کشت محصولات پرمصرف محدود و جایگزینی گیاهان کم‌آب‌بر در دستور کار قرار گرفت.

به گزارش بخش استان‌ها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم از شیراز، محدودیت منابع آبی و پیامد‌های تغییرات اقلیمی، مدیریت بخش کشاورزی استان فارس را وارد مرحله جدیدی کرده است، مرحله‌ای که در آن افزایش سطح زیر کشت جای خود را به ارتقای بهره‌وری، اصلاح الگوی کشت و استفاده از فناوری‌های نوین آبیاری داده است.

در همین راستا، سازمان جهاد کشاورزی فارس برنامه‌های متعددی را برای حفظ تولید محصولات راهبردی، تأمین نهاده‌های مورد نیاز کشاورزان، توسعه کشت گیاهان کم‌آب‌بر و ارتقای سلامت محصولات کشاورزی در سال زراعی 1405-1406 دنبال می‌کند.

کاووس همتی، معاون بهبود تولیدات گیاهی این سازمان در گفت‌و‌گو با خبرنگار تسنیم در شیراز، ضمن تشریح برنامه‌های پیش‌رو، از تلاش برای تثبیت تولید و افزایش عملکرد در واحد سطح، با وجود محدودیت‌های آبی، خبر داد.

تثبیت سطح زیر کشت و تمرکز بر محصولات راهبردی

وی با اشاره به برنامه‌های تدوین‌شده برای سال زراعی جدید عنوان کرد: سیاست اصلی این سازمان، حفظ پایداری تولید و مدیریت منابع موجود است و در شرایط فعلی، افزایش سطح زیر کشت در دستور کار قرار ندارد.

معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی فارس افزود: گندم، جو، کلزا و سایر دانه‌های روغنی از جمله محصولات مهمی هستند که توسعه و حفظ تولید آنها با توجه به جایگاه استان فارس در تأمین امنیت غذایی کشور، از اولویت‌های بخش کشاورزی محسوب می‌شود.

همتی با بیان اینکه سطح زیر کشت محصولات راهبردی در سال جاری تقریباً مشابه سال گذشته خواهد بود، تصریح کرد: برنامه‌ریزی‌ها به گونه‌ای انجام شده است که با مدیریت علمی و بهبود عملکرد در هر هکتار، زمینه افزایش تولید بدون نیاز به گسترش اراضی کشاورزی فراهم شود.

معاون بهبود تولیدات گیاهی جهاد کشاورزی فارس خاطرنشان کرد: تجربه سال زراعی گذشته نشان داد که بارش‌های مناسب و اجرای اقدامات کارشناسی می‌تواند تأثیر قابل توجهی بر افزایش تولید داشته باشد. در سال گذشته، با بهره‌گیری از شرایط مطلوب بارندگی و مدیریت فنی مزارع، میزان تولید محصولات راهبردی نسبت به سال‌های پیش از آن افزایش یافت.

وی ادامه داد: در سال زراعی جاری نیز مدیریت تغذیه گیاه، کنترل هدفمند آفات و بیماری‌ها، استفاده از عوامل بیولوژیک و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین در عملیات آبیاری و سم‌پاشی، از جمله راهکار‌هایی است که برای افزایش بهره‌وری و کاهش خسارت‌های محیطی دنبال می‌شود.

مدیریت منابع آبی با اصلاح الگوی کشت

همتی با اشاره به تأثیر تغییرات اقلیمی بر منابع آب کشاورزی استان اظهار کرد: کاهش ذخایر آبی از جمله مسائلی است که ضرورت برنامه‌ریزی دقیق و مدیریت مصرف را بیش از گذشته نمایان کرده است. بر همین اساس، رویکرد سازمان جهاد کشاورزی فارس به جای توسعه سطح کشت، بر استفاده بهینه از منابع آبی و افزایش راندمان تولید استوار شده است.

معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی استان فارس یکی از مهم‌ترین اقدامات در این زمینه را اصلاح الگوی کشت و جایگزینی محصولات پرمصرف با گیاهانی دانست که نیاز آبی کمتری دارند.

وی با اشاره به محدودیت کشت برنج در استان گفت: برنج از جمله محصولات با نیاز آبی بالا محسوب می‌شود و به همین دلیل، محدودسازی کشت آن در چارچوب سیاست‌های مدیریت منابع آب دنبال می‌شود. در حال حاضر، کشت این محصول تنها در اراضی تهشینه و با استفاده از آب‌های جاری مجاز است.

