از طرح میدان همدلی تا مدرسه تراز برای بهبود شاخصهای تحصیلی در زنجان

راه سخت مدارس برای رسیدن به سرانه ورزشی مطلوب
محمد جعفری، معاون تربیتبدنی و سلامت وزارت آموزش و پرورش، در سومین جلسه شورای آموزش و پرورش استان زنجان با اشاره به وضعیت فضاهای ورزشی دانشآموزی کشور گفت: بر اساس بررسیها و مطالعات انجامشده، سرانه فضای ورزشی دانشآموزی در کشور اکنون 48 صدم مترمربع است و مطابق هدفگذاری برنامه هفتم توسعه، این عدد باید به یک مترمربع افزایش پیدا کند.
وی با بیان اینکه وضع موجود با استانداردهای مطلوب و جهانی فاصله دارد، اظهار کرد: برای رسیدن به شرایط بهتر، ناگزیر هستیم روند توسعه، بهسازی و تجهیز فضاهای ورزشی مدارس را با جدیت بیشتری دنبال کنیم و برنامهها را متناسب با نیاز واقعی دانشآموزان پیش ببریم.
جعفری ادامه داد: نگاه وزارت آموزش و پرورش این است که تحول در کشور از مسیر تعلیم و تربیت میگذرد و به همین دلیل، برنامهریزیها در حوزه تربیتبدنی و سلامت نیز بر پایه اسناد تحولی، برنامه هفتم توسعه و سیاستهای کلان آموزشی انجام شده است.
معاون تربیتبدنی و سلامت وزارت آموزش و پرورش با تأکید بر اهمیت عدالت آموزشی و تربیتی افزود: در شرایط فعلی، اتکا به منابع دولتی بهتنهایی پاسخگوی نیاز مدارس نیست و برای بهبود زیرساختهای آموزشی، تربیتی و ورزشی، باید از ظرفیت استانداران، فرمانداران، خیرین و دستگاههای اجرایی استفاده شود.
وی با اشاره به اینکه همه برنامهها باید در نهایت به مدرسه و دانشآموز منتهی شود، گفت: دانشآموز ذینفع اصلی این حوزه است و هرگونه طراحی در بخش تربیتبدنی و سلامت باید با تمرکز بر مدرسه، اهداف مشخص و قابلیت اجرایی روشن صورت بگیرد. ورزش مدرسه فقط یک برنامه جانبی نیست، بلکه در ایجاد نشاط، ارتقای سلامت و کاهش آسیبهای اجتماعی نقش مهمی دارد.
جعفری همچنین درباره طرح «میدان همدلی» توضیح داد: این طرح با هدف بهسازی و بهینهسازی فضاهای ورزشی مدارس و با مشارکت مردم، خیرین و نهادهای اجرایی در حال پیگیری است. در کنار آن، سامانه ثبت اطلاعات فضاهای ورزشی مدارس نیز راهاندازی شده تا امکان رصد دقیقتر، اولویتبندی نیازها و تخصیص بهتر منابع فراهم شود.
وی با اشاره به برخی اولویتهای استان زنجان عنوان کرد: مجموعه ورزشی معلم زنجان از پروژههای مهم این استان به شمار میرود و سیاست فعلی، تکمیل تدریجی آن با اولویت نصب چمن مصنوعی است تا دانشآموزان بتوانند در اوقات فراغت تابستان از آن استفاده کنند.
معاون تربیتبدنی و سلامت وزارت آموزش و پرورش همچنین بر لزوم خرید بهموقع تجهیزات ورزشی و بهداشتی مدارس تأکید کرد و گفت: لازم است پیش از آغاز سال تحصیلی جدید و پیش از افزایش هزینهها، تمهیدات لازم برای تأمین این اقلام اندیشیده شود تا مدارس در آستانه بازگشایی مهرماه با آمادگی بیشتری مواجه باشند.
مدرسه محور توسعه پایدار و سلامت نسل آینده است
سیدمحسن صادقی دراین جلسه ، با گرامیداشت سالگرد رحلت حضرت امام خمینی(ره) و عید غدیرخم اظهار داشت: امروز بیش از هر زمان دیگری روشن شده است که بدون توجه راهبردی به مدرسه، نمیتوان از توسعه پایدار سخن گفت. از همین رو نگاه ما به حوزه تربیتبدنی و سلامت در آموزش و پرورش باید نگاهی پیشگیرانه، آیندهنگر و مبتنی بر راهبردهای کلان باشد.
