ترامپ چند بار ادعا کرده توافق با ایران در آستانه نهایی شدن است؟
به گزارش بخش بینالملل وبانگاه بر اساس دادههای منتشرشده در خبرگزاری مهر، در حالی که بیش از دو ماه از اعلام آتشبس میان ایران و رژیم صهیونیستی توسط دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا میگذرد، شبکه سیانان در گزارشی تحلیلی به بررسی اظهارات مکرر وی درباره نزدیک بودن توافق با ایران پرداخته و تأکید کرده است که رئیسجمهور آمریکا طی این مدت دهها بار از قریبالوقوع بودن توافق سخن گفته، اما تاکنون هیچ نتیجه ملموسی حاصل نشده است.
«آرون بلیک» تحلیلگر سیانان در این گزارش مینویسد که ترامپ از زمان اعلام آتشبس در هفتم آوریل تاکنون بارها مدعی شده است که توافق با ایران در آستانه نهایی شدن قرار دارد. با این حال، گذشت بیش از دو ماه نشان داده است که این ادعاها با واقعیتهای موجود فاصله قابل توجهی داشتهاند.
بر اساس این گزارش، ترامپ در هفتم آوریل در شبکه اجتماعی خود اعلام کرده بود که واشنگتن و تهران «بسیار به توافق نزدیک شدهاند» و تنها به «دو هفته زمان» برای نهایی کردن توافق نیاز دارند. وی در آن زمان نوشته بود که دو طرف «بسیار پیشرفت کردهاند» و «حل این مشکل طولانیمدت در آستانه تحقق است.»
اما برخلاف این پیشبینی، هیچ توافقی حاصل نشد و با وجود آن، رئیسجمهور آمریکا طی هفتهها و ماههای بعد همچنان به تکرار این ادعا ادامه داد.
سیانان با بررسی اظهارات عمومی ترامپ، پستهای وی در شبکههای اجتماعی و مصاحبههای رسانهای، شمار مواردی را که او مستقیماً از نزدیک بودن توافق یا تمایل شدید ایران به توافق سخن گفته، دستکم ۳۷ مورد برآورد کرده است.
این گزارش تأکید میکند که هیچ نشانهای وجود ندارد که امروز احتمال دستیابی به توافق بیش از زمانی باشد که ترامپ در هفتم آوریل از نهایی شدن قریبالوقوع آن سخن گفته بود. با این حال، وی همچنان این روایت را تکرار میکند؛ موضوعی که به اعتقاد نویسنده گزارش ممکن است ناشی از تلاش برای آرام نگه داشتن بازارهای مالی، فشار روانی بر طرف مقابل یا باور شخصی ترامپ به امکان تحقق این سناریو باشد.
سیانان در ادامه روند زمانی این اظهارات را مرور کرده است.
نخستین مورد در ۲۳ مارس و کمتر از یک ماه پس از آغاز جنگ ثبت شده است. ترامپ در گفتوگو با خبرنگاران در نزدیکی هواپیمای ریاستجمهوری مدعی شد مذاکرات صلح در جریان است و «تقریباً درباره همه موضوعات اصلی توافق وجود دارد». این در حالی بود که ایران در همان مقطع اساساً وجود چنین مذاکراتی را رد کرده بود.
یک روز بعد، ترامپ ادعای دیگری را مطرح کرد که بعدها به یکی از محورهای ثابت سخنانش تبدیل شد. وی گفت ایران برای رسیدن به توافق «بسیار مشتاق» است و افزود: «فکر میکنم به این وضعیت پایان خواهیم داد، هرچند نمیتوانم با قطعیت بگویم.»
در ۲۵ مارس، ترامپ اعلام کرد که ایران «به شدت خواهان توافق است» و یک روز بعد، در نشست هیئت دولت آمریکا مدعی شد که ایران برای دستیابی به توافق «التماس میکند».
سیانان با لحنی انتقادی مینویسد اگر ایران واقعاً تا این اندازه مشتاق توافق بود، این پرسش مطرح میشود که چرا بیش از دو ماه و نیم بعد همچنان هیچ توافقی حاصل نشده است.
در ۲۹ مارس، ترامپ در گفتوگو با خبرنگاران در هواپیمای ریاستجمهوری در پاسخ به این سؤال که آیا طی یک هفته آینده توافقی حاصل خواهد شد، اظهار داشت: «بله، من توافق با ایران را میبینم.»
از اوایل آوریل، لحن ترامپ اطمینانبخشتر شد. او در ۶ آوریل گفت که پیشتر «بسیار به توافق نزدیک شده بودند» اما روند کار با مانعی مواجه شده است.
یک روز بعد، وی آتشبس را اعلام کرد؛ آتشبسی که قرار بود دو هفته ادامه داشته باشد تا تهران و واشنگتن فرصت نهایی کردن توافق را پیدا کنند.
