پیام تاریخی و تمدنی “حوزه پیشرو و سرآمد”عصاره اندیشههای رهبر شهید است

بسم الله الرحمن الرحیم
مِنَ الْمُؤْمِنِینَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَیْهِ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضَی نَحْبَهُ وَمِنْهُمْ مَنْ یَنْتَظِرُ وَمَا بَدَّلُوا تَبْدِیلًا
سالروز صدور پیام تاریخی امام و رهبر شهید آیت الله العظمی خامنه¬ای(قدس سره) به کنگره بزرگ و بین المللی یکصددمین سالگشت بازتأسیس حوزه کهن و بیش از یک هزار ساله قم، با عنوان “حوزه پیشرو و سرآمد” فرامیرسد و مجدداً طنین روح افزای آن پیام در فضای ذهن و ضمیر حوزویان میپیچد اما ناباورانه و سوگمندانه سالروز این رخداد بزرگ حوزوی، معرفتی و انقلابی در شرائطی فرا میرسد که آن رهبر عالیقدر میان ما نیست و به فیض عظیم شهادت رسیده¬اند و این مصیبت بزرگ همه ما را در حوزههای علمیه و سراسر ایران و جهان به سوگ جانسوز و درد فراق آن رهبر فرزانه مبتلا ساخته است اما این داغ جانسوز و شهادت مظلومانه، بعثتی شگفت انگیز و رستاخیزی فراگیر را در ایران و منطقه و جهان پدید آورد و در پی آن امواجی طوفانی و جهانگیر برخاست و معادلات جهانی و نقشه¬های استکباری را در هم فروریخت.
پیام تاریخی و تمدنی “حوزه پیشرو و سرآمد”عصاره اندیشههای آن شهید و رهبر سرآمد و برآمده از گفتمان انقلاب اسلامی و امام خمینی(اعلی اله مقامه) و منشور حوزههای علمیه و نقشه راه آینده حوزویان و روحانیت آگاه و راهبر طلاب و فضلای جوان و قطب نمای تطورات و تحولات آینده حوزه است، این پیام در امتداد منشور روحانیت امام عظیم الشأن و اندیشههای امامین انقلاب و سخنان و رهنمودهای فراوان امام شهید و در کنار پیامها و توصیههای مراجع عظام تقلید (دامت برکاتهم) و نهادها و بزرگان حوزه علمیه، فصلی نو در تاریخ دیرپای حوزههای علمیه و حوزه انقلاب آفرین و نظام ساز و تمدنگرای قم رقم زد و آمال بنیانگذار حوزه قم مرحوم آیت الله العظمی حائری مهرجردی یزدی(ره) و پیشگامان بزرگ این حوزه و سلف صالح و راه نورانی شهدای سرافراز اسلام، ایران، انقلاب اسلامی، مقاومت و روحانیت را بازتاب داد و مسیر حرکت را نشان داد و قله¬ها را ترسیم کرد و رسالت حوزویان و نهادها و بزرگان حوزه و به ویژه نسل جوان و رشید طلاب، استادان، محققان، مبلغان و مدیران حوزه¬ها را برجستهتر و سنگینتر کرد و اینک سروش این پیام و امواج رهنمودهای آن مجاهد بزرگ و رهبر بیدار و فریادگر قرنها در گوش ما طنین افکن است و در این کارزار عظیم و رویارویی تمدنی ایران و انقلاب اسلامی با استکبار شیطانی و سپاه اهریمنی، رعب و سستی و انفعال و غفلت و عقب ماندن از تحولات از حوزه پیشرو و سرآمد پذیرفته نیست و باید حوزویان در پرتو این پیام و با پیروی از ولایت فقیه و رهبر معظم حضرت آیت الله سید مجتبی حسینی خامنهای(دام ظله) و مراجع عظام (دامت برکاتهم) گامی بلند به پیش نهند و از شرائط جدید و فرصتهای نوین برای ساخت جهانی مبتنی بر دینداری جامع، اخلاق مداری و معنویت¬گرایی و بارویکرد فعال به سمت پایه¬ریزی و شکوفائی تمدن نوین اسلامی، بهره¬گیرند و با الهام از بعثت مردمی و نقش آفرینی حوزوی و فرهنگی در جنگ سوم به آیندههای برتر بیاندیشند و مخاطرات را به جان بخرند و فلک را سقف بشکافند و طرحی نو درافکنند، ان شاالله بفضله و منه و اذنه.