وی با اشاره به روند افزایشی اعتبارات این حوزه افزود: رشد اعتبارات حوزه ورزش و سلامت دانشآموزان نشاندهنده توجه جدی وزارت آموزش و پرورش به این بخش است. اعتبارات این حوزه از 25 میلیارد تومان در سال 1402 به 33 میلیارد تومان در سال 1403 رسید و با رشد 60 درصدی، برای سال جاری به 52 میلیارد تومان افزایش یافته است. همچنین با رایزنیهای انجامشده، 8 میلیارد تومان دیگر نیز به این اعتبار افزوده شد و مجموع آن به 60 میلیارد تومان رسید که این ظرفیت، فرصتی ارزشمند برای ارتقای زیرساختها، افزایش نشاط و تقویت سلامت جسمی و روانی دانشآموزان در استان است.
استاندار زنجان با بیان اینکه باید از رویکرد صرفاً درمانمحور در حوزه سلامت عبور کرد، تصریح کرد: در حوزه سلامت لازم است به سمت پیشگیری مبتنی بر سبک زندگی فعال حرکت کنیم. ورزش یکی از مؤثرترین ابزارها برای کاهش بیماریها، ارتقای سلامت روان، افزایش نشاط اجتماعی و پیشگیری از آسیبهای اجتماعی است. با این نگاه، ورزش در مدرسه یک موضوع جانبی نیست، بلکه بخشی از مأموریت اصلی نظام تعلیم و تربیت محسوب میشود.
وی نقش خانوادهها را در تحقق این رویکرد بسیار مهم دانست و گفت: اگر مدرسه مروج تحرک، نشاط و سبک زندگی سالم باشد، این فرهنگ باید در خانواده نیز استمرار پیدا کند؛ بنابراین لازم است پیوند خانه و مدرسه در حوزه سلامت و تربیت بیش از گذشته تقویت شود. رسانهها، بهویژه رسانه استانی، نیز میتوانند در ترویج این نگاه و فرهنگسازی عمومی نقش مؤثری ایفا کنند.
صادقی با تأکید بر اینکه توسعه این حوزه صرفاً با ساخت فضا و تأمین تجهیزات محقق نمیشود، خاطرنشان کرد: نیروی انسانی توانمند و باانگیزه، بهویژه مربیان تربیتبدنی، مراقبان سلامت، معلمان و مدیران مدارس، از ارکان اصلی تحقق این اهداف هستند. اگر میخواهیم مدرسه به کانون نشاط و سلامت تبدیل شود، باید در کنار توسعه زیرساختها، از سرمایه انسانی این حوزه نیز حمایت کنیم.
وی با اشاره به لزوم بهرهگیری از ظرفیتهای فرابخشی برای پیشبرد اهداف آموزش و پرورش افزود: جامعه گسترده دانشآموزان و معلمان به تنهایی نمیتواند پاسخگوی همه نیازها باشد. فرمانداریها، بخشداریها، دستگاههای اجرایی، نهادهای محلی، صنایع، خیرین و بخش خصوصی همه باید در این مسیر پای کار بیایند و نقشآفرینی کنند.
استاندار زنجان در ادامه با اشاره به ضرورت قطببندی منطقهای در حوزه مهارتآموزی بیان کرد: ایجاد رشتهها و هنرستانهایی که متناسب با ظرفیتهای مناطق مختلف بتوانند نیروی ماهر تربیت کنند، یکی از ضرورتهای اجتنابناپذیر امروز است. رویکرد استان نیز بر همین مبنا قرار گرفته و در مسیر توسعه و تقویت مهارتهای حرفهای به صورت منطقهمحور حرکت میکنیم تا بخشی از مشکلات ناشی از تربیت فارغالتحصیلان غیرماهر و فاصله میان آموزش و بازار کار برطرف شود.
وی با اشاره به برخی مصوبات و اولویتهای مطرحشده در جلسه گفت: انجام مطالعات و امکانسنجی برای خوابگاه ورزشی دانشآموزی باید به عنوان یکی از اولویتها در دستور کار قرار گیرد. همچنین با توجه به تخصیص بخشی از اعتبارات از سوی معاونت تربیتبدنی و سلامت وزارت آموزش و پرورش، استان نیز باید در تکمیل پروژههای نیمهتمام ورزشی مشارکت لازم را داشته باشد تا این طرحها هرچه سریعتر به بهرهبرداری برسند.
