از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، نه‌تنها اهداف اعلامی این عملیات محقق نشد، بلکه به اذعان مقامات غربی و رسانه‌های آمریکایی، شکست راهبردی به متجاوزان تحمیل شده است.

خبرگزاری مهر، گروه بین الملل: از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، نه‌تنها اهداف اعلامی این عملیات محقق نشد، بلکه به اذعان مقامات غربی و رسانه های آمریکایی، بن‌بست راهبردی و شکست‌های میدانی و سیاسی بر متجاوزان تحمیل شد. این جنگ که با حملات گسترده و کشتار غیرنظامیان از جمله دانش‌آموزان بی‌گناه آغاز شد، به‌سرعت ابعاد انسانی، امنیتی و اقتصادی گسترده‌ای پیدا کرد و واکنش‌های متفاوتی را در رسانه‌های بین‌المللی برانگیخت.

رسانه‌های جهان هر یک با رویکردهای خاص خود، تلاش کرده‌اند روایت این جنگ را شکل دهند؛ بررسی این بازتاب‌ها می‌تواند تصویری روشن‌تر از وضعیت واقعی جنگ و چشم‌انداز آن ارائه دهد.

رسانه های انگلیسی

سی‌ان‌ان در گزارشی نوشت جنگ علیه ایران میراث سمی دیگری برای محیط زیست برجای می‌گذارد. بمب‌ها و موشک‌ها فلزهای سنگین و مواد شیمیایی مضر را در هوا رها کرده‌اند و حملات به تأسیسات نفتی آتش‌هایی ایجاد کرده که تهران را در دود سیاه و باران آغشته به نفت فرو برده است. حملات به کشتی‌ها و زیرساخت نفتی در خلیج فارس لکه‌های نفتی ایجاد کرده که از فضا دیده می‌شوند.

بر پایه اعلام وزارت تغییر اقلیم و محیط زیست امارات، لکه نفتی از یک نفتکش موقتاً سواحل ام‌القوین را بسته است. برایان بارنز، از اقیانوس‌شناسان ماهواره‌ای دانشگاه جنوب فلوریدا، گفت در مارس ۲۰۲۶ سطح نفت خلیج فارس دو برابر حالت بدون جنگ بوده است. خلیج فارس زیستگاه گونه‌های لاک‌پشت دریایی، صدها گونه ماهی، دومین جمعیت بزرگ گاو دریایی و یکی از بزرگ‌ترین اجتماعات کوسه نهنگ جهان است. برنهارد ریگل گفت خلیج فارس کم‌عمق، کوچک و تنها یک ورودی و خروجی دارد، بنابراین آلاینده‌ها به‌سختی پراکنده می‌شوند. او جنگ ۱۹۹۱ را هشدار خواند که آثار نفتی‌اش در شن‌های عربستان باقی مانده است. ده‌ها میلیون ساکن خلیج فارس به آب‌شیرین‌کن‌ها وابسته‌اند و کشورهای شورای همکاری خلیج فارس حدود یک‌سوم آب شیرین‌شده جهان را تولید می‌کنند. ریگل گفت خلیج فارس آزمایشگاهی طبیعی برای فهم اثر تغییر اقلیم بر دریاهاست.

مجله «آتلانتیک» در گزارشی نوشت دونالد ترامپ از دو مشاور مورد اعتمادش دو مسیر متفاوت برای پایان جنگ ایران شنیده است. اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، ادعا می‌کند ایران در آستانه فروپاشی اقتصادی است و محاصره تنگه هرمز همراه با تحریم‌ها، تهران را به تسلیم در میز مذاکره وادار می‌کند. بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی، در تماس‌های مکرر با ترامپ مسیر دیگری پیشنهاد کرده است: یک دور دیگر حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی برای سرنگونی نظام ایران. به نوشته آتلانتیک، دولت ترامپ اکنون در حال بررسی ترکیب این دو رویکرد است.

اما گزارش می‌افزاید تجربه نشان می‌دهد این خوش‌بینی ممکن است توهم باشد: فشار اقتصادی موضع مذاکراتی ایران را تغییر نداده و ترامپ پیش‌تر نیز محاسبه اشتباه کرده است. حمله تازه می‌تواند تشدید منطقه‌ای بیافریند، بدون آنکه ایران را به تسلیم نزدیک کند. سخنگوی سپاه، حسین محبی، هفت کابل فیبر نوری زیر تنگه هرمز را اهداف تازه خوانده و از «سلاح‌های جدید» خبر داده است. دنی سیترینوویچ، افسر پیشین اطلاعاتی رژیم صهیونیستی، می‌گوید ترامپ دنبال راه خروج است، اما جنگ سه‌روزه قابل برنامه‌ریزی نیست، زیرا پاسخ ایران کنترل‌شدنی نیست.

به نوشته آتلانتیک، ترامپ از کندی فشار اقتصادی بی‌تاب شده و امید داشت ایران پیش از انتخابات به مذاکره بازگردد، اما نشد و قیمت انرژی بالا مانده است. نتانیاهو نیز از حمله پیش از انتخابات خود حمایت کرده بود؛ ترامپ فعلاً به دلیل واکنش شدید جمهوری‌خواهان، حمله پیش از انتخابات را رد کرده است. مقام‌ها می‌گویند درباره حمله پس از انتخابات تصمیم نهایی گرفته نشده است.

