معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان بر ضرورت غربالگری و تشخیص زودهنگام دیابت و پیشگیری از عوارض آن خبر داد.

به گزارش بخش استان‌ها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم از همدان، علی گلشائیان، معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان امروز در همایش بزرگ دیابت ضمن تشریح ابعاد مختلف این بیماری، گفت: ابتلا به دیابت روند افزایشی دارد و بسیاری از افراد از ابتلای خود به این بیماری بی‌خبرند.

وی با تأکید بر اینکه دیابت یکی از چالش‌های مهم نظام سلامت به شمار می‌رود، اظهار کرد: افزایش آگاهی عمومی، اصلاح سبک زندگی، شناسایی افراد در معرض خطر و انجام غربالگری‌های منظم از مهم‌ترین راهکارهای پیشگیری و کنترل این بیماری است و اقدام زودهنگام می‌تواند نقش مؤثری در کاهش عوارض و هزینه‌های درمان داشته باشد.

پیش‌بینی ابتلای 852 میلیون نفر به دیابت تا سال 2050

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان با اشاره به آمارهای جهانی دیابت عنوان کرد: بر اساس آمارهای ارائه‌شده در این همایش، حدود 635 میلیون بزرگسال در جهان در معرض خطر ابتلا به دیابت نوع 2 قرار دارند و پیش‌بینی می‌شود این رقم تا سال 2050 به حدود 852 میلیون نفر برسد.

گلشائیان با بیان اینکه بخش قابل توجهی از مبتلایان از بیماری خود اطلاع ندارند، افزود: در سال 2024 بیش از 40 درصد افراد مبتلا به دیابت، معادل حدود 252 میلیون نفر، از ابتلای خود آگاهی نداشته‌اند؛ همچنین بیش از 87 درصد موارد تشخیص‌داده‌نشده در کشورهای با درآمد کم و متوسط زندگی می‌کنند.

وی این آمارها را نشان‌دهنده اهمیت توسعه برنامه‌های غربالگری و شناسایی زودهنگام دانست و بر ضرورت توجه جدی به پیشگیری از دیابت تأکید کرد.

دیابت چگونه ایجاد می‌شود؟

گلشائیان با تشریح سازوکار ابتلا به دیابت گفت: این بیماری در اثر اختلال در تولید انسولین یا عملکرد آن در بدن ایجاد می‌شود و در نتیجه، میزان قند خون افزایش می‌یابد.

وی افزود: دیابت به دو نوع اصلی تقسیم می‌شود؛ در دیابت نوع یک، سلول‌های تولیدکننده انسولین در لوزالمعده، معمولاً بر اثر یک فرایند خودایمنی، تخریب می‌شوند و بدن با کمبود انسولین مواجه می‌شود؛ اما در دیابت نوع دو، مقاومت سلول‌های بدن به انسولین و اختلال تدریجی در تولید این هورمون نقش دارد.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان با بیان اینکه دیابت نوع دو از شایع‌ترین انواع این بیماری است، تصریح کرد: عوامل ژنتیکی، اضافه‌وزن، چاقی، کم‌تحرکی و سبک زندگی نامناسب در بروز آن نقش دارند. دیابت بارداری و برخی انواع اختصاصی دیابت ناشی از بیماری‌ها، اختلالات ژنتیکی یا مصرف بعضی داروها نیز از دیگر انواع این بیماری هستند.

چه افرادی بیشتر در معرض ابتلا به دیابت قرار دارند؟

گلشائیان سابقه خانوادگی دیابت در بستگان درجه یک، اضافه‌وزن و چاقی، فشار خون بالا، سابقه بیماری‌های قلبی و عروقی، اختلالات چربی خون، سندرم تخمدان پلی‌کیستیک و نداشتن فعالیت بدنی کافی را از مهم‌ترین عوامل خطر ابتلا به دیابت نوع 2 برشمرد.

