پیام رهبر انقلاب پیونددهنده مضامین عمیق الهیاتی به وضع امروز جامعه است

خبرگزاری تسنیم – گروه امام و رهبری: آیت‌‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای، رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدظله‌العالی) در پیام‌شان به مناسبت برگزاری مناسک حج تمتع، نکات و محورهای کلیدی و حائز اهمیتی را مورد طرح و تاکید قرار دادند.

الله اکبر؛ فریادی فراتر از شعار، رمز وحدت و اقتدار

برای تحلیل و تبیین بیشتر این پیام، به سراغ حجت‌الاسلام دکتر مهراب صادق‌نیا، دانشیار و عضو هیئت علمی گروه ادیان ابراهیمی دانشگاه ادیان و مذاهب رفتیم و با او در این زمینه هم‌کلام شدیم.

در ادامه، مشروح این گفت‌وگو را از نظر می‌گذرانید:

لحن و ادبیات پیام‌های رهبر انقلاب، جامعه را امیدوار می‌کند

این استاد دانشگاه ضمن تاکید بر روح امیدآفرین پیام‌های رهبر معظم انقلاب اسلامی به خبرنگار حوزه امام و رهبری خبرگزاری تسنیم گفت: گمان می‌کنم پیش از آنکه محتوای پیام اخیر ایشان جلب توجه کند، بین سطور آن اهمیت فوق‌العاده‌ای داشت. به‌ویژه در شرایط خاصی که کشور و جامعه اسلامی در آن قرار دارند، این پیام، فارغ از محتوایش می‌تواند بسیار امیدآفرین باشد؛ آن هم در شرایطی که جامعه ما بحران ناخواسته‌ای به نام جنگ تحمیلی را پشت سر گذاشته، ذهن جامعه درگیر بازسازی خودش است و امروز عمیقا به امید، امیدآفرینی و تاب‌آوری نیاز دارد. لذا از نظر من صدور چنین پیامی بسیار امیدوارکننده است و می‌تواند به جامعه امید بخشد؛ به ویژه اینکه ادبیات و لحن ایشان کاملا هم‌گرایانه، خالی از تنش و قطب‌بندی‌های داخلی است. چنین ادبیاتی ضمن آنکه به انسجام و بازسازی جامعه منجر می‌شود، می‌تواند فرایند گذار از بحرانی که جامعه با آن مواجه شده است را نیز تسهیل کند و همگان را نسبت به آینده امیدوار سازد.

در پیام‌های رهبر انقلاب، صمیمیت خاصی با مردم نهفته است

صادق‌نیا افزود: به‌طور کلی در پیام‌‌های رهبر معظم انقلاب، صمیمیت خاصی با مردم نهفته شده و این چیزی است که از همان نخستین پیام‌شان تا به امروز مشهود است. به نظرم این صمیمیت بسیار هوشمندانه است و البته همان‌گونه که ایشان در توصیف خود فرمودند، همواره -چه در گذشته و چه امروز- گوشی برای شنیدن سخنان مردم بوده‌اند. حالا هم می‌بینیم که ایشان از موضعی برابر با مردم حرف می‌زنند؛ به نحومی که مخاطبان پیام‌، احساس می‌کنند کسی از جنس خودشان دارد با آنها حرف می‌زند، نه کسی که از موضع تفوق و اقتدار شخصی سخن می‌گوید. لذا مردم هم کاملا احساس صمیمیت پیدا می‌کنند. به نظر من، چنین لحن و ادبیاتی برای جامعه فعلی ما بسیار بسیار مهم، کاربردی و مایه امیدواری است. این‌ها فارغ از نکات مهمی هستند که در پیام اخیر ایشان مطرح شده‌اند.

پیام رهبر انقلاب، پیوند وثیقی میان مضامین عمیق الهیاتی و وضع امروز جامعه اسلامی برقرار می‌کند

