رئیس مرکز ثبت میراث‌فرهنگی کشور از شناسایی یک میلیون اثر تاریخی و ثبت ملی 40 هزار اثر خبر داد.

به گزارش بخش استان‌ها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم از اصفهان، علیرضا ایزدی ظهر امروز در نشست شورای عالی ثبت و حریم آثار غیرمنقول استان اصفهان در شهرستان فلاورجان با اشاره به آسیب‌دیدن 149 اثر تاریخی کشور در جریان جنگ اخیر گفت: تاکنون حدود 60 درصد آثار آسیب‌دیده مرمت شده‌اند و عملیات مرمت و حفاظت از سایر آثار نیز در دو حوزه سازه و آرایه‌های معماری ادامه دارد.

مدیرکل ثبت، حفظ و احیای میراث‌فرهنگی و طبیعی کشور با اشاره به اینکه بخشی از آثار آسیب‌دیده در پرونده‌های میراث جهانی به ثبت رسیده‌اند، اظهار کرد: در جریان جنگ اخیر، برخلاف معیارها و مفاد کنوانسیون‌های بین‌المللی مرتبط با میراث فرهنگی، 149 اثر تاریخی کشور آسیب دیدند که کاخ گلستان، مجموعه سعدآباد و تعدادی از ایستگاه‌های تاریخی راه‌آهن ایران از جمله آن‌ها هستند. در مجموعه سعدآباد نیز خسارت‌های جدی سازه‌ای گزارش شده است.

وی با بیان اینکه اقدامات حفاظتی و مرمتی از روزهای نخست پس از وقوع آسیب‌ها آغاز شد، افزود: با دستور وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، مرمت آثار آسیب‌دیده در دستور کار قرار گرفت و تاکنون حدود 60 درصد این آثار مرمت شده‌اند. گروه‌های تخصصی همچنان در حوزه‌های سازه و آرایه‌های معماری مشغول فعالیت هستند و تلاش می‌شود با تکمیل اقدامات مرمتی، شرایط لازم برای ساماندهی آثار و بازگشایی موزه‌ها و مجموعه‌های تاریخی برای بازدید علاقه‌مندان فراهم شود.

ایزدی همچنین با اشاره به آسیب‌دیدن بخشی از یک کنیسه تاریخی در جریان جنگ اخیر گفت: پس از تخریب بخشی از این بنا در پی اصابت مستقیم موشک، وزیر میراث فرهنگی از محل بازدید کرد و دستور ثبت این اثر صادر شد. برنامه‌ریزی برای بازسازی و احیای این بنای تاریخی نیز با همکاری مجموعه‌های مسئول در دستور کار قرار گرفته است.

شناسایی یک میلیون اثر تاریخی در کشور

رئیس مرکز ثبت، حفظ و احیای میراث‌فرهنگی و طبیعی کشور با اشاره به گستردگی ظرفیت‌های تاریخی ایران گفت: بر اساس داده‌ها و پایش‌های انجام‌شده، نزدیک به یک میلیون اثر تاریخی در کشور شناسایی شده است که از این تعداد، حدود 40 هزار اثر در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده‌اند؛ بنابراین تا رسیدن به وضعیت مطلوب در حوزه شناسایی و ثبت آثار فاصله قابل توجهی وجود دارد.

وی با تأکید بر ضرورت سرعت‌بخشیدن به روند ثبت آثار افزود: با رویکرد جدید وزارت میراث فرهنگی و تأکید وزیر، تلاش می‌شود روند بررسی و ثبت آثار با سرعت بیشتری دنبال شود؛ چراکه ثبت ملی، علاوه بر فراهم‌کردن زمینه حفاظت قانونی از آثار، یکی از پایه‌های اصلی تدوین و تکمیل پرونده‌های پیشنهادی برای ثبت در فهرست میراث جهانی یونسکو به شمار می‌رود.

بررسی میدانی پرونده‌های ثبت و تعیین حریم آثار در فلاورجان

ایزدی با اشاره به برگزاری نشست شورای عالی ثبت و حریم آثار غیرمنقول در شهرستان فلاورجان اظهار کرد: این نشست‌ها به دعوت مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان اصفهان و با هدف بررسی میدانی پرونده‌های ثبتی و موضوعات مرتبط با تعیین حریم آثار برگزار شده است. در جلسه امروز نیز حدود 13 پرونده در دستور کار شورا قرار دارد که بررسی آن‌ها ظرفیت قابل توجهی برای گسترش دامنه حفاظت و ثبت آثار تاریخی استان فراهم می‌کند.

وی یکی از رویکردهای جدید این مرکز را برگزاری میدانی جلسات شوراهای تخصصی در استان‌ها و بررسی پرونده‌ها در محل استقرار آثار تاریخی دانست و افزود: بخشی از پرونده‌های ثبت و تعیین حریم برای تصمیم‌گیری دقیق‌تر به بازدید مستقیم اعضای شوراهای ملی نیاز دارند؛ ازاین‌رو حضور اعضای شورا در محل آثار می‌تواند شناخت دقیق‌تری از ویژگی‌های تاریخی، معماری و وضعیت موجود بناها ایجاد کند و کیفیت تصمیم‌گیری درباره ثبت ملی و تعیین حریم را افزایش دهد.

