به گزارش بخش استان‌ها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم از بیرجند، دوم آبان‌ماه، برابر با 24 اکتبر، روز جهانی مبارزه با فلج اطفال است؛ مناسبتی که بار دیگر اهمیت پیشگیری از یکی از بیماری‌های خطرناک ویروسی دوران کودکی را یادآوری می‌کند. هم‌مرزی خراسان جنوبی با افغانستان و تداوم گردش ویروس فلج اطفال در کشورهای همسایه، اهمیت مراقبت‌های بهداشتی و واکسیناسیون کودکان را دوچندان کرده است؛ موضوعی که در سال‌های گذشته اجرای طرح‌های گسترده ایمن‌سازی خانه‌به‌خانه را در این استان به دنبال داشته است.
فلج اطفال بیماری‌ای مسری است که عمدتاً کودکان زیر پنج سال را تهدید می‌کند و در موارد شدید می‌تواند به فلج دائمی و حتی مرگ منجر شود. با وجود پیشرفت‌های چشمگیر در کنترل این بیماری، گردش ویروس در برخی کشورهای جهان همچنان ادامه دارد و واکسیناسیون مهم‌ترین راه پیشگیری از آن به شمار می‌رود.
ایران سال‌هاست موفق شده انتقال بومی ویروس وحشی فلج اطفال را متوقف کند، اما هم‌جواری با افغانستان و پاکستان، دو کشوری که همچنان با گردش بومی ویروس مواجه‌اند، ضرورت حفظ آمادگی نظام سلامت را افزایش داده است.
در این میان، خراسان جنوبی به دلیل برخورداری از مرز مشترک با افغانستان، جایگاه ویژه‌ای در برنامه‌های مراقبت و پیشگیری از بیماری‌های واگیر دارد.
واکسیناسیون بیش از 21 هزار کودک در خراسان جنوبی
بررسی پیشینه اجرای طرح‌های واکسیناسیون فلج اطفال در خراسان جنوبی نشان می‌دهد که این استان طی سال‌های گذشته میزبان برنامه‌های گسترده ایمن‌سازی تکمیلی بوده است.
در یکی از دوره‌های اجرای طرح واکسیناسیون تکمیلی، مسئولان بهداشتی استان از واکسیناسیون بیش از 21 هزار کودک زیر پنج سال در 336 نقطه خراسان جنوبی و پوشش کامل جامعه هدف آن مرحله خبر دادند.
اجرای این برنامه در مناطق مختلف استان، از شهرها و روستاها تا نقاط دورافتاده، با هدف افزایش سطح ایمنی کودکان و جلوگیری از ورود و گردش ویروس انجام شد.
همچنین در سال 1403، مجید شایسته، رئیس وقت مرکز بهداشت استان، از فعالیت 330 تیم بهداشتی برای اجرای واکسیناسیون خانه‌به‌خانه خبر داده بود.
به گفته وی، بیش از 20 هزار کودک ایرانی و غیرایرانی زیر پنج سال در گروه هدف طرح قرار داشتند و تا پایان روز دوم اجرای برنامه، بیش از 10 هزار کودک، معادل 52 درصد جامعه هدف، واکسینه شده بودند.
این آمار نشان‌دهنده گستردگی عملیات ایمن‌سازی در استان و نقش نیروهای بهداشت در دسترسی به کودکان مناطق مختلف است.
خراسان جنوبی در برنامه ایمن‌سازی مناطق پرخطر کشور
اجرای طرح‌های پیشگیری از فلج اطفال در خراسان جنوبی به سال‌های گذشته محدود نمانده است.
بر اساس اطلاعیه معاونت بهداشت وزارت بهداشت در بهمن‌ماه 1404، مرحله نخست عملیات ایمن‌سازی تکمیلی فلج اطفال از 28 تا 30 دی‌ماه همان سال در مناطق پرخطر تحت پوشش 22 دانشگاه علوم پزشکی کشور اجرا شد که خراسان جنوبی نیز در میان استان‌های مشمول این برنامه قرار داشت.
این طرح به‌صورت فعال و خانه‌به‌خانه برای کودکان زیر پنج سال ایرانی و غیرایرانی ساکن مناطق هدف اجرا شد و مرحله دوم آن برای 25 تا 27 بهمن‌ماه برنامه‌ریزی شده بود.
در این برنامه، مناطق مرزی، سکونتگاه‌های مهاجران، حاشیه شهرها و نقاطی که پوشش واکسیناسیون در آن‌ها پایین‌تر از حد مطلوب ارزیابی شده بود، در اولویت قرار داشتند.
اجرای این طرح‌ها با هدف تقویت ایمنی جمعی و حفظ دستاورد عاری بودن کشور از فلج اطفال صورت می‌گیرد و به معنای شیوع بیماری در مناطق تحت پوشش نیست.
تداوم گردش ویروس در کشورهای همسایه
یکی از مهم‌ترین دلایل استمرار برنامه‌های ایمن‌سازی تکمیلی در مناطق شرقی کشور، وضعیت بیماری فلج اطفال در افغانستان و پاکستان است.بر اساس اعلام وزارت بهداشت در بهمن 1404، طی سال میلادی 2025، تعداد 30 مورد ابتلا به فلج اطفال در پاکستان و 9 مورد در افغانستان شناسایی شده بود.همچنین شناسایی ویروس در نمونه‌های فاضلاب این دو کشور، نشان‌دهنده استمرار گردش ویروس و ضرورت حفظ مراقبت‌های پیشگیرانه در کشورهای همسایه است.