صادقی با تأکید بر رویکرد محرومیتزدایی و تحقق عدالت آموزشی اظهار داشت: از محل اعتبارات مسئولیت اجتماعی شرکتهای دولتی، باید برای خرید تجهیزات و نیز تعمیر و بهسازی سرویسهای بهداشتی مدارس استفاده شود. در این زمینه، واحدهای صنعتی و شرکتها میتوانند در تأمین نیازهای مدارس نقش مؤثری ایفا کنند و همکاران ما در استانداری و سازمان مدیریت و برنامهریزی نیز این موضوع را پشتیبانی خواهند کرد.
وی چهار محور مهم برای تمرکز در حوزه آموزشهای مهارتی استان را نیز برشمرد و گفت: ایجاد هنرستانهای جوار صنعت، از جمله در حوزه معدن، ایجاد هنرستان وابسته هوش مصنوعی و تکمیل پروژه فضای هنرستان در مرکز فنی و حرفهای حضرت زهرا(س) با مشارکت خیرین مدرسهساز و تفاهمنامه مشترک بین آموزش و پرورش و فنی و حرفهای، از جمله مواردی است که باید با جدیت دنبال شود. همچنین ایجاد هنرستان وابسته در مرکز شهید چمران و هنرستان وابسته در رشته حقوق ثبتی در مرکز فنی و حرفهای شهید مطهری نیز از مصوبات قطعی این جلسه است.
استاندار زنجان در بخش دیگری از سخنان خود به توافق انجامشده با وزارت نیرو اشاره کرد و افزود: توافق شده است که برای مدارس سطح استان، در شهرها و روستاها، پنلهای خورشیدی نصب شود و در این زمینه نیز بدون تحمیل بار مالی به مدارس، فهرست مدارس استان تهیه و ارائه خواهد شد تا این طرح عملیاتی شود.
وی با اشاره به وضعیت فضاهای آموزشی استان خاطرنشان کرد: در زنجان با وجود کمبود مدرسه در برخی مناطق، خوشبختانه اراضی و کاربریهای آموزشی به مراتب بیشتر از تعداد مدارس مورد نیاز وجود دارد. اگر این ظرفیتها بهدرستی فعال شود، میتوان از محل مولدسازی برای تکمیل و ساخت مدارس مورد نیاز استفاده کرد و بخشی از کمبود فضای آموزشی، بهویژه در شهرستان زنجان، را برطرف ساخت.
تجهیز فضاهای ورزشی مدارس ماهنشان و ایجرود شتاب بگیرد
سیدجمال موسوی نماینده مردم ماهنشان و ایجرود در این جلسه به صورت تلفنی با اشاره به ضرورت توجه ویژه به حوزه ورزش دانشآموزی اظهار داشت: انتظار ما این است که در موضوع توسعه فضاهای ورزشی مدارس، بهویژه در بخش چمن مصنوعی، حمایتهای لازم از شهرستانهای ماهنشان و ایجرود صورت گیرد. خوشبختانه مقدمات اجرای این طرحها در مدارس فراهم شده و در برخی نقاط، اقدامات اولیه از جمله جدولکشی و آمادهسازی فضا نیز در حال انجام است.
وی با اشاره به ظرفیت شهرستان برای اجرای پروژههای جدید افزود: در برخی مناطق، امکان اجرای حداقل 10 پروژه در برنامه وجود دارد و اگر حمایتهای لازم انجام شود، میتوان بخش مهمی از نیازهای ورزشی دانشآموزان را در مدت زمان مناسب تأمین کرد.
نماینده مردم ماهنشان و ایجرود در مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه بخشی از پروژههای نیمهتمام سالهای گذشته با پیگیریهای انجامشده فعال شدهاند، تصریح کرد: در شهرستان ماهنشان یک سالن ورزشی وجود داشت که حدود هفت تا هشت سال با پیشرفت بسیار محدود و در حد فونداسیون باقی مانده بود، اما با پیگیریهای صورتگرفته و رایزنی با مسئولان مربوطه، این پروژه مجدداً وارد فاز اجرایی شد و برای آن حدود 5 میلیارد تومان اعتبار جذب شد. اکنون این سالن با برآوردی در حدود 15 میلیارد تومان در حال احداث است و پیشبینی میشود ظرف یکی دو ماه آینده به بهرهبرداری برسد.
