سیگار و فشار خون؛ رابطهای پیچیده و خطرناک
مطالعه کوهورت بیماریهای غیرواگیر روانسر، پژوهشی جامع در غرب ایران، به بررسی بیماریهای غیرواگیر و عوامل خطر آنها در بزرگسالان میپردازد و بخشی از پروژههای اپیدمیولوژیک آیندهنگر در ایران است. مرحله اولیه جمعآوری دادهها در سال 1393 انجام شد و شامل 10 هزار و 47 بزرگسال 35 تا 65 ساله ساکن دائمی روانسر بود.
نتایج این مطالعه نشان داد که حدود 46 درصد از شرکتکنندگان در طول عمر خود سیگار کشیدهاند و 8.4 درصد آنها سیگاری فعلی بودند. میانگین شیوع فشار خون در کل جمعیت 6.4 درصد بود و در مردان کمی بیشتر از زنان گزارش شد. جالب این است که در تحلیل اولیه، افراد سیگاری فعلی فشار خون سیستولیک و دیاستولیک پایینتری نسبت به افرادی که هرگز سیگار نکشیده بودند، داشتند. با این حال، مدلهای دقیقتر نشان دادند که طول مدت مصرف سیگار و میزان تماس با دود دیگران (سیگار دست دوم) با افزایش فشار خون سیستولیک در هر دو جنس مرتبط است. در زنان، مصرف بیشتر سیگار بهطور مستقیم با افزایش فشار خون همراه بود، در حالی که در مردان با افزایش مصرف، فشار خون بهتدریج کاهش مییافت. همچنین شروع مصرف سیگار در سنین بالاتر در زنان با کاهش فشار خون سیستولیک همراه بود، اما این رابطه در مردان مشاهده نشد.
این یافتهها نشان میدهد که حتی کسانی که سیگار را ترک کردهاند یا در معرض دود دیگران قرار دارند، در معرض خطر فشار خون و بیماریهای مزمن قلبی-عروقی هستند. پژوهشگران بر اهمیت اطلاعرسانی به پزشکان و اجرای سیاستهای پیشگیری تأکید میکنند؛ اقداماتی مانند ممنوعیت سیگار در اماکن عمومی، افزایش مالیات بر محصولات دخانی و کاهش قرار گرفتن در معرض دود میتواند به کاهش بار بیماریهای مزمن ناشی از سیگار کمک کند.
یاداشت از مهدی مرادی، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی استان کرمانشاه