یک پژوهشگر دانشگاهی در مطلبی تحلیلی به ابعاد پنهان تحولات مرزی میان ارمنستان و جمهوری آذربایجان پس از توافق صلح واشنگتن پرداخت.

به گزارش بخش بین‌الملل وبانگاه بر اساس داده های خبری منتشر شده در خبرگزاری مهر, احسان موحدیان، عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی، در یادداشتی عنوان کرد که توافق صلح امضاشده میان ارمنستان و جمهوری باکو در سال گذشته نتوانسته تضمین‌کننده حاکمیت و امنیت ارمنیان باشد. پیش‌تر گزارش‌هایی درباره تحکیم مواضع نظامی جمهوری باکو در محدوده تاووش و پیرامون شهر جِرموک انتشار یافته بود، اما وضعیت مشابهی نیز در منطقه سیونیک که با ایران مرز مشترک دارد، دیده می‌شود.

به دنبال بالا گرفتن تنش‌های مرزی در سال ۲۰۲۱، نظامیان جمهوری باکو بخش‌هایی از خاک ارمنستان را در اختیار گرفتند که بررسی تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهد این مواضع طی ماه‌های گذشته هم تحکیم شده و هم توسعه یافته‌اند.

این روند در حوالی دریاچه مرزی سِوِلِیچ و بخش جنوبی دریاچه آیلاه قابل مشاهده است؛ جایی که نیروهای جمهوری باکو اقدام به احداث راه‌های خاکی تازه، ساخت سازه‌ها و اجرای پروژه‌های مهندسی پیرامون مواضع خود کرده‌اند. میزان نفوذ این مواضع به درون خاک ارمنستان بین ۱.۵ تا ۳ کیلومتر متغیر است و بر پایه نقشه‌های ستاد کل ارتش اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۷۵ که مبنای مرزبندی شناخته می‌شود، مصداق اشغال اراضی ارمنستان به شمار می‌رود.

افزون بر این، موقعیت این استقرارها در باریک‌ترین بخش‌های مرزی واقع شده است؛ جایی که پهنای خاک ارمنستان میان جمهوری آذربایجان و سرزمین جداافتاده نخجوان به حدود ۲۶ کیلومتر محدود می‌شود.

این شرایط با توجه به موضع‌گیری‌های اخیر مقام‌های ارمنستانی مبنی بر اینکه احتمالاً بخش بعدی تعیین حدود مرزی شامل منطقه سیونیک خواهد بود، از اهمیت مضاعفی برخوردار است. در همین حال، باکو تلاش می‌کند پیش از آغاز رسمی فرایند تعیین مرز، با تثبیت حضور میدانی خود، دست بالا را در مذاکرات حفظ کند.

با توجه به وضعیت کنونی دولت ارمنستان، انتظار عقب‌نشینی داوطلبانه نیروهای جمهوری باکو از این مواضع مستحکم دور از ذهن به نظر می‌رسد؛ موضوعی که نشانگر تلاش باکو برای تحکیم حضور خود در نقاط استراتژیک سراسر نوار مرزی است.