به گزارش بخش بین‌الملل وبانگاه بر اساس داده های خبری منتشر شده در خبرگزاری مهر، شکست حزب جمهوری‌خواه در انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا، تردیدها درباره روابط پنهان مؤسسات رسانه‌ای با دونالد ترامپ و میزان استقلال رسانه‌های این کشور را افزایش داده است. این در حالی است که این نهادها با چالش‌هایی چون کاهش بیننده و دخالت مالکان در تصمیمات مطبوعاتی مواجه هستند.

جیم بارثولومیو، تحلیلگر فضای رسانه‌ای، در مقاله‌ای در مجله «کلمبیا ژورنالیسم ریویو» نوشت که برخی مالکان رسانه‌های آمریکایی، پشتوانه سیاسی ترامپ را بیش از حد برآورد کرده بودند و شکست انتخاباتی جمهوری‌خواهان، شکنندگی محاسباتی را که منجر به نزدیکی آن‌ها به دولت ترامپ شده بود، آشکار ساخت.

این مقاله به بررسی تصمیم‌هایی پرداخته است که مؤسسات رسانه‌ای آمریکا در دوره دوم ریاست‌جمهوری ترامپ اتخاذ کرده‌اند؛ تصمیم‌هایی که به باور بارثولومیو، نشان‌دهنده آمادگی برخی مالکان برای پرهیز از رویارویی با دولت آمریکا بود. وی به مصالحه شبکه «ای‌بی‌سی» (ABC) در پرونده شکایت افترا به ترامپ و مداخلات جف بزوس در جهت‌گیری تحریریه روزنامه «واشنگتن پست» اشاره کرد که منجر به اخراج یک‌سوم کارکنان تحریریه شد. اتحادیه کارکنان این روزنامه نیز اعلام کرده که کاهش نیروها به شکلی نامتناسب بر روزنامه‌نگاران متعلق به اقلیت‌های قومی تأثیر گذاشته است.

بارثولومیو همچنین به گسترش نفوذ خانواده الیسون در بخش رسانه‌ای آمریکا اشاره کرده و گفته است که امپراتوری رسانه‌ای این خانواده، کنترل شبکه‌های «سی‌ان‌ان» (CNN) و «سی‌بی‌اس» (CBS) را در کنار سایر دارایی‌های رسانه‌ای در اختیار گرفته است. این تغییرات بر مدیریت مؤسسات خبری تأثیر گذاشته و در عملکرد بری وایس، سردبیر ارشد سی‌بی‌اس نیوز، موجب کاهش شدید گزارش‌های انتقادی از دولت شده است. در بهار گذشته نیز شماری از خبرنگاران این شبکه خبری اخراج شدند.

بر اساس داده‌های شرکت «نیلسن»، شبکه سی‌بی‌اس در پوشش شب انتخابات حدود ۲.۸ میلیون بیننده داشته است؛ در حالی که این رقم برای شبکه ان‌بی‌سی (NBC) به ۶.۷ میلیون، برای ای‌بی‌سی (ABC) به ۵.۲ میلیون، برای فاکس نیوز به ۴.۳ میلیون، برای سی‌ان‌ان به ۴.۱ میلیون و برای شبکه ام‌اس ناو (MS Now) به ۳.۷ میلیون نفر رسیده است.

بارثولومیو به نشانه‌هایی از تغییر لحن برخی رسانه‌های محافظه‌کار، به‌ویژه آن‌هایی که با رابرت مرداک در ارتباطند، پس از شکست جمهوری‌خواهان اشاره کرده است. روزنامه «وال‌استریت ژورنال» با انتشار مقاله‌ای، ترامپ را مسئول اصلی عقب‌گرد جمهوری‌خواهان دانست و از این حزب خواست هویت سیاسی خود را در دوران پس از ترامپ بازبینی کند. روزنامه «نیویورک پست» نیز که پیشتر از ترامپ حمایت می‌کرد، مخالفت انتخاباتی با جمهوری‌خواهان را برجسته ساخت و اظهارات جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، را بازتاب داد که بخشی از مسئولیت شکست را به جنگ با ایران نسبت داده بود. این تحولات، احتمال تغییر موضع برخی مؤسسات محافظه‌کار را نشان می‌دهد، هرچند لزوماً به معنای بازنگری کامل در مواضع پیشین آن‌ها نیست.

شبکه «فاکس نیوز» با معضل پیچیده‌تری روبروست؛ چراکه رابطه‌ای طولانی با ترامپ دارد و به مخاطبان محافظه‌کاری متکی است که بخش عمده بینندگانش را تشکیل می‌دهند. جونا گلدبرگ، سردبیر وب‌سایت «دیسپچ»، معتقد است فاکس نیوز طی یک دهه از ارتباط با ترامپ سود برده، اما اکنون با چالش کاهش محبوبیت او و احتمال از دست دادن مخاطبانش مواجه است. گلدبرگ رابطه مرداک با ترامپ را بیشتر شبیه یک ائتلاف مبتنی بر منافع توصیف می‌کند و می‌گوید موفقیت تجاری این شبکه، تغییر جهت‌گیری آن را به مأموریتی پرخطر تبدیل کرده است.

بارثولومیو نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای را پایان چالش‌های پیش روی مطبوعات آمریکا نمی‌داند و معتقد است ترامپ در دو سال باقی‌مانده از دوره ریاست‌جمهوری خود همچنان از اختیارات گسترده‌ای برخوردار است. وی درباره تداوم فشارها بر مؤسسات مطبوعاتی از طریق دعاوی قضایی، محدود کردن دسترسی به مقام‌های دولتی، درخواست سوابق روزنامه‌نگاران، تحقیقات دولتی و استفاده از اختیارات نظارتی کمیسیون فدرال ارتباطات هشدار داده است. جلوگیری مجدد از ورود خبرنگاران سی‌ان‌ان به کاخ سفید برای پوشش یک برنامه، نمونه‌ای از این فشارها بود که اعتراض این شبکه را برانگیخت. ممنوعیت ورود خبرنگاران به کاخ سفید منحصر به سی‌ان‌ان نیست و شبکه‌های «ام‌اس ناو» و «پولیتیکو» نیز درگیر منازعه حقوقی بر سر محدودیت‌های اعمال‌شده برای ورود خبرنگاران خود به بخش‌هایی از کاخ سفید هستند.

بارثولومیو در پایان نتیجه می‌گیرد که شکست انتخاباتی جمهوری‌خواهان، آزادی مؤسسات رسانه‌ای از فشارهای سیاسی را تضمین نمی‌کند، اما تصمیم‌های پیشین آن‌ها برای نزدیکی به دولت ترامپ را در معرض بازبینی تازه‌ای قرار می‌دهد. مالکان رسانه‌ها اکنون با این معضل روبرو هستند که هزینه امتیازدهی‌ها برای اعتبار حرفه‌ای و استقلال تحریریه‌ها را نیز باید در نظر بگیرند. نتایج انتخابات، آزمونی برای سنجش توانایی مؤسسات مطبوعاتی در بازپس‌گیری نقش نظارتی خود است؛ نقشی که به باور نویسنده، برخی مدیران این مؤسسات، ملاحظات نفوذ سیاسی و منافع تجاری را بر آن مقدم دانستند.

©‌ خبرگزاری مهر