روزنامه واشینگتن پست در یادداشتی نوشت ایران در جنگ فرسایشی با آمریکا اهداف روشنی دارد و تصمیم تازه دونالد ترامپ برای اعزام ناو هواپیمابر دیگر و تهدید از سرگیری بمباران گسترده پس از انتخابات میان‌دوره‌ای، این اهداف را تغییر نمی‌دهد. به نوشته این یادداشت، مقامات ایرانی می‌خواهند نظم جدیدی مبتنی بر دریافت عوارض از کشتی‌های عبوری از تنگه هرمز ایجاد کنند و پیوندهای امنیتی آمریکا با کشورهای عربی خلیج فارس را قطع کنند.

تهران همچنین می‌خواهد ابزاری برای بازداشتن واشنگتن و تل‌آویو از حمله پیدا کند و تا زمانی که برنامه هسته‌ای خود را احیا کند، تسلط بر خلیج فارس و توان کنترل یا نابودی منابع هیدروکربنی آن را تنها راه ممکن برای مهار دشمنان اصلی می‌داند. از نگاه تهران، هر توافق دیپلماتیک برای پایان جنگ باید به تسلیم آمریکا منجر شود و تفاهم‌نامه اسلام‌آباد در ۱۷ ژوئن نیز در همین راستا بود.

رسانه های روسیه و چین

وب‌سایت شبکه آرتی روسیه در گزارشی با عنوان «چرا روسیه خواهان صلح میان ایران و کشورهای خلیج فارس است» نوشت که مسکو برخلاف برخی تحلیل‌های غربی، از تداوم جنگ در منطقه سود راهبردی نمی‌برد و نگران پیامدهای امنیتی و اقتصادی آن است.

به نوشته آرتی، سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، ۱۸ اکتبر در منامه با مقام‌های شورای همکاری خلیج فارس دیدار کرد و روز بعد در تهران با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، و مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، گفت‌وگو کرد. کاهش تنش، امنیت دریایی و پیشنهاد روسیه برای ایجاد سازوکار امنیت جمعی در خلیج فارس از محورهای این رایزنی‌ها بود.

این رسانه تأکید کرد که روابط نزدیک مسکو با تهران و همکاری‌های سیاسی، اقتصادی و انرژی با کشورهای عربی، زمینه میانجیگری روسیه را فراهم می‌کند؛ هرچند موفقیت این تلاش‌ها به آمادگی طرف‌ها برای مذاکره و پذیرش تعهدات متقابل بستگی دارد.

آرتی با رد این دیدگاه که افزایش قیمت نفت در پی جنگ به سود راهبردی روسیه است، نوشت درآمد کوتاه‌مدت انرژی نمی‌تواند خسارت‌های ناشی از ناامنی، افزایش هزینه حمل‌ونقل و بیمه، تعویق سرمایه‌گذاری‌ها و تهدید پروژه‌های مشترک، از جمله همکاری هسته‌ای در نیروگاه بوشهر، را جبران کند.

این گزارش تأکید کرد که برقراری امنیت پایدار در منطقه به مشارکت هم‌زمان ایران و کشورهای عربی، احترام به حاکمیت کشورها و پرهیز از راه‌حل‌های نظامی تحمیلی نیاز دارد.

وب‌سایت گلوبال تایمز چین در گزارشی به نقل از خبرگزاری شینهوا با عنوان «افزایش هزینه سوخت، سود شرکت‌های بزرگ هواپیمایی آمریکا را تحت فشار قرار داد» نوشت که افزایش بهای سوخت، با وجود تقاضای بالا برای سفر و ثبت درآمدهای چشمگیر، سودآوری شرکت‌های هواپیمایی آمریکا را کاهش داده است؛ روندی که در پی جنگ علیه ایران و اختلال در بازار جهانی انرژی، اهمیت بیشتری یافته است.

بر اساس این گزارش، شرکت هواپیمایی امریکن ایرلاینز در سه‌ماهه سوم سال ۲۰۲۶ با وجود ثبت درآمد بی‌سابقه ۱۶.۳ میلیارد دلاری، ۲۶۹ میلیون دلار زیان خالص داشت. هزینه سوخت این شرکت نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۶۷.۵ درصد افزایش یافت و به ۱.۹ میلیارد دلار رسید. این شرکت پیش‌بینی سودآوری سالانه خود را نیز کاهش داد.

ساوث‌وست ایرلاینز و یونایتد ایرلاینز نیز با افزایش چشمگیر هزینه سوخت روبه‌رو شدند. هزینه سوخت یونایتد ۶۲ درصد افزایش یافت و به ۱.۸ میلیارد دلار بیشتر از سال گذشته رسید. هر سه شرکت انتظار دارند در سه‌ماهه پایانی سال با هزینه‌های بالاتری برای تأمین سوخت مواجه شوند.

افزایش هزینه سوخت هواپیماها نشان می‌دهد پیامدهای جنگ علیه ایران به بازار انرژی محدود نمانده و به بخش حمل‌ونقل و اقتصاد آمریکا نیز سرایت کرده است. تداوم تنش‌ها و اختلال در عرضه انرژی می‌تواند هزینه فعالیت شرکت‌ها را افزایش دهد، حاشیه سود آنها را کاهش دهد و فشارهای اقتصادی را تشدید کند.

©‌ وبانگاه، خبرگزاری مهر