مدیرکل ثبت، حفظ و احیای میراث‌فرهنگی و طبیعی کشور با اشاره به تجربه برگزاری این جلسات در استان‌های مختلف طی دو سال گذشته تصریح کرد: در نشست فلاورجان، علاوه بر بررسی پرونده‌های مربوط به استان اصفهان، برای اولین بار در این روند، تمرکز شهرستانی نیز مورد توجه قرار گرفته است تا پرونده‌های مرتبط با ظرفیت‌های تاریخی یک شهرستان به‌صورت متمرکز بررسی شوند. برگزاری این نشست‌ها در استان‌ها همچنین امکان بررسی تعداد بیشتری از پرونده‌ها را فراهم می‌کند.

ظرفیت‌های تاریخی اصفهان نیازمند معرفی بیشتر است

ایزدی با اشاره به ظرفیت‌های گسترده تاریخی و فرهنگی استان اصفهان گفت: این استان از نظر برخورداری از آثار تاریخی، بناها و آرایه‌های ارزشمند فرهنگی ظرفیت‌های قابل توجهی دارد، اما بخشی از این داشته‌های تاریخی هنوز آن‌گونه که شایسته است معرفی نشده و مورد توجه قرار نگرفته‌اند.

وی با تأکید بر پیوند میان حفاظت از میراث فرهنگی و معرفی پیشینه تمدنی ایران افزود: توجه به ویژگی‌های اقلیمی، تاریخی و فرهنگی آثار از جمله موضوعاتی است که در سیاست‌های مرتبط با میراث جهانی یونسکو اهمیت ویژه‌ای دارد. اصفهان نیز با برخورداری از ظرفیت‌های شاخص در حوزه میراث ملموس و ناملموس می‌تواند نقش مؤثری در معرفی هویت تاریخی و تمدنی ایران در سطح بین‌المللی ایفا کند.

رئیس مرکز ثبت، حفظ و احیای میراث‌فرهنگی و طبیعی کشور با اشاره به اهمیت هویت ملی در تحولات و شرایط اخیر کشور بیان کرد: در جریان جنگ 40 روزه، اهمیت هویت ملی بیش از هر زمان دیگری آشکار شد و در شرایطی که دشمنان ایران آشکارا از تقابل با هویت و نام این کشور سخن می‌گویند، آثار تاریخی و فرهنگی از مهم‌ترین پشتوانه‌های هویتی ایران به شمار می‌روند.

وی ادامه داد: آثار تاریخی همچون پرچم و بیرق هویت ایران هستند و واقعیت‌های تاریخی و تمدنی این سرزمین را به نمایش می‌گذارند. ثبت و حفاظت از این آثار فرصتی برای بازنمایی ایران به‌عنوان سرزمینی با تنوع اقوام، ادیان و فرهنگ‌های گوناگون و برخوردار از پیشینه‌ای تاریخی در همزیستی و احترام به تنوع فرهنگی است.

ایزدی همچنین با تأکید بر ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت‌های تخصصی پژوهشگاه‌ها و پژوهشکده‌های مرتبط با میراث فرهنگی برای شناخت و حفاظت از محوطه‌های تاریخی گفت: انجام مطالعات و پژوهش‌های تخصصی و توجه بیشتر به ظرفیت‌های باستان‌شناختی و تاریخی استان می‌تواند به شناسایی لایه‌های کمتر شناخته‌شده تاریخ و فراهم‌شدن زمینه معرفی آن‌ها به گردشگران داخلی و خارجی کمک کند.

مشارکت صنایع و بخش خصوصی در حفاظت از میراث فرهنگی

وی با اشاره به ضرورت همکاری مدیریت شهری، شهرداری‌ها و دستگاه‌های اجرایی برای تکمیل پرونده‌های ثبت آثار تصریح کرد: تحقق اهداف حفاظتی و ثبتی نیازمند فراهم‌سازی بسترهای لازم برای مستندسازی، تدوین و تکمیل پرونده‌های ارزشمند تاریخی است و دستگاه‌های اجرایی و مدیریت شهری می‌توانند در این زمینه نقش مؤثری داشته باشند.

ایزدی با اشاره به ظرفیت مشارکت بخش خصوصی و صنایع در حفاظت از میراث فرهنگی خاطرنشان کرد: مجموعه‌های صنعتی و اقتصادی استان اصفهان می‌توانند از محل مسئولیت اجتماعی خود نقش مؤثرتری در حفاظت، مرمت و معرفی آثار تاریخی ایفا کنند. این مشارکت علاوه بر کمک به صیانت از سرمایه‌های فرهنگی، زمینه تقویت ارتباط صنایع با جامعه و معرفی مسئولیت‌پذیری اجتماعی آن‌ها را نیز فراهم می‌کند.

وی در پایان ابراز امیدواری کرد با پیگیری مسئولان استانی، همکاری فرمانداری‌ها و مشارکت مجموعه‌های اقتصادی و صنعتی، منابع لازم برای تقویت اقدامات حفاظتی و ثبتی تأمین شود و نتایج بررسی پرونده‌ها نیز برای پیگیری‌های بعدی به وزیر میراث فرهنگی گزارش شود.

©‌ وبانگاه، خبرگزاری تسنیم