به گزارش بخش بین‌الملل وبانگاه بر اساس داده های خبری منتشر شده در خبرگزاری مهر، از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، نه تنها اهداف اعلامی این عملیات محقق نشد، بلکه مقامات غربی و رسانه‌های آمریکایی نیز به شکست راهبردی متجاوزان اذعان کرده‌اند. این درگیری که با حملات گسترده و کشتار غیرنظامیان آغاز شد، ابعاد انسانی، امنیتی و اقتصادی گسترده‌ای یافت و واکنش‌های متفاوتی را در رسانه‌های بین‌المللی برانگیخت.

رسانه‌های جهان با رویکردهای مختلف به بازتاب پیامدهای جنگ علیه ایران پرداخته‌اند. بررسی این بازتاب‌ها تصویری روشن‌تر از وضعیت واقعی جنگ و چشم‌انداز آن ارائه می‌دهد.

**رسانه‌های انگلیسی:** روزنامه وال‌استریت ژورنال به نقل از آژانس بین‌المللی انرژی اعلام کرد اختلال کشتیرانی ناشی از جنگ ایران، اعتماد به تنگه هرمز را از بین برده و بازنگری پرهزینه‌ای در تجارت جهانی انرژی آغاز شده است. پیش از این درگیری، حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت در روز از تنگه هرمز عبور می‌کرد که پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۳۰ به ۸٫۵ میلیون بشکه و تا سال ۲۰۳۵ به کمتر از دو میلیون بشکه در روز کاهش یابد. فاتح بیرول، مدیر اجرایی آژانس، بحران هرمز را شوک بزرگی به سیستم توصیف کرد و هیچ مسیر معتبری برای بازگشت به وضع پیشین انرژی نمی‌بیند. با این حال، خاورمیانه همچنان بزرگترین صادرکننده نفت باقی می‌ماند زیرا تولیدکنندگان بزرگ خلیج فارس به ساخت خطوط لوله و مسیرهای جایگزین شتاب داده‌اند. حدود هفت میلیون بشکه ظرفیت تازه خط لوله در دست ساخت یا بررسی است که حدود ۴۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری نیاز دارد و حدود دو دلار به هزینه هر بشکه نفت صادراتی خاورمیانه می‌افزاید. بهای نفت برنت از حدود ۷۱ دلار پیش از جنگ به اوج بیش از ۱۲۶ دلار رسید و در نوامبر به حدود ۹۳ دلار بازگشت. آژانس انتظار دارد بازار در سال آینده با مازاد عرضه حدود ۳٫۸ میلیون بشکه در روز روبه‌رو شود. تقاضای جهانی نفت میان مارس و اکتبر حدود ۳٫۷ میلیون بشکه در روز کاهش یافت و بحران، گرایش کشورها به منابع انرژی داخلی، تجدیدپذیرها و هسته‌ای را تقویت خواهد کرد.

آسوشیتدپرس گزارش داد که متحدان آمریکا در خاورمیانه برای جلوگیری از ازسرگیری جنگ تمام‌عیار تلاش می‌کنند، در حالی که فشار بنیامین نتانیاهو بر دولت ترامپ برای آغاز کارزار هوایی مشترک علیه ایران افزایش یافته است. مقام‌های امنیتی کشورهای خلیج فارس، پاکستان و ترکیه با مقام‌های ارشد آمریکایی در تماس هستند تا با تلاش‌های نتانیاهو مقابله کنند. سفر رومن گوفمن، رئیس موساد، به آمریکا نگرانی متحدان را از سوق دادن ترامپ به سمت ازسرگیری جنگ برانگیخته است. در همین حال، ایران حملات خود به کویت و بحرین را به تلافی حمله آمریکا به جزیره قشم اعلام کرد. تحلیلگران معتقدند تهران با تشدید تنش حساب‌شده، به دنبال بالا بردن هزینه‌های محاصره است.