در باب منشور روحانیت و پیام حوزه پیشرو و سرآمد محتواهای تبیینی و تحلیلی فراوانی تولید شده است و اعلام، اساتید و بزرگان حوزه و غیر آن سخن گفتهاند و اینجانب نیز به سهم ناچیز خود در سخنان متعدد به زوایا و ابعاد گوناگون آن پرداختهام و اینک در سالروز صدور این پیام و در شرائط فوق العاده حساس تاریخ کشور و انقلاب اسلامی و حوزه علمیه، محضر اساتید گرامی و فرهیختگان حوزه و دانشگاه و طلاب و فضلا و دانش¬پژوهان جوان و عزیز چند نکته را متواضعانه و معتذرانه یادآوری مینمایم:
یکم: جانمایه بنیادی و دال مرکزی گفتمان امامین انقلاب و بزرگان و اَعلام انقلاب اسلامی و بویژه پیام راقی و متعالی “حوزه پیشرو و سرآمد”، بیش از هر محور دیگر، تعریفی نوین و پرفروغ از “حوزه علمیه در جهان معاصر” است حوزه از سابقهای بلند برخوردار است و در گنجینه گرانقیمت آن مواریث و گنجهای ذی قیمت در تولید علم و پیشبرد دانشهای گوناگون بویژه حکمت و فقاهت و در هدایت و راهبری مردم ایران و امت اسلام در زمینههای معنوی، روحی، اخلاقی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی و در جهاد و فداکاری و خدمتگزاری به مردم به چشم میآید اما در عصر جدید ما با تحولات سریع و دگرگونیهای شگرف و تطور در معرفت و معیشت جامعه و جهان مواجهیم و پرسشها و نیازهای بیکران رویاروی ما قرار دارد و از سویی سیطره دانشها و فناوریهای نوین با همه قوتها و ضعفهای بیشمار آن پیرامون ما حلقه زده است و مهم تر آنکه سیطره تمدن مادی بر جهان، تهدیدهای زیادی برای بشریت و جهان اسلام و فرهنگ دینداری و فضیلت گرایی پدید آورده است و افزون بر همه این¬ها، عصر بیداری اسلامی و قیام مستضعفان عالم و روزگار انقلاب اسلامی، صفحههای تازهای جلوی حوزه و نهاد دین گشوده و وظائف آن را سنگینتر ساخته است، حوزه در تراز جدید و در تعریف حوزه پیشرو و سرآمد و انقلابی باید در این میدان تصویر شده، ایفای نقش نماید و از یک سو هویت و اصالت تاریخی خود را مهم بشمرد و بر مناهج قویم علمی و اجتهادی و مسالک روحی و اخلاقی و سنتهای اصیل خود تکیه کند و ذرهای از نهج مألوف و مبنای معروف خود عدول ننماید و از سوی دیگر دریچه فهم خود را به درک فعال نسبت به تحولات بگشاید و پاسخ درست به نیازها و تعامل هوشمندانه ودلیرانه با پدیدههای نو و افق گشایی به سمت زیست اسلامی و ایمانی و پایهریزی نگاهی نو و تمدنی بپردازد و از روح جهادی و انقلابی و بنبست شکن بهره¬گیرد، این نگرش و گفتمانی است که امام بزرگوار خمینی کبیر(ره) و رهبر شهید و عالیمقام(ره) و متفکران سرآمد حوزههای علمیه(ره) بنیان نهاده¬اند و به نهضت، انقلاب، نظام، مقاومت اسلامی و تحول بزرگ در جهان معاصر انجامید، زنده داشتن این رویکرد و تلاش برای بالندگی حوزه در این سکو و افق، روح این پیام و سروش آسمانی است و باید با جهاد علمی و عملی آن را پی گرفت و همگان در همه سطوح در این میدان وظیفه دارند و داریم.