وی با تأکید بر ضرورت ارزیابی افراد دارای عوامل خطر بیان کرد: افراد دارای اضافه‌وزن یا چاقی، به‌ویژه در صورت برخورداری از سایر عوامل خطر، باید از نظر ابتلا به دیابت بررسی شوند.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان با اشاره به توصیه‌های غربالگری گفت: غربالگری دیابت برای بزرگسالان از 35 سالگی مورد تأکید است و در صورت طبیعی بودن نتایج آزمایش، تکرار آن حداقل هر سه سال یک‌بار توصیه می‌شود؛ البته در افراد دارای عوامل خطر ممکن است بررسی‌ها در فاصله زمانی کوتاه‌تری ضرورت داشته باشد.

وی تصریح کرد: افراد مبتلا به پیش‌دیابت نیز باید سالانه از نظر احتمال ابتلا به دیابت مورد ارزیابی قرار گیرند تا در صورت پیشرفت بیماری، اقدامات درمانی به‌موقع انجام شود.

دیابت بارداری را جدی بگیرید

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان در ادامه به اهمیت شناسایی دیابت در دوران بارداری اشاره کرد و گفت: زنانی که قصد بارداری دارند باید از نظر عوامل خطر ابتلا به دیابت بررسی شوند. همچنین در نخستین مراجعه دوران بارداری، زنانی که دارای عوامل خطر هستند و پیش از بارداری سابقه تشخیص دیابت نداشته‌اند، باید از نظر احتمال ابتلا به دیابت تشخیص‌داده‌نشده ارزیابی شوند. تشخیص و کنترل مناسب دیابت در دوران بارداری برای حفظ سلامت مادر و جنین اهمیت زیادی دارد و نباید از این موضوع غفلت شود.

دیابت می‌تواند به چشم، کلیه، اعصاب و قلب آسیب بزند

گلشائیان با هشدار نسبت به عوارض ناشی از تشخیص دیرهنگام یا کنترل نامناسب قند خون اظهار کرد: دیابت در صورت کنترل نشدن می‌تواند بخش‌های مختلف بدن را تحت تأثیر قرار دهد و عوارض جدی به دنبال داشته باشد.

وی آسیب به شبکیه چشم یا رتینوپاتی دیابتی، آسیب‌های عصبی یا نوروپاتی، بیماری‌های کلیوی و افزایش خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی و عروقی را از مهم‌ترین عوارض این بیماری عنوان کرد.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان افزود: پیشگیری، غربالگری و درمان به‌موقع می‌تواند از پیشرفت بسیاری از عوارض جلوگیری کند و هزینه‌های سنگین درمان مشکلات پیچیده، از جمله بیماری‌های کلیوی و قلبی، را کاهش دهد.

تغذیه سالم و تحرک؛ دو راهکار مهم مقابله با دیابت

گلشائیان اصلاح سبک زندگی را یکی از مهم‌ترین راهکارهای پیشگیری و کنترل دیابت دانست و گفت: داشتن رژیم غذایی سالم، فعالیت بدنی منظم، پرهیز از کم‌تحرکی و حفظ وزن مناسب می‌تواند خطر ابتلا به دیابت نوع 2 را کاهش دهد.

وی با تأکید بر اینکه مراقبت از بیماران دیابتی نباید تنها به کنترل قند خون محدود شود، عنوان کرد: کنترل هم‌زمان فشار خون و چربی‌های خون نیز از اهمیت زیادی برخوردار است و باید در برنامه مراقبتی این بیماران مورد توجه قرار گیرد.

هشدار درباره اطلاعات پزشکی غیرتخصصی در فضای مجازی

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به انتشار اطلاعات نادرست و غیرتخصصی در فضای مجازی، بر ضرورت دریافت اطلاعات پزشکی از منابع معتبر و توجه به توصیه‌های پزشکان و متخصصان تأکید کرد.

وی خودمراقبتی، پیگیری منظم وضعیت بیماری، انجام آزمایش‌های دوره‌ای و پایبندی به برنامه درمانی را از عوامل مؤثر در کنترل دیابت دانست و بر افزایش آگاهی عمومی برای پیشگیری از ابتلا و کاهش عوارض این بیماری تأکید کرد.

©‌ وبانگاه، خبرگزاری تسنیم