بازار 500 میلیون نفری اکو فرصتی برای کیش است،اما جذب گردشگر خارجی به پرواز پایدار و خدمات رقابت‌پذیر نیاز دارد

به گزارش بخش استان‌ها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم دفتر جزایر خلیج فارس، یادداشت از عبدالرحیم رضوانی فعال رسانه‌ای، جزیره کیش برای گسترش بازار گردشگری خود و کاهش اتکا به سفرهای داخلی، به دنبال توسعه ارتباط با کشورهای منطقه است؛ مسیری که از برقراری ارتباط هوایی با تاجیکستان تا پیگیری پرواز به ازبکستان را دربرمی‌گیرد، اما تحقق آن بیش از هر چیز به تداوم ارتباطات حمل‌ونقلی و تبدیل رایزنی‌ها به همکاری‌های اقتصادی وابسته است.

کشورهای عضو سازمان همکاری اقتصادی (اکو) با جمعیتی بیش از 500 میلیون نفر، از ظرفیت قابل توجهی برای توسعه مبادلات گردشگری برخوردارند. نزدیکی جغرافیایی، پیوندهای فرهنگی و امکان گسترش همکاری‌های اقتصادی، این مجموعه را به یکی از بازارهای قابل توجه برای مقاصد گردشگری ایران تبدیل کرده است؛ با این حال، برخورداری از جمعیت بالا لزوماً به معنای وجود تقاضای آماده برای سفر به کیش نیست.

در چنین شرایطی، توسعه ارتباط با بازارهای آسیای میانه می‌تواند یکی از مسیرهای تازه پیش روی گردشگری جزیره باشد. عباس غلامی، دبیرکل سمپوزیوم بازار گردشگری کشورهای عضو اکو، پیش‌تر از پیگیری ارتباط هوایی کیش با دوشنبه، پایتخت تاجیکستان، و برنامه‌ریزی برای ایجاد مسیر پروازی به سمرقند ازبکستان خبر داده بود.

اهمیت این موضوع را باید در نقش حمل‌ونقل هوایی در انتخاب مقصد جست‌وجو کرد. گردشگر خارجی پیش از انتخاب یک مقصد، علاوه بر جاذبه‌های آن، هزینه و سهولت دسترسی را نیز در نظر می‌گیرد. از این منظر، نبود پرواز مستقیم یا نامنظم بودن برنامه پروازی می‌تواند مزیت‌های اقامتی، تفریحی و تجاری کیش را تحت تأثیر قرار دهد.

با این حال، میان آغاز یک مسیر پروازی و تثبیت آن در بازار گردشگری تفاوت زیادی وجود دارد. تجربه ارتباط هوایی کیش و دوشنبه که برای یک دوره چهارماهه از آذر 1404 برنامه‌ریزی شده بود، اهمیت استمرار پروازها را برجسته می‌کند. برای تبدیل چنین ارتباطی به یک مسیر اقتصادی، باید میزان تقاضا، ظرفیت تکمیل صندلی‌ها، هزینه عملیاتی و استقبال آژانس‌های مسافرتی به‌صورت مستمر ارزیابی شود.

سمرقند؛ بازاری با ظرفیت گردشگری دوطرفه

توجه به سمرقند در برنامه‌های توسعه ارتباطات گردشگری کیش، از آن جهت اهمیت دارد که این شهر ازبکستان علاوه بر جایگاه تاریخی و فرهنگی، از پیوندهای تمدنی قابل توجهی با ایران برخوردار است.

این ظرفیت می‌تواند زمینه شکل‌گیری سفرهای دوطرفه را فراهم کند؛ به این معنا که کیش تنها به دنبال جذب مسافر از آسیای میانه نباشد و امکان معرفی جاذبه‌های تاریخی و فرهنگی کشورهای منطقه به گردشگران ایرانی نیز در برنامه‌ها قرار گیرد.

برای جذب گردشگر از ازبکستان، صرف معرفی سواحل و مراکز تفریحی جزیره کافی نیست. طراحی بسته‌های سفر متناسب با سلیقه و توان اقتصادی مسافران، ارائه خدمات به زبان‌های مورد نیاز، همکاری با تورگردانان محلی و تعیین قیمت رقابتی، از جمله اقداماتی است که می‌تواند احتمال موفقیت این بازار را افزایش دهد.

در این میان، گردشگری خانوادگی، تفریحات دریایی، خرید، اقامت در مراکز تفریحی و گردشگری سلامت از ظرفیت‌هایی هستند که می‌توانند در بسته پیشنهادی کیش قرار گیرند؛ البته هر یک از این حوزه‌ها به برنامه بازاریابی و زیرساخت خدماتی متناسب با خود نیاز دارند.

بازار 500 میلیونی بدون شناخت مشتری، سهمی برای کیش ندارد

یکی از چالش‌های توسعه گردشگری منطقه‌ای، نگاه یکسان به بازارهای متفاوت است. کشورهای عضو اکو از نظر شرایط اقتصادی، الگوی سفر، قدرت خرید و ترجیحات گردشگران تفاوت‌های قابل توجهی دارند. بنابراین، موفقیت در این بازار مستلزم شناسایی دقیق گروه‌های هدف و طراحی محصول گردشگری متناسب با هر کشور است.