موسوی با اشاره به لزوم توازن در توزیع اعتبارات حوزه ورزش دانشآموزی خاطرنشان کرد: وقتی برای یک پروژه ورزشی این میزان اعتبار جذب شده، انتظار داریم وزارت آموزشوپرورش نیز به همان میزان در حوزه تجهیز مدارس به چمن مصنوعی و توسعه فضاهای ورزشی دانشآموزی همکاری کند. امروز دیگر ساخت سالنهای بزرگ در همه مناطق شاید از نظر اقتصادی بهصرفه نباشد، اما با هزینههای محدودتر میتوان چمن مصنوعی و تجهیزات مورد نیاز مدارس را فراهم کرد و اثرگذاری بیشتری هم داشت.
وی ادامه داد: خرید و نصب چمن مصنوعی در مدارس، نسبت به بسیاری از پروژههای عمرانی سنگین، با هزینهای بهمراتب کمتر قابل انجام است و میتواند زمینه بهرهمندی تعداد بیشتری از دانشآموزان را فراهم کند. در همین راستا، از ظرفیتهای موجود نیز استفاده شده و با حمایت برخی مجموعهها، بخشی از اعتبارات لازم برای اجرای چمنهای ورزشی مدارس تأمین و مستقیماً به حساب مدارس واریز شده است.
نماینده مردم ماهنشان و ایجرود در مجلس شورای اسلامی با اشاره به افتتاح چند طرح ورزشی در روستاها و مناطق مختلف شهرستان بیان کرد: تاکنون تعدادی از پروژههای ورزشی در روستاها افتتاح شده و برخی دیگر نیز در آستانه بهرهبرداری قرار دارد. هدف ما این است که با استمرار این روند، بتوانیم امکانات ورزشی دانشآموزی را در سطح مناطق مختلف شهرستان گسترش دهیم و عدالت آموزشی و ورزشی را بیش از گذشته محقق کنیم.
موسوی با تأکید بر مشارکت مردم و اولیا در اجرای برخی طرحها گفت: در بعضی مناطق، خود مردم، اولیا و خیرین نیز پای کار آمدهاند و این آمادگی وجود دارد که بخشی از اقدامات اجرایی و آمادهسازی فضاها با مشارکت محلی انجام شود. اگر منابع مورد نیاز برای تأمین تجهیزات و تکمیل طرحها فراهم شود، میتوان پروژههای بیشتری را در مناطق هدف عملیاتی کرد.
وی اظهارداشت: انتظار داریم مطالبات حوزه ورزش دانشآموزی شهرستانهای ماهنشان و ایجرود با نگاه ویژهتری مورد توجه قرار گیرد تا بتوانیم بخشی از کمبودهای موجود را در آینده نزدیک جبران کنیم.
تکمیل پروژههای ورزشی دانشآموزی زنجان تسریع شود
در ادامه نبیالله محمدی نماینده مردم زنجان و طارم در مجلس شورای اسلامی، ضمن تبریک دهه ولایت و عید پیشرو، با اشاره به روند اجرای طرحها و پروژههای حوزه تربیتبدنی و سلامت در استان زنجان اظهار داشت: پروژههای خوبی در استان در حال اجراست تا سرانه ورزش دانشآموزی به سطح مطلوب و استاندارد برسد. در بازدید امروز، تأکید شد که در برخی فضاها از جمله مجموعههای ورزشی نواحی، موضوعاتی مثل نصب چمن مصنوعی و تکمیل زیرساختهایی نظیر آسفالت پیست پیرامونی باید با سرعت بیشتری دنبال شود و انتظار داریم نوسازی مدارس استان این موضوع را در برنامه اجرایی امسال قرار دهد.
نماینده مردم زنجان و طارم در مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه بخشی از پروژههای شاخص در مسیر تکمیل قرار دارد، تصریح کرد: سالن والیبال در حال احداث، استخر مجموعه که تکمیل شده و برنامه افتتاح آن با حضور وزیر آموزشوپرورش پیگیری میشود، و همچنین هنرستان 12 کلاسه تربیتبدنی با حدود 70 درصد پیشرفت فیزیکی، از پروژههای مهم استان است. این مجموعهها نیازمند پشتیبانی اعتباری از منابع ملی و استانی و نیز همراهی خیرین هستند تا بتوانیم مرحله به مرحله آنها را به بهرهبرداری برسانیم.
