از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، اهداف اعلامی این عملیات محقق نشد و به اذعان مقامات غربی و رسانه‌های آمریکایی، بن‌بست راهبردی و شکست‌های میدانی و سیاسی بر متجاوزان تحمیل شده است. این جنگ با ابعاد انسانی، امنیتی و اقتصادی گسترده، واکنش‌های متفاوتی را در رسانه‌های بین‌المللی برانگیخته است.

به گزارش بخش بین‌الملل وبانگاه بر اساس داده های خبری منتشر شده در خبرگزاری مهر، جنگ علیه ایران که با حملات گسترده و کشتار غیرنظامیان آغاز شد، به‌سرعت ابعاد انسانی، امنیتی و اقتصادی گسترده‌ای پیدا کرد و واکنش‌های متفاوتی را در رسانه‌های بین‌المللی برانگیخت. رسانه‌های جهان هر یک با رویکردهای خاص خود، تلاش کرده‌اند روایت این جنگ را شکل دهند و بررسی این بازتاب‌ها تصویری روشن‌تر از وضعیت واقعی جنگ و چشم‌انداز آن ارائه می‌دهد.

رسانه‌های انگلیسی، از جمله واشنگتن پست، با مقاله‌ای از مکس بوت، سیاست خارجی دونالد ترامپ را «عجیب‌ترین و ناموفق‌ترین دوران معاصر» توصیف کردند. به نوشته این روزنامه، بسیاری از جمهوری‌خواهان کنگره که پیش‌تر سکوت کرده بودند، پس از شکست در انتخابات میان‌دوره‌ای ممکن است با دموکرات‌ها برای بازآرایی سیاست خارجی همکاری کنند. نشانه‌های این چرخش در اعلام پایان کمک نظامی سالانه ۴ میلیارد دلاری به اسرائیل، پذیرش نقش جنگ ایران در گرانی بنزین و پیشنهاد جی‌دی ونس برای پایان جنگ دیده می‌شود. بوت معتقد است پایان جنگ ایران به بازگشت به توافق ژوئن با امتیازهای اقتصادی و به رسمیت شناختن کنترل ایران بر تنگه هرمز نیاز دارد و تعرفه‌ها نیز به اقتصاد آسیب زده‌اند.

یواس‌ای تودی در بخش دیدگاه خوانندگان، پاسخ‌های متفاوتی به پرسش درباره وظایف دموکرات‌ها پس از کنترل تازه کنگره منتشر کرد. برخی خواستار همکاری فراحزبی برای حل مشکلات مردم و پرهیز از استیضاح ترامپ شدند، اما تأکید کردند که باید استیون میلر، پیت هگست، رابرت اف. کندی جونیور و لیندا مک‌ماهون پاسخگو شوند. دیگران بر لزوم ایستادگی در برابر ترامپ، رد وتوها و قطع بودجه جنگ ایران، کمک به اسرائیل و جنگ اوکراین تأکید کردند. پایان جنگ ایران و کاهش قیمت بنزین و مواد غذایی اولویت برخی خوانندگان بود، در حالی که برخی دیگر خواستار تحقیق درباره دولت ترامپ، قطع روابط با آیپک و توقف کمک به اسرائیل تا توقف «نسل‌کشی غزه» شدند.

در گزارشی دیگر، اکسیوس نوشت توماس مسی، نماینده جمهوری‌خواه، روز دوشنبه مواد استیضاح پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، را به دلیل مدیریت جنگ ایران و دیگر اتهام‌های سوءرفتار ارائه کرد. این رأی‌گیری می‌تواند نخستین استیضاح یک وزیر کابینه در دوره دوم ترامپ باشد. مسی هگست را «تهدیدی برای قانون اساسی» دانست و گفت او «آگاهانه دستورهای غیرقانونی برای آغاز جنگ علیه یک کشور خارجی را اجرا کرده است.» هشت ماده استیضاح شامل نقض اختیارات جنگی کنگره، تلفات غیرنظامی، حملات به قایق‌های ادعایی مواد مخدر، انتقام از سناتور مارک کلی، ربایش نیکولاس مادورو و عملیات یمن است. هگست که از حامیان سرسخت جنگ ایران بود، اکنون با احتمال استیضاح مواجه است.

فارن پالیسی نیز در تحلیلی به قلم جان هالتیوانگر نوشت پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، یکی از بزرگ‌ترین بازندگان انتخابات میان‌دوره‌ای است. مقام‌های ارشد جمهوری‌خواه، از جمله جی‌دی ونس، جنگ ایران را دلیل شکست سنگین حزب دانسته‌اند و هگست، که نقشی کلیدی در پیشبرد این جنگ داشت، هدف انتقام‌جویی درون‌حزبی شده است. توماس مسی، نماینده جمهوری‌خواه، قطعنامه استیضاح هگست را با هشت ماده به اتهام «جنایت و بزهکاری سنگین» ارائه کرده است. مواد استیضاح شامل آغاز جنگ ایران بدون مجوز کنگره، نادیده گرفتن قوانین کاهش تلفات غیرنظامی، «قتل‌های فراقانونی» و «ربایش» نیکولاس مادورو است. شانس تصویب استیضاح در مجلس نمایندگان افزایش یافته، اما برکناری هگست در سناِ تحت کنترل جمهوری‌خواهان دشوار است.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در نشست خبری کاخ سفید اعلام کرد جنگ ایران «عملاً تمام شده» است و نگرانی‌ها درباره تشدید نظامی پس از انتخابات میان‌دوره‌ای را کم‌اهمیت جلوه داد. او پس از گفت‌وگو با نخست‌وزیر قطر، گفت تشدید تنش لازم نیست و «به‌زودی» درگیری پایان خواهد یافت. ترامپ مدعی شد رهبران قطر، عربستان، امارات، بحرین و کویت «وضع موجود» و ادامه «بزرگ‌ترین محاصره دریایی تاریخ» را ترجیح می‌دهند و ایران هرگز اجازه دستیابی به سلاح هسته‌ای را نخواهد داشت. با این حال، آمریکا قصد دارد محاصره دریایی تنگه هرمز را حفظ کند.