عضو هیئت علمی گروه ادیان ابراهیمی دانشگاه ادیان و مذاهب ادامه داد: اما در ارتباط با پیام، باید بگویم که چند نکته برای من بسیار جالب بود و مایلم به آنها اشاره کنم. نکته نخست، ناظر به پیوند وثیقی است که ایشان میان مضامین عمیق الهیاتی مانند حج و وضعیت فعلی جامعه اسلامی و مسلمان‌ها برقرار می‌سازند؛ یعنی پیوند آسمان و زمین و ربط دادن الهیات با شرایط کنونی که مسلمان‌ها در آن قرار دارند، این نکته مهمی است. ایشان، حج را به مثابه یک هجرت و حاجیان را به‌ منزله مهاجرانی که احرام بستن‌شان در حکم ترک دنیا و دنیویت است، تعریف می‌کنند؛ حاجیانی که با طواف خود به گرد حق و حقانیت می‌گردند و این طواف، حرکتی دائمی است. این یک مفهوم کاملا الهیاتی است که بلافاصله توسط ایشان با شرایط فعلی ما منطبق می‌شود؛ جایی که اشاره می‌کنند طواف گرد حق به معنای دوری از سلطه‌پذیری و پرهیز از پذیرش سلطه شیاطین است. لذا ایشان نماد عینی چنین هجرت، طواف و احرامی را مبارزه با شیاطینی می‌دانند که ما در جهان امروز با آنها سروکار داریم؛ شیاطین بزرگی مثل آمریکا، اسرائیل و دیگر دشمنان جامعه اسلامی. از نظر من، این نکته بسیار مهمی است که ما بدانیم پیوندی میان آسمان و زمین در حال برقرار شدن است. بر اساس این خوانش، ما مفهوم طواف را به عنوان امری صرفاً ذهنی تصور نمی‌کنیم، بلکه طواف، امری است که در زندگی امروزه ما نمود عینی دارد؛ آن هم نه فقط در زندگی فردی بلکه در زندگی جمعی ما مسلمان عینیت پیدا می‌کند.

الله اکبر در جهان امروز به نماد مهم مبارزه با قدرت‌های شیطانی تبدیل شده است

او تصریح کرد: نکته جالب و برجسته دیگری که در این پیام وجود دارد، به مبحث «الله اکبر» بازمی‌گردد. ما می‌بینیم که تعبیر «الله اکبر» فارغ از معنای الهیاتی آن در پیام ایشان بسیار برجسته شده است. نکته مهم این است که «الله اکبر» در جهان امروز به یک نماد بسیار مهم تبدیل شده است؛ نمادی برای گروه‌های مقاومت و همه کسانی که می‌خواهند با تکیه بر قدرت الهی با قدرت‌های شیطانی مبارزه کنند، نمادی برای تمام گروه‌هایی که گرد حقانیت، احرام بسته و طواف کرده‌اند تا خود را از دنیا و منیت‌های آن فارغ سازند و از حق دفاع کنند. لذا این بسیار مهمی است که «الله اکبر» در جهان امروز ما به نمادی بسیار مهم و پرمعنا تبدیل شده است. در گذشته عمدتا نماد مسلمان‌ها سلام و علیک بود، یعنی وقتی همدیگر را می‌دیدند، می‌گفتند سلام علیکم؛ اما امروز «الله اکبر» به عنوان یک شعار، نماد، حلقه اتصال یا چسبی اجتماعی برای پیوند دادن آحاد جوانان و گروه‌های مقاومت که در پی حق و حقانیت هستند، تبدیل شده است.

پیام استعمارستیزانه رهبر انقلاب به منزله دمیدن روح مقاومت و ایستادگی است

دانشیار دانشگاه ادیان و مذاهب خاطرنشان ساخت: سومین نکته‌ای که در نظرم بسیار حائز اهمیت جلوه کرد، استعمارستیزی، دمیدن روح مقاومت و ایستادگی در این پیام بود. امروز، همه می‌دانیم که تهدیدهای آمریکا علیه ایران، روز به روز افزایش پیدا می‌کند و این تهدیدها در جریان دو جنگ‌ تحمیلی اخیر هم به‌واسطه خباثت و پلیدی‌های آمریکا عملی شد و به کشور و جامعه ما آسیب‌هایی را وارد ساخت. در چنین شرایطی شاید برخی تصور می‌کردند که با حج امسال، قدری مسالمت‌جویانه‌تر برخورد شود اما دیدیم که در پیام ایشان، مسئله برائت از مشرکین، استکبارستیزی، استعمارستیزی و آمریکاستیزی مورد تاکید وافری قرار گرفته بود. این، نهیبی برای جوامع اسلامی است که به رغم تهدیدهای آمریکا، قوت و استعداد پاسداران اسلام به ویژه در جغرافیای ایران و جبهه مقاومت، همواره نشان داده است که‌ «إِنَّ أَوْهَنَ الْبُيُوتِ لَبَيْتُ الْعَنْكَبُوت»؛ سست‌ترین خانه‌ها خانه استعمارگران آمریکایی و صهیونیستی است. کشورهای اسلامی باید بدانند که آمریکا پشتیبان و هم‌پیمان مناسبی برای آنها نیست، لذا ما در پیام رهبر معظم انقلاب، سویه‌های ضداستعماری، آمریکاستیزانه و صهیونیسم‌ستیزانه را بسیار برجسته دیدیم و این، نشانه مقاومت، ایستادگی، ثبات قدم جامعه ایران، جبهه مقاومت و همه مسلمانان در سراسر دنیاست. ایشان فرمودند که در شرایط کنونی، برائت از مشرکین اهمیت بیشتری پیدا می‌کند و این همان اصلی است که می‌تواند به عنوان نقطه ثقل جوامع اسلامی مورد توجه واقع شود و این جوامع را بیش از پیش، منسجم سازد.