برای نمونه، گردشگری سلامت بدون پیوند مؤثر میان مراکز درمانی، اقامتگاه‌ها و شرکت‌های تسهیلگر نمی‌تواند به یک محصول رقابت‌پذیر تبدیل شود. در حوزه گردشگری تفریحی نیز کیفیت خدمات، قیمت‌گذاری، دسترسی مناسب و تنوع برنامه‌های سفر در تصمیم گردشگران نقش تعیین‌کننده دارند.

از سوی دیگر، توسعه بازارهای منطقه‌ای نباید صرفاً به کشورهای عضو اکو محدود بماند. ارتباط با کشورهای مستقل مشترک‌المنافع و بازارهای دیگر نیز می‌تواند در متنوع‌سازی مبادی ورودی گردشگر مؤثر باشد؛ مشروط بر اینکه توسعه بازارهای جدید با ظرفیت واقعی جزیره و امکان ارائه خدمات مناسب هماهنگ شود.

گردشگری بین‌المللی با نیروی انسانی متخصص شکل می‌گیرد

در کنار توسعه پروازها و بازاریابی خارجی، کیفیت خدمات یکی از عوامل اصلی در ماندگاری گردشگران است. مسافری که برای نخستین بار وارد کیش می‌شود، تجربه خود را تنها براساس جاذبه‌های طبیعی و امکانات تفریحی ارزیابی نمی‌کند؛ نحوه پذیرش در هتل، کیفیت خدمات، ارتباط با کارکنان و آشنایی مجموعه‌های گردشگری با فرهنگ و زبان او نیز در این ارزیابی مؤ ثر است.

در همین راستا، آموزش نیروی انسانی و برنامه‌ریزی برای راه‌اندازی مدرسه بین‌المللی گردشگری «هما اسکول» با همکاری معاونت گردشگری سازمان منطقه آزاد کیش از جمله محورهای مطرح‌شده در برنامه‌های این حوزه بوده است.

چنین رویکردی در صورت برخورداری از محتوای آموزشی کاربردی و ارتباط مستقیم با نیازهای صنعت گردشگری می‌تواند به ارتقای استاندارد خدمات کمک کند. آموزش زبان‌های خارجی، مهارت‌های ارتباطی، مدیریت خدمات اقامتی و شناخت بازارهای هدف باید در اولویت برنامه‌های آموزشی قرار گیرد.

در واقع، جذب گردشگر خارجی بدون ارتقای کیفیت خدمات، ممکن است به افزایش سفرهای مقطعی منجر شود، اما تضمینی برای بازگشت دوباره مسافر و شکل‌گیری اعتبار بین‌المللی مقصد ایجاد نمی‌کند.

سمپوزیوم‌ها باید به قرارداد و جریان واقعی سفر منتهی شوند

برگزاری دومین سمپوزیوم بازار گردشگری کشورهای عضو اکو در کیش، با محورهایی همچون گردشگری پایدار، گردشگری سلامت و کاربرد فناوری‌های نوین، فرصتی برای ارتباط میان فعالان این صنعت و معرفی ظرفیت‌های جزیره فراهم کرد. با این حال، ارزش اقتصادی چنین رویدادهایی را نمی‌توان صرفاً با تعداد شرکت‌کنندگان، نشست‌های تخصصی یا تفاهم‌نامه‌های امضاشده سنجید. معیار اصلی، میزان تأثیر این ارتباطات بر فعالیت واقعی بازار گردشگری است.

در این زمینه، مشخص شدن تعداد همکاری‌های عملیاتی با آژانس‌های خارجی، برنامه استمرار پروازهای منطقه‌ای، میزان جذب گردشگر از بازارهای هدف و سهم بخش خصوصی در اجرای طرح‌ها اهمیت دارد. همچنین لازم است نتایج رایزنی‌ها در قالب برنامه‌های زمان‌بندی‌شده و شاخص‌های قابل ارزیابی دنبال شود.

نقش بخش خصوصی نیز در این مسیر تعیین‌کننده است. شرکت‌های هواپیمایی، هتلداران، دفاتر خدمات مسافرتی، مجموعه‌های تفریحی و مراکز درمانی باید در یک زنجیره هماهنگ فعالیت کنند تا گردشگر خارجی با مجموعه‌ای از خدمات مرتبط و قابل اطمینان روبه‌رو شود.

کیش برای افزایش سهم خود از بازار گردشگری منطقه، به ظرفیت‌های طبیعی و تفریحی قابل توجهی دسترسی دارد؛ اما این مزیت‌ها زمانی به درآمد پایدار تبدیل می‌شوند که با دسترسی هوایی مناسب، خدمات رقابت‌پذیر، بازاریابی هدفمند و مشارکت مؤثر فعالان اقتصادی همراه شوند.

بازار 500 میلیون نفری اکو می‌تواند افق تازه‌ای برای اقتصاد گردشگری جزیره باشد، اما آنچه جایگاه کیش را در این بازار تعیین می‌کند، نه بزرگی جمعیت کشورهای عضو این سازمان و نه تعداد رویدادهای برگزارشده، بلکه توانایی جزیره در تبدیل ظرفیت‌های منطقه‌ای به سفرهای مستمر، درآمد اقتصادی و فرصت‌های شغلی است.

©‌ وبانگاه، خبرگزاری تسنیم