از این رو، ترددهای مرزی و جابه‌جایی جمعیت، توجه بیشتر به واکسیناسیون کودکان و شناسایی افراد جامانده از برنامه ایمن‌سازی را ضروری می‌سازد.خراسان جنوبی نیز به دلیل موقعیت جغرافیایی خود، از جمله استان‌هایی است که استمرار مراقبت بهداشتی در آن اهمیت فراوانی دارد.
واکسن ایرانی در خدمت پیشگیری از فلج اطفال
سید محسن زهرایی، رئیس اداره بیماری‌های قابل پیشگیری با واکسن وزارت بهداشت، در دی‌ماه 1404 از اجرای برنامه ملی ایمن‌سازی تکمیلی فلج اطفال با استفاده از واکسن تولید داخل خبر داده بود.
وی اعلام کرده بود این برنامه با تمرکز بر مناطق پرخطر کشور اجرا می‌شود و در مرحله نخست حدود 750 هزار کودک زیر پنج سال ایرانی و غیرایرانی در مناطق هدف تحت پوشش قرار می‌گیرند.
به گفته زهرایی، واکسن خوراکی فلج اطفال مورد استفاده در برنامه ایمن‌سازی کشور در مؤسسه تحقیقات واکسن و سرم‌سازی رازی تولید می‌شود.وی همچنین تأکید کرده بود که واکسیناسیون تکمیلی، بدون توجه به سابقه قبلی دریافت واکسن، برای همه کودکان زیر پنج سال ساکن محدوده‌های عملیاتی انجام می‌شود.این اقدام بخشی از برنامه ملی ریشه‌کنی فلج اطفال است که با هدف جلوگیری از بازگشت بیماری و حفظ ایمنی جامعه دنبال می‌شود.
نقش بهورزان در حفاظت از سلامت کودکان مرزنشین
در استان پهناوری مانند خراسان جنوبی که بخشی از جمعیت آن در روستاهای پراکنده، مناطق عشایری و نواحی مرزی زندگی می‌کنند، دسترسی به خدمات بهداشتی یکی از ارکان اصلی موفقیت برنامه‌های پیشگیری است.
بهورزان، مراقبان سلامت و تیم‌های سیار واکسیناسیون با مراجعه به مناطق هدف، نقش مهمی در شناسایی کودکان و تکمیل برنامه‌های ایمن‌سازی دارند.اجرای واکسیناسیون خانه‌به‌خانه در سال‌های گذشته نیز با همین رویکرد انجام شده است تا فاصله جغرافیایی و دشواری دسترسی به مراکز بهداشتی، مانعی برای دریافت خدمات پیشگیری نباشد.
در کنار فعالیت شبکه بهداشت، آگاهی خانواده‌ها درباره ضرورت تکمیل واکسیناسیون و همکاری با نیروهای بهداشتی نیز از عوامل مؤثر در حفظ سلامت کودکان به شمار می‌رود.
تأکید معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند بر واکسیناسیون کودکان
مجید شایسته، معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، سوم شهریورماه 1405 در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم، با تأکید بر اهمیت واکسیناسیون در پیشگیری از بیماری‌های خطرناک، از خانواده‌ها خواست نسبت به دریافت به‌موقع واکسن‌های موردنیاز فرزندان خود اقدام کنند.
وی با اشاره به ضرورت تکمیل برنامه واکسیناسیون دانش‌آموزان، بر نقش واکسن در پیشگیری از بیماری‌های قابل انتقال تأکید کرد.شایسته همچنین از تأمین واکسن‌های موردنیاز دانش‌آموزان برای پیشگیری از بیماری‌های دیفتری، کزاز و سیاه‌سرفه در مراکز بهداشتی استان خبر داد.
این اظهارات اگرچه به واکسیناسیون دانش‌آموزان اختصاص داشت، اما اهمیت استمرار برنامه‌های ایمن‌سازی و نقش خانواده‌ها در حفظ سلامت کودکان را یادآوری می‌کند.
حفظ دستاورد ریشه‌کنی؛ مسئولیتی همیشگی
روز جهانی مبارزه با فلج اطفال فرصتی برای مرور تلاش‌های چندین‌ساله نظام سلامت در پیشگیری از این بیماری است؛ تلاش‌هایی که با اجرای واکسیناسیون گسترده، مراقبت بیماری و فعالیت مستمر نیروهای بهداشتی همراه بوده است.
با این حال، استمرار گردش ویروس در کشورهای همسایه نشان می‌دهد که حفظ دستاوردهای گذشته، نیازمند تداوم واکسیناسیون، مراقبت از موارد مشکوک و دسترسی عادلانه کودکان به خدمات سلامت است.
برای خراسان جنوبی، به‌عنوان یکی از استان‌های مرزی کشور، تقویت پوشش واکسیناسیون در مناطق روستایی، عشایری و کم‌برخوردار می‌تواند نقشی تعیین‌کننده در حفظ امنیت سلامت کودکان داشته باشد.تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که پیشگیری از فلج اطفال تنها به دریافت یک واکسن محدود نمی‌شود؛ بلکه نتیجه تلاش پیوسته شبکه بهداشت، مشارکت خانواده‌ها و مراقبت مستمر از سلامت نسل آینده است.
نظرات
نظر شما ثبت شد؛ پس از بررسی، در صورت تأیید نمایش داده می‌شود.
هنوز نظری منتشر نشده است.