سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان گوش دادن فعال را کلید تقویت روابط خانوادگی و اجتماعی دانست.

پژمان عقدک در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم در اصفهان با اشاره به نقش گوش دادن فعال در بهبود روابط خانوادگی و اجتماعی گفت: گوش دادن فعال یکی از مهارت‌های مهم ارتباطی است که به کاهش سوءتفاهم‌ها، حل تعارض‌ها و افزایش صمیمیت و اعتماد میان افراد کمک می‌کند. گوش دادن صرفاً به معنای سکوت کردن و شنیدن کلمات دیگران نیست، بلکه باید با توجه و علاقه به صحبت‌های طرف مقابل گوش دهیم، احساسات او را درک کنیم و نشان دهیم که حرف‌هایش برای ما اهمیت دارد.

وی با بیان اینکه گوش دادن فعال مهارتی اکتسابی است و با تمرین می‌توان آن را تقویت کرد، اظهار کرد: برای اینکه شنونده بهتری باشیم، باید هنگام گفت‌وگو تمام توجه خود را به طرف مقابل معطوف کنیم. کنار گذاشتن تلفن همراه و عوامل حواس‌پرتی، برقراری ارتباط چشمی و استفاده از حالات چهره و حرکات بدن برای نشان دادن توجه، از جمله مواردی است که به بهبود این مهارت کمک می‌کند.

مدیر روابط عمومی و سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان ادامه داد: برای مثال، وقتی فرزندمان درباره اتفاقی که در مدرسه برایش افتاده صحبت می‌کند، بهتر است به جای نگاه کردن به تلفن همراه یا انجام کارهای دیگر، روبه‌روی او بنشینیم و با توجه کامل به حرف‌هایش گوش کنیم.

عقدک یکی از موانع گوش دادن فعال را قطع کردن صحبت دیگران دانست و گفت: گاهی پیش از آنکه طرف مقابل حرفش را تمام کند، شروع به پاسخ دادن، قضاوت کردن یا ارائه راه‌حل می‌کنیم؛ در حالی که باید صبور باشیم و اجازه دهیم صحبت‌هایش را کامل بیان کند. همچنین پیش از پاسخ دادن لازم است مطمئن شویم منظور او را به‌درستی متوجه شده‌ایم.

وی با تأکید بر ضرورت توجه به احساسات طرف مقابل افزود: گوش دادن فعال فقط به شنیدن کلمات محدود نمی‌شود، بلکه باید احساساتی را هم که پشت این کلمات قرار دارند درک کنیم. گاهی افراد بیشتر از آنکه به دنبال راه‌حل باشند، نیاز دارند احساساتشان شنیده و درک شود.

سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان تصریح کرد: برای مثال، وقتی دوستی می‌گوید این روزها خسته و تحت فشار است، به جای اینکه به او بگوییم این‌قدر به خودت سخت نگیر، می‌توانیم بگوییم به نظر می‌رسد روزهای سختی را پشت سر می‌گذاری؛ دوست داری بیشتر درباره آن صحبت کنیم؟ این نوع پاسخ نشان می‌دهد که احساسات طرف مقابل را جدی گرفته‌ایم و برای شنیدن حرف‌هایش وقت می‌گذاریم.

عقدک پرسیدن سؤال‌های مناسب را از دیگر راهکارهای تقویت گوش دادن فعال برشمرد و گفت: سؤال‌های مناسب کمک می‌کنند موضوع را بهتر بفهمیم و از برداشت‌های اشتباه جلوگیری کنیم. بهتر است از سؤال‌های باز استفاده کنیم؛ سؤال‌هایی که پاسخ آن‌ها به بله یا خیر محدود نمی‌شود و فرد مقابل را به توضیح بیشتر تشویق می‌کند. البته سؤال پرسیدن نباید حالت بازجویی داشته باشد، بلکه باید با احترام و علاقه‌مندی همراه باشد.

وی بازگویی و خلاصه کردن صحبت‌های طرف مقابل را نیز یکی از تکنیک‌های این مهارت دانست و اظهار کرد: گاهی لازم است مفهوم صحبت‌های طرف مقابل را با بیان دوباره به او منتقل کنیم تا هم از درستی برداشت خود مطمئن شویم و هم نشان دهیم که با دقت به حرف‌هایش گوش داده‌ایم. برای مثال، می‌توانیم بپرسیم اگر درست متوجه شده باشم، بیشتر از خود اتفاق، از اینکه احساس کردی کسی به حرفت توجه نکرده ناراحتی؛ درست است؟ این کار احتمال سوءتفاهم را کاهش می‌دهد و به فرد مقابل احساس درک شدن می‌دهد.

مدیر روابط عمومی و سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با بیان اینکه نباید در گفت‌وگو به قضاوت، سرزنش و نصیحت عجولانه روی بیاوریم، گفت: وقتی کسی مشکلی را با ما در میان می‌گذارد، گاهی بلافاصله شروع به نصیحت کردن یا بیان اشتباهات او می‌کنیم؛ در حالی که گوش دادن فعال به معنای تأیید همه حرف‌های طرف مقابل نیست، بلکه باید بدون قضاوت عجولانه به او فرصت دهیم دیدگاه‌ها و احساساتش را بیان کند.

عقدک سکوت کردن را نیز بخشی از مهارت گوش دادن فعال دانست و افزود: سکوت همیشه نشانه بی‌توجهی نیست و گاهی چند لحظه مکث به فرد مقابل فرصت می‌دهد تا افکار و احساساتش را بهتر بیان کند. بنابراین لازم نیست هر مکثی را با صحبت کردن پر کنیم.

وی با اشاره به اهمیت توجه به زبان بدن در جریان گفت‌وگو گفت: بخشی از پیام افراد از طریق لحن صدا، حالت چهره، مکث‌ها و حرکات بدن منتقل می‌شود و گاهی آنچه فرد به زبان نمی‌آورد، به اندازه کلماتی که بیان می‌کند اهمیت دارد. البته نباید صرفاً براساس زبان بدن درباره احساسات دیگران نتیجه‌گیری کنیم و در صورت وجود ابهام بهتر است سؤال کنیم و موضوع را بیشتر بشناسیم.

عقدک در پایان با تأکید بر اینکه تقویت مهارت گوش دادن فعال به تمرین و تکرار نیاز دارد، خاطرنشان کرد: برای داشتن ارتباط مؤثرتر با دیگران لازم نیست همیشه بهترین پاسخ را بدهیم یا برای هر مشکلی راه‌حلی پیدا کنیم؛ گاهی کافی است با تمام توجه گوش کنیم، احساسات طرف مقابل را درک کنیم و به او فرصت دهیم حرف دلش را بیان کند. گاهی ارزشمندترین هدیه‌ای که می‌توانیم به دیگران بدهیم، نه نصیحت کردن و راه‌حل ارائه دادن، بلکه شنیدن واقعی حرف‌های آن‌هاست.

©‌ وبانگاه، خبرگزاری تسنیم