامعتبر اعتماد نکنند و اطلاعات خود را تنها از طریق درگاه رسمی مرکز آمار ایران و بستر دولت هوشمند ثبت کنند.

رفیعی‌میرزا با بیان اینکه اطلاعات ثبتی پیش از استفاده در فرایند سرشماری از مسیر سامانه‌های رسمی جمع‌آوری شده‌اند، گفت: اطلاعات هویتی، نشانی و کد پستی افراد در سامانه‌های دستگاه‌های اجرایی ثبت شده و در موارد لازم با یکدیگر تطبیق داده می‌شوند. استفاده از این ظرفیت‌ها باعث می‌شود مراجعه میدانی به خانوارهایی محدود شود که اطلاعات آن‌ها نیاز به تکمیل یا بررسی دارد و در نتیجه، فرایند سرشماری با صرف هزینه و زمان کمتر انجام شود.

وی همچنین با اشاره به اهمیت کد پستی و نشانی محل سکونت در سرشماری مکان‌محور اظهار کرد: تطبیق اطلاعات افراد با محل سکونت آن‌ها یکی از محورهای اصلی این طرح است و برای تعیین محل اصلی سکونت، ضوابط مربوط به نشانی و اطلاعات ثبت‌شده در سامانه‌ها مورد توجه قرار می‌گیرد. به همین دلیل، اصلاح اطلاعات نشانی و کد پستی در سامانه‌های مربوط، در افزایش دقت نتایج سرشماری اهمیت دارد.

همکاری دهیاران و شوراهای روستایی برای کاهش خطاهای سرشماری

قائم‌مقام مدیر اجرایی سرشماری استان همدان با اشاره به تجربه موفق اجرای سرشماری آزمایشی در استان گفت: در اجرای آزمایشی، هماهنگی دهیاران و رؤسای شوراهای اسلامی روستاها با مردم و همراهی آن‌ها با آمارگیران، نقش مؤثری در کاهش خانوارهای غایب داشت. در برخی مناطق، اطلاع‌رسانی قبلی و حضور مسئولان محلی در زمان مراجعه آمارگیران موجب شد فرایند جمع‌آوری اطلاعات با سهولت بیشتری انجام شود.

رفیعی‌میرزا افزود: این تجربه نشان داد که همراهی مدیران محلی می‌تواند به شناسایی دقیق‌تر خانوارها و کاهش مشکلات اجرایی کمک کند. در سرشماری پیش‌رو نیز جلسات متعددی با فرمانداران، بخشداران، شهرداران، دهیاران و رؤسای شوراهای اسلامی برگزار شده است تا مسئولان محلی از اهداف و شیوه اجرای طرح مطلع باشند و در هماهنگی با مردم نقش فعال‌تری ایفا کنند.

وی با تأکید بر اینکه همکاری مردم و مدیران محلی در دقت نتایج نهایی اثرگذار است، خاطرنشان کرد: اگر جمعیت یک روستا به‌درستی ثبت نشود یا تعدادی از خانوارها در سرشماری از قلم بیفتند، این مسئله می‌تواند بر سهم آن منطقه از برخی خدمات و امکانات اثر بگذارد. ازاین‌رو، اطلاع‌رسانی به‌موقع، پاسخ‌گویی دقیق خانوارها و همکاری دهیاران و شوراها، از عوامل مهم موفقیت سرشماری سال 1405 خواهد بود.

معاون آمار، نقشه و اطلاعات مکانی سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان همدان در پایان خواستار همکاری رسانه‌های استان برای اطلاع‌رسانی درباره آغاز سرشماری اینترنتی و میدانی شد و گفت: آگاهی مردم از زمان‌بندی، شیوه اجرا و مسیرهای رسمی ثبت اطلاعات می‌تواند از بروز سردرگمی و سوءاستفاده‌های احتمالی جلوگیری کند و زمینه اجرای دقیق‌تر سرشماری را فراهم آورد.

©‌ وبانگاه، خبرگزاری تسنیم