بررسی بازتاب‌های بین‌المللی از جنگ علیه ایران نشان می‌دهد که برخلاف اهداف اعلام شده، این عملیات نظامی با بن‌بست راهبردی و شکست‌های میدانی و سیاسی برای آمریکا و اسرائیل همراه بوده است. این درگیری با ابعاد انسانی، امنیتی و اقتصادی گسترده، واکنش‌های متفاوتی را در رسانه‌های جهان برانگیخت.

به گزارش بخش بین‌الملل وبانگاه بر اساس داده های خبری منتشر شده در خبرگزاری مهر, از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، نه تنها اهداف اعلامی این عملیات محقق نشد، بلکه مقامات غربی و رسانه‌های آمریکایی نیز به بن‌بست راهبردی و شکست‌های میدانی و سیاسی برای متجاوزان اذعان کرده‌اند. این جنگ که با حملات گسترده و کشتار غیرنظامیان آغاز شد، ابعاد انسانی، امنیتی و اقتصادی گسترده‌ای پیدا کرد و واکنش‌های متفاوتی را در رسانه‌های بین‌المللی برانگیخت.

رسانه‌های جهان هر یک با رویکردهای خاص خود، تلاش کرده‌اند روایت این جنگ را شکل دهند؛ بررسی این بازتاب‌ها می‌تواند تصویری روشن‌تر از وضعیت واقعی جنگ و چشم‌انداز آن ارائه دهد.

**رسانه‌های انگلیسی:** وال استریت ژورنال در یادداشتی به قلم دیوید اچ. پترائوس، ژنرال بازنشسته ارتش آمریکا، نوشت که همه خواهان پایان جنگ با ایران هستند، اما نحوه پایان آن تعیین‌کننده است. پترائوس سه هدف اساسی آمریکا را بازگرداندن آزادی کشتیرانی در خلیج فارس و هرمز، حساب‌رسی و خنثی‌سازی حدود ۹۷۲ پوند اورانیوم غنی‌شده تا ۶۰ درصد و اعمال محدودیت‌های قابل اجرا بر غنی‌سازی هسته‌ای دانست و تاکید کرد هیچ‌یک نیازمند تغییر حکومت، اشغال یا جنگ نامحدود نیست. وی خواستار رویکردی نامتقارن، تقویت حفاظت از کشتیرانی، مین‌روبی و استفاده از مسیرهای جایگزین شد و کاهش فشار را مشروط به راستی‌آزمایی و برگشت‌پذیری دانست.

برهما چلنی، از مشارکت‌کنندگان بخش دیدگاه‌های The Hill، در یادداشتی به تحلیل وضعیت دونالد ترامپ در قبال جنگ ناتمام با ایران پرداخته است که از ۲۸ فوریه آغاز شده بود. وی این جنگ را پرهزینه، نامحبوب و بدون چشم‌انداز روشن توصیف کرد که در شکست جمهوری‌خواهان نقش داشته است. چلنی هشدار داد که آغاز دوباره یا گسترش این جنگ پس از انتخابات میان‌دوره‌ای، اقتصاد جهانی را به گروگان گرفته و رأی‌دهندگان خسته از جنگ را ناراضی‌تر می‌کند. او افزود که با وجود نارضایتی از قیمت نفت، ترامپ از آغاز جنگ پشیمان نیست و تیم امنیت ملی او در مورد فشار نظامی بی‌وقفه برای تسلیم کامل ایران و یا گسترش درگیری منطقه‌ای، اختلال در بازار انرژی و جنگ بی‌پایان اختلاف نظر دارند.

مقاله فارن پالیسی نشان می‌دهد که جنگ ایران از نظر راهبردی به زیان آمریکا بوده، قدرت آن را تضعیف کرده، به چین مزیت داده و اعتبار بین‌المللی آمریکا را فرسوده است. کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز در حال بازنگری محاسبات خود و خواستار کاهش تنش هستند. با کنار رفتن موقت احتمال جنگ، تمرکز بر سرنوشت و کنترل تنگه هرمز است. پیش از جنگ که در فوریه آغاز شد، ۲۰ درصد صادرات نفت دریایی جهان از این تنگه می‌گذشت. اکنون جریان نفت به میانگین پیش از جنگ رسیده و قیمت جهانی نفت از ۱۱۴ دلار به حدود ۹۰ دلار کاهش یافته، اما نرخ حمل‌ونقل همچنان چند برابر پیش از جنگ است و ایران به هدف قرار دادن نفتکش‌ها ادامه می‌دهد. مقاله با اشاره به پیشنهاد جیمز کراسکا، استاد حقوق دریایی، احتمال وضعیت «نه جنگ نه صلح» و مدیریت موقت بحران را مطرح می‌کند.