رویترز نوشت پاسخ به پرسش "این جنگ چه زمانی پایان می‌یابد؟" بستگی به جواب دهنده دارد. ایران اعلام کرد در پاسخ به حمله آمریکا به جزیره قشم، به مواضع آمریکا در کویت و بحرین حمله کرده است. رومن گوفمن، رئیس موساد، مقام‌های آمریکایی را به حملات مشترک تازه به ایران ترغیب کرده، زیرا نتانیاهو معتقد است پنجره اقدام در حال بسته شدن است. جی‌دی ونس گفته است که آمریکا اجازه نمی‌دهد این درگیری به جنگی بی‌پایان یا حتی تعهدی دوساله تبدیل شود، اما تاریخ پایانی مشخصی تعیین نکرده است. در مقابل، مقام‌های سعودی فرض می‌کنند درگیری با انصارالله در یمن تا سال آینده ادامه یابد و دو مقام غربی این جنگ را تا شش ماه پیش‌بینی کرده‌اند. انصارالله تنگه باب‌المندب را بازپس گرفته و به عدن نزدیک می‌شود. هزینه بیمه کشتی‌ها به شدت افزایش یافته و از بندر ینبع حدود سه میلیون دلار و از بندرهای جنوبی یا هرمز حدود هفت میلیون دلار برآورد شده است، در حالی که پیش از جنگ حداقل ۱۰۰ هزار دلار بود. سیگنال‌ها متناقض‌اند: ونس از خروج سخن می‌گوید، ترامپ موضع قطعی ندارد و ریاض و دیگران برای ادامه جنگ آماده می‌شوند.

**رسانه‌های عربی:** روزنامه الشرق نوشت آمریکا و ایران در شرایطی به رقابت و تقابل ادامه می‌دهند که هر دو تصور می‌کنند گذشت زمان به سود آنهاست، وضعیتی که آنها را در بن‌بستی دشوار قرار داده است. برخی مذاکره‌کنندگان پیشین آمریکایی، مقام‌های اروپایی و منابع منطقه‌ای معتقدند احتمال ازسرگیری درگیری‌های نظامی پیش از دستیابی به راه‌حل دیپلماتیک جدی است. دونالد ترامپ ترجیح می‌دهد فشار اقتصادی و محاصره دریایی ایران را ادامه دهد تا تهران را به پذیرش امتیازاتی در پرونده هسته‌ای وادار کند. در مقابل، ایران خواهان برداشته‌شدن محاصره، آزادسازی دارایی‌های مسدودشده، ازسرگیری فروش نفت و پایان اقدامات خصمانه پیش از ورود جدی به مذاکرات هسته‌ای است. کشورهای منطقه نگران شعله‌ور شدن دوباره آتش جنگ در صورت شکست دیپلماسی هستند.

یورونیوز در رابطه با ابعاد و پیامدهای جنگ آمریکا با ایران نوشت: شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، اعتماد تهران به موضع خود در مذاکرات با واشنگتن را افزایش داده است. رهبران ایران این نتیجه را نشانه افزایش نارضایتی عمومی از جنگ و پیامدهای اقتصادی آن در آمریکا می‌دانند و معتقدند می‌توان از این وضعیت برای وادار کردن دونالد ترامپ به پذیرش امتیازهای بیشتر استفاده کرد. ایران طرح‌هایی برای افزایش فشار نظامی بر آمریکا آماده کرده است که می‌تواند شامل افزایش حملات به نفتکش‌هایی باشد که از پرداخت عوارض عبور از تنگه هرمز خودداری می‌کنند. از نگاه تهران، محدودیت‌های اعمال‌شده بر تردد دریایی در تنگه هرمز و تأثیر آن بر اقتصاد آمریکا، اهرمی مؤثر برای افزایش هزینه‌های جنگ علیه واشنگتن است. ترامپ گزینه‌هایی چون تلاش مجدد برای توافق، ازسرگیری حملات نظامی یا خروج تدریجی از جنگ را پیش رو دارد. با این حال، احتمال اقدام نظامی مستقل اسرائیل یا حمله ایران به منافع آمریکا و متحدانش می‌تواند معادلات را تغییر دهد و واشنگتن را بار دیگر به سمت تشدید درگیری سوق دهد.

