ظرفیت 380 هزار تنی شیر همدان زیر فشار کمبود نقدینگی

به گزارش بخش استان‌ها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم از همدان، استان همدان سال‌هاست به عنوان یکی از قطب‌های مهم دامپروری و تولید شیر کشور شناخته می‌شود، استانی که تولید سالانه حدود 380 هزار تن شیر خام، آن را در زمره استان‌های تأثیرگذار در امنیت غذایی و زنجیره صنایع لبنی قرار داده است. با این وجود، در حالی که ظرفیت تولید در دامداری‌های صنعتی و سنتی استان همچنان بالاست، امروز فعالان این صنعت از بحران کمبود نقدینگی در کارخانه‌های لبنی سخن می‌گویند.

همدان علاوه بر برخورداری از واحدهای بزرگ دامداری صنعتی، در بسیاری از مناطق روستایی نیز دارای ظرفیت قابل توجه دامداری سنتی است و هزاران خانوار روستایی معیشت خود را از طریق تولید شیر و فعالیت‌های وابسته تأمین می‌کنند. وجود زیرساخت‌های دامپروری، نیروی انسانی فعال و سابقه طولانی در تولید فرآورده‌های لبنی، این استان را به یکی از مراکز مهم تأمین مواد اولیه صنایع لبنی در غرب کشور تبدیل کرده است.

فعالان این حوزه معتقدند ظرفیت دامی همدان فراتر از میزان فعلی تولید است و در صورت حمایت از صنایع تبدیلی و تأمین سرمایه در گردش کارخانه‌ها، امکان افزایش تولید و توسعه صادرات فرآورده‌های لبنی نیز وجود دارد. با این حال، مشکلات اقتصادی و کاهش توان مالی واحدهای لبنی موجب شده بخشی از این ظرفیت بالقوه، بلااستفاده باقی بماند

ظرفیت کم‌نظیر همدان در تولید شیر

در همین راستا رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان همدان با اشاره به شرایط دشوار صنایع لبنی استان گفت: همدان به عنوان یکی از قطب‌های مهم تولید شیر در کشور، ظرفیت کم‌نظیری در حوزه دامداری و تأمین مواد اولیه صنایع لبنی دارد و بخش قابل توجهی از اقتصاد روستایی و معیشت خانوارهای استان به این زنجیره وابسته است اما متأسفانه در ماه‌های اخیر بسیاری از واحدهای لبنی به دلیل کمبود سرمایه در گردش و محدودیت در دسترسی به منابع مالی، در تأمین نقدینگی لازم برای خرید مستمر شیر خام با مشکلات جدی روبه‌رو شده‌اند.

رضا بهراملو در گفت‌و‌گو با خبرنگار ما با بیان اینکه ادامه این وضعیت می‌تواند تبعات گسترده‌ای برای تولید و اشتغال استان به همراه داشته باشد، افزود: کارخانه‌های لبنی امروز در شرایطی فعالیت می‌کنند که از یک سو هزینه‌های تولید، حمل‌ونقل، بسته‌بندی و انرژی به شکل قابل توجهی افزایش یافته و از سوی دیگر کاهش قدرت خرید مردم، بازار مصرف را با رکود مواجه کرده است، این فشار دوگانه باعث شده بخشی از ظرفیت تولیدی واحدهای لبنی عملاً غیرفعال یا با حداقل توان فعالیت کند.

وی افزود: اگر حمایت فوری و مؤثر مالی، بانکی و اعتباری از صنایع لبنی انجام نشود، نه‌تنها تولیدکنندگان با بحران مواجه خواهند شد، بلکه دامداران نیز به دلیل کاهش قدرت خرید کارخانه‌ها، آسیب مستقیم خواهند دید و این مسئله می‌تواند کل زنجیره تأمین شیر و فرآورده‌های لبنی استان را دچار اختلال کند.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان همدان همچنین با اشاره به اهمیت صنایع تبدیلی در حفظ پایداری تولید گفت: صنایع لبنی حلقه اتصال میان دامدار و بازار مصرف هستند و نقش تعیین‌کننده‌ای در تنظیم بازار، جلوگیری از هدررفت تولید و ایجاد ارزش افزوده دارند بنابراین تضعیف این بخش، مستقیماً امنیت اقتصادی دامداران و اشتغال روستایی را تهدید می‌کند.