محمدی با تقدیر از مجمع خیرین مدرسهساز استان و دستگاههای همکار گفت: از مجمع خیرین مدرسهساز، ادارهکل آموزشوپرورش استان، نوسازی مدارس و مجموعه مدیریتی استان بابت همراهیها تشکر میکنم، اما باید توجه داشت که صرف احداث و تجهیز کافی نیست؛ نگهداشت یک بحث است و اثرگذاری سرمایهگذاریها بحث دیگر. این سرمایهگذاریها باید به استعدادیابی، غربالگری، ارتقای سلامت جسمانی دانشآموزان و انتقال فرهنگ ورزش به خانوادهها و جامعه منجر شود.
وی در ادامه یکی از مطالبات حوزه تربیتبدنی را رفع مشکل احکام دبیران ورزش عنوان کرد و گفت: یکی از مسائل مطرح، مشکل احکام برخی دبیران تربیتبدنی است که در دورههایی استخدام شدهاند اما در احکام کارگزینی با عنوان دیگری درج شده است. انتظار داریم این موضوع با کمک معاونت تربیتبدنی و سلامت وزارت آموزشوپرورش پیگیری و تعیین تکلیف شود.
نماینده مردم زنجان و طارم در مجلس شورای اسلامی با تأکید بر توسعه عدالت آموزشی خاطرنشان کرد: دسترسی دانشآموزان مناطق روستایی به امکانات ورزش دانشآموزی یک ضرورت است و باید در کنار توسعه فضاهای شهری، نگاه ویژهتری به روستاها و مناطق کمتر برخوردار داشته باشیم تا توزیع عادلانه امکانات محقق شود.
محمدی با اشاره به افزایش جمعیت در برخی مناطق جدیدالاحداث شهری و طرحهای مسکن، بیان کرد: در شرق و غرب زنجان و برخی نواحی دارای مساکن ملی، کمبود فضای آموزشی جدی بود که با پیگیریهای مشترک دستگاهها و همراهی خیرین، چند مدرسه در این مناطق کلنگزنی و در مسیر احداث قرار گرفت. ما نیز در حد توان، کمکهایی را برای برخی پروژهها انجام دادهایم و انتظار داریم این مشارکتها با تزریق منابع ملی همتراز شود.
وی بخشی از مطالبات فرهنگیان و بازنشستگان را نیز مورد اشاره قرار داد و افزود: حقوق و مزایای فرهنگیان، رسیدگی به مسائل بازنشستگان از جمله برخی نواقص اجرایی در رتبهبندی، مشکلات بیمه تکمیلی و تأخیر در پرداخت هزینههای درمانی، از موضوعاتی است که باید با جدیت پیگیری شود. فرهنگیان پس از سالها خدمت، نباید در دوره بازنشستگی با مشکلات رفاهی و درمانی مواجه باشند.
نماینده مردم زنجان و طارم در مجلس شورای اسلامی همچنین با اشاره به همکاریهای بینبخشی گفت: همکاری سازمان آموزش فنیوحرفهای استان با آموزشوپرورش قابل تقدیر است و طرحهایی که با پیگیری مدیران فعال به قانون تبدیل شده، نشان میدهد با مدیریت میدانی میتوان بخشی از نیازهای مهارتی و آموزشی استان را پاسخ داد.
محمدی بر ضرورت هماهنگی بهتر سفرهای مسئولان ملی با نمایندگان استان تأکید کرد و گفت: در سفرهای استانی مسئولان وزارتخانهها، اطلاعرسانی و هماهنگی زودهنگام با نمایندگان ضروری است تا برنامهها دقیقتر و اثرگذارتر پیش برود. هدف ما دخالت در امور اجرایی نیست، اما هماهنگی و همافزایی برای خدمت بهتر به مردم باید تقویت شود.
جهش زیرساختهای ورزشی زنجان مرهون تخصیص اعتبارات ملی است
ذبیحالله تاراسی مدیرکل آموزش و پرورش استان زنجان نیز با اشاره به عملکرد حوزه تربیتبدنی و سلامت اظهار داشت: در ایام تعطیلی مدارس نیز این حوزه با اجرای پویشها و چالشهای ابلاغی از سوی وزارتخانه، ارتباط خود را با دانشآموزان و خانوادهها حفظ کرد و اجازه نداد جریان فعالیتهای تربیتی و ورزشی متوقف شود.