دوم: بنیاد حوزه پیشرو و سرآمد بر خردورزی و اندیشه¬زایی و علم آفرینی در حوزه فقاهت و معارف اسلام بر پایه قرآن کریم و سنت پیامبر اعظم(ص) و اهل بیت پاک او(ع) استوار است، اما این سرمایهگذاری علمی افزون بر اصالت و استواری در منابع و مناهج و روشها، نیازمند موضوع شناسی، نیازسنجی، عمق علمی، دقتهای فکری و آشنایی گسترده با تحولات و پرسشها و دغدغههای روزگار جدید و نیز توجه ژرف به نیازهای نظام اسلامی و انقلاب اسلامی و شرائط امت اسلام و بین الملل است، تأکیدهای این پیام بر ضرورت نظام سازی دینی در قلمروهای گوناگون و تعمیق در مباحث جدید و معاصر و اهتمام به همه علوم و دانشهای اسلامی و حوزوی و پرهیز از فرصت سوزی و طراحی درست نظامات حوزوی، ریشه در این محور دارد و این امر نیازمند تحول در رویکردها در همه سطوح حوزوی است و بحمدالله با عنایت مراجع و بزرگان حوزه و شورای عالی و نهادهای عالی و نهادهای حوزوی در بخشهای داخلی و بین المللی و در قلمرو برادران و خواهران و در زمینه های علمی و فرهنگی و تبلیغی و در سراسر کشور جوانههای آن روییده است و بویژه در سالهای اخیر در پرتو مطالبات امامین انقلاب و مطالبات بیش از سه دهه زعامت رهبر شهید(ره) دهها طرح و اقدام تدوین و عملیاتی شده است و ان¬شاالله قرارگاه پیام حوزه پیشرو و سرآمد گزارشهایی از آن ارائه خواهد کرد، از این رو همه باید کاستیها را بپذیریم و عذر قصور و تقصیر بخواهیم و در سالروز پیام همه ما و همه نهادها و مدیران و شخصیتها و جریانهای حوزوی به بازنگری و تلاش مضاعف بپردازیم و بخشی از آن را در برنامه پنج ساله دوم ترمیم و تکمیل نماییم و این وظیفه مهم بدنه حوزه و حلقههای میانی و طلاب و فضلای جوان و تشکلهای آزاد و مؤسسات گوناگون حوزوی، افزون بر نهادهای سازمانی، است که میتوانند پیشگام و راهبر باشند.
سوم: آنچه بر شمرده شد نباید ما حوزویان و روحانیت را از تکلیف مهم مردم¬گرایی، جوان-محوری، میدانداری، اخلاق مداری و راه و رسم انجام این وظائف و نیز تعامل با فرهیختگان دانشگاهی و نهاد دانشگاه و دانشجویان و استادان آگاه و حقیقتخواه و ارتباطات بینالمللی باز دارد و این محورهای مهم در جای جای مطالبات و پیام انعکاس دارد و باید مهم شمرده و برای آن برنامه¬ریزی و تلاش مضاعف بعمل آید.
چهارم: و اینک ما هستیم و خیابان و میدان و خیزش عظیم ملت ایران و محور مقاومت و امت اسلام و رستاخیز الهی در جنگ سوم و مرحله نوین در تاریخ ایران، منطقه و جهان، به فضل الهی طلاب جوان و مبلغان سرافراز و روحانیت آگاه و نهادهای عالی حوزه و مواکب گسترده حوزوی و قرارگاههای جنگ ترکیبی و بلاغ مبین حوزههای علمیه و نهادهای حوزوی نقشی ستودنی ایفا کردهاند، این نقش تا پیروزی بر دشمن و فائق آمدن بر دشمن غدار و مکار باید ادامه دهد و برای پساجنگ هم امتداد، یابد مسئولان محترم در قوای سه گانه و مردم شریف و جوانان عزیز و حوزههای علمیه و نهادهای حوزوی و دانشگاهی و فرهنگی و بسیجی وظائف سنگینی در پیش دارند و باید برای آن آماده باشند و حوزویان عموماً و جوانان عزیز حوزه و جامعه خصوصاً باید خود را برای آینده¬های حساس و نقش آفرینی¬های ویژه آماده سازند و به فضل الهی آینده ایران و جهان ازآن اسلام و انقلاب اسلامی خواهد بود.
پنجم: تبلیغ و تبیین و جهاد روشنگری و ساماندهی و ارتقای نظام تبلیغ و ترویج و اشاعه اندیشه دینی، توصیه همیشگی امام شهید(ره) و پیام حوزه پیشرو و سرآمد و نیز سخنرانی تاریخی¬شان در جمع مبلغان در بیست و یکم تیر ماه سال 1403 است و به رغم تحولات بزرگی که در این سالها رقم خورده است، دوستان حوزه و نهادها باید آن را پیگیری نمایند و گزارش دهند اما همچنان در آغاز راه این تحول هستیم و مجاهدتهای فراتر و همکاریهای همگانی و فزونتر لازم است.
سلامت و سعادت همه حوزویان و روحانیت ارجمند و پیروزی نهایی مسلمانان و مستضعفان و نیروهای مسلح و محور مقاومت را بر دشمنان و مستکبران جهان از خداوند متعال خواستارم.