**رسانه‌های عربی:** روزنامه المدن لبنان نوشت که ابتکار جدید قطر برای کاهش تنش میان ایران و آمریکا، فراتر از یک تلاش دیپلماتیک مقطعی است و اختلاف عمیق دو طرف در شیوه مدیریت منازعه را آشکار می‌کند. این ابتکار تلاش دارد بدون انتظار برای توافق جامع، زمینه کاهش تنش نظامی و بازگشایی مسیرهای دریایی را فراهم کند. در مقابل، ایران مذاکرات را بخشی از مدیریت منازعه می‌داند و بر تضمین اجرای تعهدات و مشخص شدن طرفی که باید نخستین امتیاز را ارائه کند، تاکید دارد.

روزنامه الشرق در گزارشی اعلام کرد که مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، گفته است دونالد ترامپ تصمیم گرفته است به‌جای ازسرگیری جنگ یا امضای توافق، سیاست فشار اقتصادی و محاصره دریایی را ادامه دهد؛ رویکردی که به‌عنوان «گزینه سوم» معرفی شده است. این سیاست با هدف تشدید فشار بر اقتصاد ایران دنبال می‌شود. با این حال، ادامه محاصره و فشار اقتصادی می‌تواند خطر تشدید مجدد درگیری را افزایش دهد و برخی کارشناسان معتقدند ایران ممکن است برای تغییر محاسبات واشنگتن، هزینه‌های امنیتی و اقتصادی بیشتری تحمیل کند. قطر نیز تلاش می‌کند با مشارکت چین و کشورهای اروپایی، زمینه ایجاد تضمین‌های بین‌المللی برای توافق احتمالی را فراهم کند.

روزنامه البنا نوشت درگیری آمریکا با ایران به مرحله‌ای رسیده که واشنگتن باید میان ادامه فشار اقتصادی، ازسرگیری عملیات نظامی یا حرکت به سمت توافق سیاسی تصمیم بگیرد. ترامپ تصور می‌کند با تداوم محاصره دریایی و تحریم‌ها می‌تواند تهران را به پذیرش شروط آمریکا وادار کند، اما این راهبرد با موانع جدی روبه‌رو است. ایران نیز ابزارهایی برای افزایش هزینه‌های اقتصادی و امنیتی آمریکا در اختیار دارد و ادامه تقابل می‌تواند پیامدهایی فراتر از مرزهای دو کشور داشته باشد. بازگشت به جنگ نظامی نیز برای واشنگتن بدون هزینه نخواهد بود. نویسنده معتقد است ادامه وضعیت «نه جنگ و نه صلح» راه‌حل پایداری نیست و دستیابی به توافقی سیاسی بر پایه تعهدات متقابل، تنها راه جلوگیری از تداوم بحران است.

**رسانه‌های روسیه و چین:** راشاتودی در گزارشی سفر محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، به مسکو و دیدار وی با ولادیمیر پوتین را نشانه تقویت همکاری‌های راهبردی تهران و مسکو دانست. این دیدار در پنجم نوامبر انجام شد و بر اهمیت ابعاد امنیتی مذاکرات دلالت داشت. نویسنده معتقد است تهران با توجه به بی‌اعتمادی به واشنگتن، در پی جلب حمایت سیاسی و امنیتی مسکو است و روسیه نیز می‌تواند با توجه به ارتباط هم‌زمان با تهران و واشنگتن، نقش میانجی را در حل بحران ایفا کند. میانجی‌گری مسکو می‌تواند به شکل‌گیری توافقی منجر شود که ضمن حفظ منافع ایران، امکان معرفی یک دستاورد دیپلماتیک را برای ترامپ فراهم کند.

شبکه سی‌جی‌تی‌ان در گزارشی نوشت ژای جون، نماینده ویژه چین در امور خاورمیانه، در سفر به تهران بر ضرورت دستیابی به راه‌حل سیاسی برای بازگرداندن ثبات به منطقه تاکید کرده است. اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، در واکنش به انتقاد مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، از خواسته‌های تهران، تاکید کرد مطالبات ایران نه غیرمنطقی است و نه غیرقانونی. بقائی با اشاره به پیشنهاد دو روزه ایران برای حل بحران تنگه هرمز گفت در صورت پذیرش خواسته‌های تهران از سوی واشنگتن، امنیت این آبراه ظرف دو روز قابل بازگرداندن است. وی از نقش مثبت چین در کاهش تنش‌ها استقبال کرد، اما گزارش سی‌جی‌تی‌ان نشان می‌دهد که اختلافات اساسی تهران و واشنگتن همچنان پابرجاست و احتمال ازسرگیری رویارویی نظامی، نگرانی مهمی در منطقه به شمار می‌رود.

©‌ خبرگزاری مهر، وال استریت ژورنال، The Hill، فارن پالیسی، المدن لبنان، الشرق