سرمایه گفتمانی حزبالله
در شرایطی که یک کشور با تهدید، فشار، تحریم، مداخله یا تجاوز خارجی روبهرو میشود، صرف برخورداری از توان نظامی یا امکانات اقتصادی برای حفظ امنیت و استقلال کافی نیست. آنچه در کنار این مؤلفهها اهمیت بنیادین پیدا میکند، شکلگیری و تقویت گفتمان مقاومت در سطح جامعه و حاکمیت است.
گفتمان مقاومت را میتوان مجموعهای از باورها، ارزشها و روایتهای مشترک دانست که مردم را به ایستادگی، حفظ کرامت ملی، دفاع از استقلال و پرهیز از تسلیم در برابر فشار خارجی فرا میخواند. اکنون دولتی در بیروت بر سر کار است که خود را تسلیم فشارها و دستورات واشنگتن و تل آویو می بیند. در چنین شرایطی گفتمان مقاومتی که حزب الله و امل نمادهای آن محسوب می شوند، بیش از پیش در جامعه لبنان موضوعیت و اصالت پیدا کرده است.
نخستین کارکرد این گفتمان، ایجاد انسجام ملی است.در زمانه بحران، جامعهای که دچار چندپارگی، سردرگمی و بیاعتمادی باشد، در برابر فشار خارجی آسیبپذیرتر میشود. گفتمان مقاومت میتواند با برجسته کردن منافع ملی، هویت مشترک و ضرورت دفاع از کشور، گروههای مختلف اجتماعی را حول یک هدف واحد گرد آورد. این انسجام، قدرت تصمیمگیری ملی را افزایش میدهد و هزینه تحمیل اراده بیگانگان را بالا میبرد. این همان ظرفیتی است که حزب الله و دیگر گروههای طرفدار مقاومت دارا بوده و به همین واسطه، در بین شهروندان لبنانی محبوب هستند.
دومین نقش مهم این گفتمان، تبدیل تهدید به انگیزه برای خوداتکایی است. بسیاری از کشورها در مواجهه با فشارهای خارجی، اگر فاقد روحیه مقاومت باشند، به سمت انفعال، وابستگی بیشتر یا پذیرش شروط تحمیلی سوق پیدا میکنند. اما گفتمان مقاومت اساسا با انفعال و سکون قرابتی ندارد.
گفتمان مقاومت، روحیه عمومی جامعه را حفظ میکند. تجاوزگری خارجی معمولاً فقط با ابزار نظامی صورت نمیگیرد، بلکه جنگ روانی، رسانهای و تبلیغاتی نیز بخشی از آن است. هدف این جنگ، تضعیف امید، ایجاد ترس و القای بیفایدگی ایستادگی است. در چنین فضایی، گفتمان مقاومت با تأکید بر امکان عبور از بحران، ارزش فداکاری و اهمیت پایداری، مانع فروپاشی روانی جامعه میشود. کشوری که مردم آن به آینده امیدوار باشند، در برابر فشارهای بیرونی بسیار مقاومتر عمل میکند.
حزب الله لبنان در طول سالها و دهه های اخیر بارها با استناد به منظومه گفتمانی خود، نقشه های شوم و مشترک آمریکا و رژیم صهیونیستی در بیروت را ناکام گذاشته و در ساحات گوناگون نبرد ( جنگ سخت و جنگ نرم) بیشترین آسیبهای ممکن را به دشمنان قسم خورده امنیت منطقه و لبنان وارد ساخته است. در مجموع، گفتمان مقاومت در لبنان در برابر تجاوزگریهای رژیم اشغالگر قدس، صرفاً یک مفهوم سیاسی نیست، بلکه سرمایهای فرهنگی و اجتماعی برای حفظ استقلال و عزت ملی این کشور است. سرمایه ای لایتناهی که نقطه پایانی برای آن قابل تصور نیست.