مدرن دیپلماسی گزارش داد واشنگتن و تهران همچنان بر سر شروط پایان جنگ اختلاف عمیق دارند. پیشنهاد ایران شامل پایان محاصره بنادر، رفع تحریم‌ها و توقف بمباران است، اما وزیر خارجه آمریکا این شروط را غیرواقعی خوانده است. سخنگوی وزارت خارجه ایران آن را معقول‌ترین پیشنهاد موجود دانست. فشار سیاسی داخلی پس از انتخابات میان‌دوره‌ای نیز کار ترامپ را پیچیده کرده و جی‌دی ونس جنگ را از عوامل شکست جمهوری‌خواهان دانسته است.

انور قرقاش از امارات هشدار داد منطقه باید برای دوره‌ای طولانی از بی‌ثباتی آماده باشد. تنگه هرمز همچنان محور درگیری است؛ رسانه‌های ایران از حملات آمریکا به جزیره قشم خبر دادند و یک منبع ایرانی به رویترز گفت اهداف شامل رادارهای پدافندی، ناوبری و تأسیسات مرتبط با پرتابگرهای موشک و مین‌گذاری بوده است. ایران از برخورد یک نفتکش با مین و از کار افتادن ۱۱ نفتکش در ۱۰ روز گذشته خبر داد. تعویق حملات، فرصتی موقت برای دیپلماسی است، اما به معنای آتش‌بس یا توافق جامع نیست و فشار نظامی و اقتصادی دو طرف ادامه دارد.

رسانه‌های عربی نیز به این موضوع پرداخته‌اند. الجزیره در مقاله‌ای نوشت مأموریت گادی آیزنکوت برای تشکیل دولت جدید اسرائیل، ضربه‌ای به شانس نتانیاهو است، اما لزوماً به معنای تغییر بنیادین سیاست‌های اسرائیل در منطقه نیست. در قبال فلسطین، سوریه و ایران نیز تغییر نخست‌وزیر الزاماً به معنای پایان جنگ، توقف شهرک‌سازی یا پذیرش حقوق فلسطینیان نیست.

رأی الیوم نوشت انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا با پیروزی دموکرات‌ها، به همه‌پرسی علیه عملکرد دولت ترامپ تبدیل شد. افزایش بیکاری، تورم، هزینه‌های زندگی و فشار اقتصادی ناشی از جنگ، نارضایتی گسترده را برانگیخت و قدرت مانور ترامپ را محدود کرد. پیامدهای این تحول به عرصه بین‌المللی کشیده می‌شود و اروپا درباره آینده روابط با واشنگتن نگران است.

المیادین در مقاله‌ای سناریوهای احتمالی پیش روی اقتصادهای منطقه پس از جنگ علیه ایران را بررسی کرد: ازسرگیری حملات نظامی، دستیابی به توافق دیپلماتیک یا تداوم وضعیت نه جنگ و نه صلح. بر اساس گزارش بانک جهانی، اقتصاد منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا در سال ۲۰۲۶ با انقباض ۲.۱ درصدی و اقتصاد کشورهای شورای همکاری خلیج فارس با کاهش ۴.۳ درصدی روبه‌رو خواهد شد. تولید نفت منطقه خلیج فارس از روزانه ۲۶ میلیون بشکه پیش از جنگ به حدود ۱۶ میلیون بشکه در مارس ۲۰۲۶ سقوط کرده است. تداوم تنش‌ها موجب افزایش تورم، بیکاری، هزینه حمل‌ونقل و کاهش سرمایه‌گذاری و گردشگری می‌شود.

خبرگزاری شینهوا گزارش داد قطر از پیشرفت در مذاکرات میان ایران و آمریکا خبر داده و گفت‌وگوهای اخیر در کاخ سفید با حضور نخست‌وزیر قطر مثبت بوده است. ابراهیم بن سلطان الهاشمی، مدیر اداره رسانه و ارتباطات وزارت امور خارجه قطر، اعلام کرد که تلاش‌های میانجی‌گرانه دوحه شتاب گرفته است. تداوم بسته ماندن تنگه هرمز، به‌ویژه با نزدیک شدن زمستان، می‌تواند بحران جهانی انرژی را تشدید کند.

خبرگزاری اینترفاکس نوشت سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، ابراز امیدواری کرده است که واشنگتن دیگر سناریوهای نظامی علیه ایران را بررسی نکند و مسیر حل‌وفصل سیاسی و دیپلماتیک اختلافات را در پیش بگیرد. او تأکید کرد روسیه و چین همواره بر ضرورت دستیابی به توافقی مسالمت‌آمیز و استفاده از ابزارهای سیاسی و دیپلماتیک تأکید داشته‌اند. لاوروف با اعلام حمایت مسکو از تلاش‌های میانجی‌گرانه قطر، پاکستان و مصر، بر لزوم ایجاد سازوکار تعامل میان ایران و کشورهای عربی منطقه تأکید کرد.

©‌ خبرگزاری مهر، واشنگتن پست، یواس‌ای تودی، اکسیوس، فارن پالیسی، گاردین