وی افزود: برگزاری مسابقات و بازیهای فکری به دو صورت آنلاین و آفلاین در سطح استان زنجان و کشور، از جمله اقدامات موفقی بود که در راستای حفظ پویایی، تحرک و مشارکت دانشآموزان به اجرا درآمد و نتایج مطلوبی نیز به همراه داشت.
مدیرکل آموزش و پرورش استان زنجان با اشاره به اصلاحات ساختاری در هیئت ورزش دانشآموزی تصریح کرد: با اقدامات مدیریتی صورتگرفته، بخشی از چالشهای دیرینه این حوزه برطرف شد و تعیین تکلیف وضعیت نیروهای انسانی، نظاممند کردن فرآیند جایگزینی و انتخاب نفرات، شفافسازی و ساماندهی اعتبارات از جمله مهمترین دستاوردهای این بخش بوده است.
وی با بیان اینکه بخشنامههای ارسالی از سوی معاونت تربیتبدنی و سلامت وزارتخانه از قابلیت اجرایی بالایی برخوردار است، گفت: این بخشنامهها به دلیل برخورداری از نگاه میدانی و تطابق با زیستبوم مدارس، برخلاف برخی دستورالعملهای صرفاً اداری، در مدارس استان زنجان بهصورت کامل عملیاتی شده و به افزایش تحرک، پویایی و مشارکت فعال دانشآموزان در فعالیتهای ورزشی منجر شده است.
تاراسی با تأکید بر محوریت سند تحول بنیادین در برنامههای آموزش و پرورش استان خاطرنشان کرد: تمرکز اصلی ما بر مفهوم «مدرسه تراز» است و در این چارچوب، محیط تربیتی به عنوان رکن اساسی مورد توجه قرار گرفته و راهکارهای عملیاتی سند تحول برای ارتقای زیرساختها و سلامت دانشآموزان در دستور کار قرار دارد.
وی در ادامه با اشاره به توسعه فضاهای ورزشی در استان اظهار داشت: هدف ما طراحی، ساخت و تجهیز فضاهای ورزشی به عنوان محیطهای مؤثر تعلیم و تربیت است و در همین راستا، اجرای «طرح میدان همدلی» در استمرار «طرح شهید سلیمانی» دنبال شد.
مدیرکل آموزش و پرورش استان زنجان افزود: در قالب این طرح، 158 پروژه در سطح استان با اعتباری بالغ بر 860 میلیارد ریال اجرا شده که 550 میلیارد ریال از این میزان از محل مشارکتهای مردمی و نهادها تأمین شده است؛ اقدامی که نقش مهمی در افزایش سرانه ورزشی دانشآموزی استان داشته است.
وی همچنین با اشاره به اقدامات حوزه سلامت و مشاوره گفت: هدف ما در این بخش، ارائه خدمات مشاورهای و تربیتی برای ارتقای سلامت جسمی و روحی دانشآموزان است و در این راستا، تجهیز و فعالسازی کانون تندرستی و استعدادیابی استان، اجرای طرحهای غربالگری سلامت دانشآموزان و افتتاح رسمی کانون تندرستی و استعدادیابی در آموزش و پرورش ناحیه دو از جمله برنامههای اجرایی مهم بوده است.
تاراسی به موضوع مدیریت سلامت و محیط زیست در قالب «کنشگران مدرسه تراز» نیز اشاره کرد و گفت: در این بخش، هدف مشارکت در مدیریت بیماریهای فراگیر و حفظ پاکیزگی محیط زیست از طریق آموزش مربیان و دانشآموزان است.
وی با اشاره به اقدامات آموزشی صورتگرفته در این حوزه خاطرنشان کرد: در راستای ارتقای سواد سلامت، بیش از 20 هزار آموزگار پایه در استان تحت آموزش قرار گرفتند و مجموع آموزشهای ارائهشده در این بخش به 49 هزار و 800 نفرساعت رسید که نشاندهنده توجه جدی آموزش و پرورش استان به ارتقای سلامت و کیفیت محیطهای تربیتی است.