تأخیر در پرداخت هزینه شیر دامداران را با مشکل مواجه کرده استدر همین حال، دامداران و تولیدکنندگان شیر در استان همدان نیز شرایط فعلی را نگران‌کننده توصیف می‌کنند. محمد حسن‌خانی از تولیدکنندگان بزرگ شیر در همدان با اشاره به رشد شدید هزینه‌های تولید به خبرنگار ما گفت: قیمت نهاده‌های دامی، واکسن، دارو، حمل‌ونقل و حتی هزینه برق و آب طی ماه‌های اخیر چندین برابر شده است.

وی افزود: در چنین شرایطی وقتی کارخانه‌ها پول خرید شیر را با تأخیر چندماهه پرداخت می‌کنند، دامدار عملاً توان ادامه فعالیت را از دست می‌دهد.

حسن‌خانی تاکید کرد: دامداری یک فعالیت روزانه و بدون توقف است، دام نیاز به خوراک و مراقبت دائمی دارد و وقتی سرمایه در گردش قفل می‌شود، تولیدکننده ناچار می‌شود یا از کیفیت خوراک کم کند یا بخشی از دام مولد را حذف کند؛ اتفاقی که در بلندمدت به کاهش تولید شیر منجر خواهد شد.

نبود سیاست‌گذاری پایدار تولیدکنندگان را سردرگم کرده است

برخی فعالان صنعت لبنیات معتقدند مشکل امروز تنها کمبود نقدینگی نیست، بلکه نبود سیاست‌گذاری پایدار در بازار لبنیات، تولیدکنندگان را دچار سردرگمی کرده است. به گفته آنان، فاصله زیاد میان قیمت تمام‌شده تولید و نرخ فروش محصولات لبنی، حاشیه سود کارخانه‌ها را به شدت کاهش داده و موجب شده بسیاری از واحدها تنها برای حفظ بقا فعالیت کنند.

یک کارشناس اقتصادی در تحلیل شرایط صنعت لبنیات همدان به خبرنگار ما گفت: صنایع لبنی اکنون در یکی از سخت‌ترین دوره‌های اقتصادی خود قرار دارند، از یک‌سو هزینه تولید به دلیل تورم عمومی اقتصاد افزایش یافته و از سوی دیگر، کاهش قدرت خرید خانوار باعث افت مصرف لبنیات شده است. این دو عامل همزمان، فشار سنگینی بر کارخانه‌ها وارد کرده است.

مرتضی نجفی افزود: صنایع لبنی در حال حاضر میان افزایش هزینه‌های تولید و محدودیت قدرت خرید مصرف‌کننده گرفتار شده‌اند به طوریکه کارخانه‌ها نمی‌توانند قیمت محصولات را متناسب با رشد هزینه‌ها افزایش دهند، زیرا تقاضای بازار کاهش پیدا می‌کند؛ در نتیجه حاشیه سود واحدهای تولیدی به شدت کاهش یافته است.

وی ادامه داد: اگر سیاست‌های حمایتی کوتاه‌مدت مانند پرداخت تسهیلات کم‌بهره، تأمین سرمایه در گردش و حمایت از صادرات محصولات لبنی اجرایی نشود، بخشی از ظرفیت تولید استان بلااستفاده خواهد ماند و این مسئله نه‌تنها اشتغال بخش کشاورزی و دامپروری را تهدید می‌کند، بلکه می‌تواند بر قیمت لبنیات در بازار نیز اثرگذار باشد.

به گزارش تسنیم، با توجه به ظرفیت بالای تولید شیر، امکان تبدیل شدن به یکی از قطب‌های صادراتی لبنیات کشور را دارد، اما تحقق این هدف نیازمند حمایت مالی هدفمند، اصلاح سیاست‌های تأمین نقدینگی و تقویت زنجیره تولید تا بازار مصرف است.