همتی تأکید کرد: استفاده از منابع آب زیرزمینی برای کشت برنج، با سیاست‌های مدیریت مصرف آب در بخش کشاورزی همخوانی ندارد و در چنین شرایطی، خدمات حمایتی سازمان به کشاورزان متقاضی این نوع کشت ارائه نخواهد شد.

وی تغییر شیوه‌های آبیاری از روش‌های سنتی و غرقابی به سیستم‌های نوین و تحت فشار را از دیگر برنامه‌های مهم سازمان برشمرد و افزود: اجرای این روش‌ها می‌تواند ضمن جلوگیری از اتلاف منابع آبی، زمینه افزایش بهره‌وری و کاهش هزینه‌های تولید را فراهم کند.

معرفی ارقام مقاوم به خشکی و توسعه گیاهان اقتصادی کم‌آب‌بر

معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی فارس با تأکید بر ضرورت استفاده از ظرفیت‌های علمی و تحقیقاتی در مدیریت بحران آب بیان کرد: همکاری با مراکز تحقیقات کشاورزی و دانشگاه‌های تخصصی برای معرفی ارقام سازگار با شرایط اقلیمی استان، از جمله برنامه‌های محوری این سازمان است.

وی افزود: در حوزه تولید گندم، معرفی ارقام مقاوم‌تر به تنش کم‌آبی و برخوردار از عملکرد مطلوب، با هدف حفظ میزان تولید در شرایط محدودیت منابع آبی دنبال می‌شود.

اخبار شیراز , اخبار استان فارس , کشاورزی , بحران آب ,

همتی همچنین از اقدامات انجام‌شده برای توسعه کشت گیاهان کم‌آب‌بر و دارای توجیه اقتصادی خبر داد و گفت: طی یکی دو سال اخیر، محصولاتی همچون کاملینا، گلرنگ، خاک‌شیر و برخی گیاهان دارویی به کشاورزان معرفی شده‌اند.

به گفته وی، اقدامات حمایتی تنها به معرفی و تولید این محصولات محدود نشده، بلکه برنامه‌ریزی برای‌ایجاد بازار فروش و فراهم کردن زمینه عرضه آنها نیز مورد توجه قرار گرفته است؛ موضوعی که می‌تواند علاوه بر کاهش فشار بر منابع آبی، به بهبود درآمد و تقویت اقتصاد خانوار‌های کشاورز کمک کند.

وضعیت تأمین نهاده‌های کشاورزی در فارس

همتی در بخش دیگری از سخنان خود به وضعیت تأمین نهاده‌های مورد نیاز کشاورزان اشاره کرد و گفت: شرایط تأمین نهاده‌های کشاورزی در استان در مجموع قابل قبول و نسبتاً پایدار است، هرچند در برخی دوره‌ها مشکلاتی در این زمینه وجود دارد.

وی با اشاره به نحوه توزیع کود‌های شیمیایی یارانه‌ای اظهار کرد: تخصیص و توزیع این نهاده‌ها بر اساس سهمیه‌های مصوب، از طریق سامانه پایش و با توجه به مستندات مربوط به سطح و نوع کشت کشاورزان انجام می‌شود. این فرآیند با همکاری کارگزاران شهرستانی و در چارچوب ضوابط تعیین‌شده صورت می‌گیرد.

معاون بهبود تولیدات گیاهی جهاد کشاورزی فارس درباره تأمین کود اوره نیز تصریح کرد: در حال حاضر، کمبودی در زمینه تأمین این کود وجود ندارد، اما با توجه به احتمال بروز ناترازی گاز در واحد‌های پتروشیمی و افزایش مصرف انرژی در ماه‌های پایانی سال، احتمال ایجاد محدودیت‌هایی در تأمین آن وجود دارد.

وی افزود: تمهیدات لازم برای مدیریت این شرایط و جلوگیری از بروز اختلال در روند تأمین کود مورد نیاز بخش کشاورزی در حال پیگیری است.

تولید بیش از 48 هزار تن بذر در فارس

همتی با تشریح وضعیت تولید و تأمین بذر در استان بیان کرد: در بخش تولید بذر، اقدامات قابل توجهی انجام شده و بیش از 48 هزار تن بذر در 25 رقم مختلف شامل بذر‌های پرورشی، مادری و گواهی‌شده، تولید و بسته‌بندی شده است.

وی ادامه داد: این بذور تحت نظارت مرکز تحقیقات کشاورزی استان و توسط شرکت‌های دارای مجوز تولید شده‌اند و از طریق فروشگاه‌های مورد تأیید سازمان جهاد کشاورزی در اختیار بهره‌برداران قرار می‌گیرند.

