سمنوپزان 24 ساله شیراز به مناسبت میلاد امام زمان(عج)

به گزارش بخش استان‌ها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم از شیراز، استان فارس همواره به‌عنوان یکی از خاستگاه‌های اصلی میراث فرهنگی، آداب و رسوم بومی و آیین‌های پیوندخورده با طبیعت شناخته می‌شود؛ دیاری که نام شیراز آن با تعابیری، چون شهر راز، شهر باغ‌ها، شعر، گل و بلبل در ذهن‌ها ماندگار شده است.

در نیمه بهمن‌ماه و همزمان با ایام‌الله دهه فجر انقلاب اسلامی، شکوفه‌زدن بادام‌بن‌های شیراز، نوید اعتدال بهاری زودهنگام را می‌دهد؛ جلوه‌ای طبیعی که هم‌نشین آیین‌ها و سنت‌های ریشه‌دار این شهر شده است.

یکی از کهن‌ترین این آیین‌ها، پخت سمنو است؛ رسمی دیرینه که ایرانیان آن را در آستانه سال نو به‌جا می‌آورند. در فرهنگ کهن شیراز، سمنو با نام محلی «سَمَنی» شناخته می‌شود؛ واژه‌ای برگرفته از نسبت سنتی مواد اولیه آن، یعنی «یک من گندم و سه من آرد».

آیین سمنوپزان در سراسر کشور همزمان با نوروز برگزار می‌شود، اما در شیراز، با انتساب این نذر به حضرت فاطمه زهرا (س)، پخت سمنو محدود به ایام خاصی از سال نیست. آیین بزرگ سمنوپزان این شهر به‌صورت خودجوش مردمی، در نیمه دوم سال و به‌ویژه در ماه‌های بهمن و اسفند برگزار می‌شود و به‌عنوان یک رسم بومی، دو روز ادامه دارد.

این آیین که ریشه‌ای عمیق در فرهنگ مردم شیراز دارد، در سال 1397 به‌عنوان یک میراث معنوی، در فهرست آثار ملی ناملموس کشور به ثبت رسید. طعم دلنشین سمنو، که از شاخص‌ترین نذر‌های آیینی در آستانه فصل بهار به‌شمار می‌رود، نه‌تنها یک خوراک عیدانه، بلکه نمادی از هویت فرهنگی و باور‌های جمعی مردم این دیار است.

پخت سمنو در شیراز قدمتی طولانی دارد و بسیاری از خانواده‌ها هنوز خاطره هم‌زدن سمنوی نذری در نیمه‌های شب، در خانه بزرگ‌تر فامیل یا مسجد محله را در ذهن دارند. هرچند با درگذشت بزرگان خانواده‌ها یا تغییر نسل‌ها، تکرار این تجربه‌ها در برخی محله‌ها کمرنگ شده است، اما آیین «سمنوپزون» همچنان به‌عنوان یکی از برنامه‌های پرمخاطب مسجد حضرت رقیه (س) شیراز زنده و پویاست.

این مراسم که 24 سال است به‌طور مستمر در مسجد حضرت رقیه (س) برگزار می‌شود، امسال نیز همزمان با میلاد باسعادت منجی عالم بشریت، حضرت مهدی موعود (عج)، شاهد برگزاری آیین پخت بزرگ‌ترین سمنوی نذری با حضور گسترده مردم بود. نذری‌ای که 24 سال پیش با 100 کیلوگرم سمنو و به همت مردم آغاز شد، امسال با مشارکت بانیان مردمی به 50 تن سمنو رسید و جلوه‌ای کم‌نظیر از همدلی، ایمان و مشارکت اجتماعی را به نمایش گذاشت.

حضور پرشور جوانان و نوجوانان در کنار ریش سفیدان و بزرگان مسجدی و محله ولیعصر شیراز، نمونه‌ای از محله محوری مساجد در برنامه‌های فرهنگی را به تصویر کشیده است.

به گفته برهانیان مسئول پایگاه مقاومت بسیج مسجد الرقیه شیراز، دست اندکاران پخت این نذری 50 تنی، از یک ماه قبل مقدمات پخت را فراهم کردند و در نیمه شعبان با حضور پرشور مردمی این نذری را برای توزیع بین 25 هزار خانوار بار گذاشتند.

به گفته برهانیان این نذری با نذورات و کمک‌های مردمی هر سال در این مسجد پخت می‌شود.