در ۱۵ آوریل، ترامپ در مصاحبه با شبکه فاکس بیزنس اظهار داشت: «فکر میکنم کار تقریباً تمام شده است. به نظر من بسیار به پایان نزدیک هستیم.» وی بار دیگر افزود که ایران «به شدت خواهان توافق است.»
در روزهای بعد، رئیسجمهور آمریکا با اطمینان بیشتری از دستیابی قریبالوقوع به توافق سخن گفت. او در ۱۶ آوریل به خبرنگاران گفت: «اوضاع بسیار خوب به نظر میرسد و ما با ایران به توافق خواهیم رسید؛ توافقی که توافق خوبی خواهد بود.»
در ۱۷ آوریل نیز در سه برنامه و مصاحبه جداگانه ادعا کرد که ایران «با همه چیز موافقت کرده است»، «ظرف یک یا دو روز آینده به توافق خواهیم رسید» و همچنین «اختلافات مهم چندانی باقی نمانده است.»
سه روز بعد، در ۲۰ آوریل، ترامپ در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت که «همه چیز نسبتاً سریع اتفاق خواهد افتاد.» با این حال، نه تنها توافقی حاصل نشد بلکه تا پایان ماه نیز هیچ پیشرفتی اعلام نشد. با وجود این، ترامپ در ۳۰ آوریل بار دیگر مدعی شد که ایران «برای توافق از خود بیخود شده است.»
در اول ماه مه نیز به خبرنگاران گفت: «وقتی جنگ تمام شود که نباید خیلی طول بکشد…»
پس از یک دوره سکوت نسبی، ترامپ در ۱۸ مه اعلام کرد که به درخواست برخی کشورهای خاورمیانه، حملات نظامی را برای دو یا سه روز به تعویق انداخته است؛ زیرا به گفته او این کشورها معتقد بودند که طرفها «بسیار به توافق نزدیک شدهاند.»
جالب آنکه در همین مقطع، خود ترامپ نیز به طور ضمنی به ناکامی پیشبینیهای قبلی اذعان کرد. او گفت: «دفعاتی بوده که تصور میکردیم بسیار به توافق نزدیک شدهایم اما این اتفاق نیفتاد.» با این حال بلافاصله افزود: «اما این بار متفاوت است.»
سیانان مینویسد این بار نیز تفاوتی وجود نداشت، اما ترامپ همچنان بر روایت خود اصرار ورزید. او در ۱۹ مه طی مراسمی در کنگره آمریکا اعلام کرد: «ما این جنگ را خیلی سریع پایان خواهیم داد.»
در ۲۳ مه نیز بار دیگر مجموعهای از اظهارات خوشبینانه را مطرح کرد و گفت دولت آمریکا «بسیار به توافق نزدیک شده است»، توافق «تقریباً مذاکره شده و تنها به نهایی شدن نیاز دارد» و اینکه «اعلام توافق به زودی انجام خواهد شد.»
در ۲۸ مه، ترامپ در مصاحبهای با «لارا ترامپ» عروس خود، تأکید کرد که طرفین «به توافقی بسیار خوب نزدیک شدهاند.»
آخرین نمونهای که سیانان به آن اشاره میکند مربوط به روز یکشنبه گذشته است. ترامپ در گفتوگو با پایگاه خبری آکسیوس اظهار داشت: «ما بسیار به دستیابی به توافق نهایی با ایران نزدیک شدهایم. این توافق، توافق خوبی خواهد بود.»
او در عین حال مدعی شد درگیریهای میان ایران و رژیم صهیونیستی میتواند این روند را به خطر بیندازد و افزود: «نمیخواهم آنچه در حال رخ دادن است باعث از بین رفتن این توافق شود.»
به نوشته سیانان، این دستکم سومین بار بود که ترامپ در گفتوگو با آکسیوس از نزدیک بودن توافق سخن میگفت. یک روز بعد نیز وی در یک گردهمایی تلفنی برای حمایت از سناتور جمهوریخواه «لیندسی گراهام» بار دیگر از «پیروزی کامل» طی دو هفته آینده سخن گفت و اظهار داشت: «اکنون در حال مذاکره هستیم. آنها میخواهند توافق بسیار خوبی انجام دهند.»
ترامپ در پایان ادعایی مطرح کرد که شاید بیش از همه مورد توجه قرار گرفته است. او گفت: «آنها حاضرند همه چیز را به ما بدهند.»
سیانان در جمعبندی گزارش خود تأکید میکند که تکرار دهها باره این پیشبینیها بدون تحقق عملی آنها، باعث شده ادعاهای رئیسجمهور آمریکا درباره نزدیک بودن توافق با ایران دیگر از اعتبار گذشته برخوردار نباشد و ناظران با تردید بیشتری به چنین اظهاراتی بنگرند.