معاون بهبود تولیدات گیاهی جهاد کشاورزی فارس با اشاره به وضعیت بذور دانه‌های روغنی گفت: روند تأمین و توزیع بذر این محصولات به شکل مطلوبی انجام شده است، اما در حوزه بذر جو همچنان با محدودیت‌هایی در سطح کشور و استان مواجه هستیم.

همتی علت بخشی از این کمبود را تأیید نشدن برخی از بذور تولیدی از سوی کارشناسان مرکز تحقیقات کشاورزی عنوان کرد و افزود: این موضوع موجب شده است میزان بذر قابل عرضه نتواند به طور کامل پاسخگوی نیاز کشاورزان باشد.

شناسنامه‌دار شدن محصولات کشاورزی؛ مسیر جدید ارتقای کیفیت و صادرات

معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی فارس همچنین از اجرای طرح شناسنامه‌دار کردن محصولات کشاورزی در استان خبر داد و گفت: این طرح در راستای الزامات قانون برنامه هفتم توسعه و با هدف ارتقای سلامت محصولات، افزایش قابلیت ردیابی و تسهیل عرضه در بازار‌های داخلی و خارجی در حال اجراست.

وی با اشاره به بند «خ» ماده 71 قانون برنامه هفتم توسعه اظهار کرد: بر اساس الزامات قانونی و مصوبات مرتبط، فرآیند تولید محصولات کشاورزی باید به سمت سلامت‌محوری حرکت کند و برای محصولات تولیدی، شناسه مشخصی در نظر گرفته شود.

همتی افزود: شناسنامه محصولات در قالب کد‌های QR صادر می‌شود و امکان دسترسی به اطلاعات مربوط به فرآیند تولید و ردیابی محصول را برای مصرف‌کنندگان فراهم می‌کند. همچنین برخورداری از این شناسه، یکی از الزامات عرضه استاندارد محصولات در بازار‌های داخلی و صادراتی خواهد بود.

وی با تشریح محصولات مشمول این طرح در سال جاری گفت: پنج محصول پسته، زعفران، گوجه‌فرنگی گلخانه‌ای، قارچ و کیوی در فهرست محصولات راهبردی ابلاغ‌شده برای شناسنامه‌دار شدن قرار دارند. با توجه به اینکه کیوی در استان فارس تولید نمی‌شود، اجرای طرح در استان بر چهار محصول دیگر متمرکز خواهد بود.

معاون بهبود تولیدات گیاهی جهاد کشاورزی فارس ادامه داد: علاوه بر این محصولات، شناسنامه‌دار کردن محصولاتی نظیر گوجه‌فرنگی فضای باز، خیار، خرما، مرکبات، سیب‌زمینی و سیر نیز در برنامه‌های اجرایی استان قرار گرفته است.

همتی با اشاره به اقدامات صورت‌گرفته برای اجرای این طرح اظهار کرد: تدوین و ابلاغ دستورالعمل‌های اجرایی، تهیه برنامه‌های شهرستانی، آموزش کارشناسان مراکز خدمات کشاورزی و اطلاع‌رسانی به بهره‌برداران از جمله اقداماتی است که در این زمینه انجام شده است.

وی خاطرنشان کرد: تاکنون بیش از 350 شناسنامه محصول در استان فارس صادر شده است و توسعه این فرآیند در سایر محصولات نیز با هدف افزایش کیفیت، تضمین سلامت تولیدات و فراهم کردن زمینه حضور مؤثرتر محصولات کشاورزی استان در بازار‌های صادراتی دنبال می‌شود.

پایداری تولید در سایه مدیریت هوشمند کشاورزی

معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی استان فارس در پایان با تأکید بر ضرورت سازگاری بخش کشاورزی با شرایط جدید اقلیمی گفت: حفظ تولید محصولات راهبردی در شرایط محدودیت منابع آبی، نیازمند تغییر رویکرد از توسعه کمی به افزایش بهره‌وری و مدیریت علمی است.

همتی تصریح کرد: مجموعه اقدامات سازمان در سال زراعی جاری بر محور اصلاح الگوی کشت، استفاده از فناوری‌های نوین، توسعه محصولات کم‌آب‌بر و مدیریت بهینه نهاده‌ها قرار دارد و انتظار می‌رود با اجرای این برنامه‌ها، ضمن حفظ پایداری تولید، عملکرد محصولات کشاورزی استان نیز بهبود یابد.

©‌ وبانگاه، خبرگزاری تسنیم