روزنامه الاخبار در مطلبی نوشت: هم‌زمان با افزایش درگیری‌ها میان ایران و آمریکا در تنگه هرمز و ادامه رایزنی‌های دیپلماتیک عباس عراقچی، گزارش‌های منتشرشده درباره ارتباط سدهای ایران با تأسیسات موشکی و احتمال استفاده تهران از تسلیحات غیرمتعارف، فضای سیاسی و رسانه‌ای را ملتهب کرده است. روزنامه نیویورک‌تایمز مدعی ارتباط میان برخی زیرساخت‌های آبی ایران و تأسیسات نظامی زیرزمینی شده و شبکه سی‌ان‌ان ادعاهایی درباره احتمال استفاده ایران از بمب کثیف مطرح کرده است. اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، گزارش نیویورک‌تایمز را عملیات فریب رسانه‌ای برای توجیه حمله به زیرساخت‌های حیاتی ایران دانست و با استناد به ماده ۵۶ پروتکل الحاقی اول کنوانسیون‌های ژنو، بر حمایت حقوق بین‌الملل بشردوستانه از سدها تأکید کرد. این تحولات نشان می‌دهد جنگ رسانه‌ای و طرح ادعاهای امنیتی نیز به بخشی از رقابت دو طرف برای توجیه اقدامات نظامی و افزایش فشار سیاسی تبدیل شده است.

**رسانه‌های چین و روسیه:** روزنامه روسی «ودوموستی» در گزارشی به بررسی تحولات میدانی جنگ یمن و احتمال تغییر موازنه قدرت به سود جنبش انصارالله پرداخت و نوشت که این جنبش در حال آماده‌سازی برای پیشروی به سمت عدن است. این تحولات پس از شکست نظامی نیروهای وابسته به شورای ریاست‌جمهوری یمن در تنگه باب‌المندب رخ داده است. ائتلاف عربی به رهبری عربستان سعودی روز ۱۸ نوامبر حملات هوایی گسترده‌ای علیه مواضع انصارالله انجام داد که در آن ۶۰ هدف نظامی با هدف تضعیف توان موشکی و پهپادی انصارالله هدف قرار گرفته‌اند. وزارت بهداشت یمن اعلام کرد این حملات دست‌کم ۱۵ کشته و ۱۵ زخمی برجای گذاشته است. تحرکات انصارالله در نزدیکی باب‌المندب و احتمال حرکت به سمت عدن می‌تواند موازنه میدانی جنگ و موقعیت عربستان در یمن را تحت تأثیر قرار دهد.

روزنامه چاینا دیلی در گزارشی با عنوان «نشست شنژن؛ فرصتی برای مهار مشکلات منطقه‌ای در حوزه سوخت» نوشت تشدید بحران خاورمیانه و اختلال در عرضه انرژی، هم‌زمان با کاهش رشد اقتصاد جهانی و نوسانات بازارهای مالی، چشم‌انداز اقتصادی کشورهای عضو سازمان همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوسیه را با چالش روبه‌رو کرده است. تداوم اختلال در جریان انتقال انرژی می‌تواند تورم را افزایش دهد و رشد اقتصادی منطقه را بیش از پیش کاهش دهد. اقتصادهای نوظهور در برابر شوک‌های خارجی آسیب‌پذیرتر هستند و افزایش قیمت نفت و تشدید تنش‌های تجاری فشار بیشتری بر آنها وارد می‌کند. تنوع‌بخشی به شرکای تجاری، افزایش ذخایر سوخت، سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر و حفظ تجارت آزاد و چندجانبه‌گرایی برای مقابله با این شرایط ضروری است. نشست سران اپک در شنژن فرصت مناسبی برای تقویت همکاری‌های منطقه‌ای و تاب‌آوری زنجیره‌های تأمین فراهم می‌کند. همکاری پکن با کشورهای جنوب شرق آسیا عاملی مهم برای کاهش وابستگی منطقه به سوخت‌های فسیلی وارداتی و تقویت امنیت انرژی در بلندمدت ارزیابی می‌شود.

©‌ خبرگزاری مهر، وال‌استریت ژورنال، آسوشیتدپرس، رویترز، الشرق، یورونیوز