شهید سلامی فرماندهای که با قرآن، هیمنه دشمن را شکست
تسنیم: شهید سپهبد سلامی را در یک نگاه چگونه میتوان برای نسل امروز معرفی کرد و برجستهترین ویژگیهای شخصیتی، اخلاقی و معنوی ایشان چه بود؟
آیتالله شعبانیموثقی: شهید سلامی را باید تلفیق حکمت و حماسه دانست. ایشان فرماندهای نبود که فقط در میدان رزم حضور داشته باشد، بلکه در میدان انس با ثقلین نیز حضوری جدی و مستمر داشت. برای نسل امروز، شهید سلامی الگوی یک «سرباز عارف» است؛ کسی که همانقدر که در برابر دشمنان قاطع و هراسآفرین بود، در برابر مؤمنان و مظلومان قلبی سرشار از تواضع، مهربانی و اخلاق داشت. وی حافظ قرآن بود و این ویژگی نشان میدهد نقشه راه زندگی او بر مبنای آموزههای وحیانی شکل گرفته بود و تصمیمات و رفتارهایش از سرچشمه معارف الهی نشأت میگرفت.
تسنیم: بسیاری شهید سلامی را به عنوان یک فرمانده نظامی میشناسند. چه مؤلفههایی در سیره مدیریتی و انقلابی ایشان باعث شد به الگویی ماندگار تبدیل شود؟
آیتالله شعبانیموثقی: مدیریت شهید سلامی بر مدیریت دلها استوار بود، نه صرفاً مدیریت ساختارها. او در میدان عمل، جلودار نیروها بود، نه پشت سر آنان. ابتدا خود وارد عرصه خطر میشد و سپس از نیروهایش مطالبه حضور و پیشروی میکرد. سیره انقلابی ایشان مبتنی بر نترسیدن از کثرت دشمن و اعتماد کامل به وعدههای الهی بود. دشمنان تنها از توان نظامی او هراس نداشتند؛ بلکه روحیه شکستناپذیر، اعتماد به نفس برخاسته از ایمان و قدرت بیان او در بیان حقایق، آنان را نگران میکرد.
تسنیم: ولایتمداری در اندیشه و رفتار شهید سلامی چه جایگاهی داشت؟
آیتالله شعبانیموثقی: در منظومه فکری شهید سلامی، ولایتمداری یک اصل تشریفاتی یا شعاری نبود؛ بلکه قطبنمای حرکت او محسوب میشد. هر جا تشخیص میداد که مسیر ولایت چیست، همه تحلیلها، سلایق و ملاحظات شخصی را کنار میگذاشت. در شرایط پیچیده و حساس، تصمیمگیریهای ایشان همواره با انطباق بر منویات ولی امر مسلمین و در چارچوب ولایت شکل میگرفت و همین مسئله به تصمیمات او عمق و استحکام میبخشید.
تسنیم: یکی از دغدغههای جدی شهید سلامی، بصیرتافزایی، دشمنشناسی و جهاد تبیین بود. این دغدغه از چه نگاه راهبردی ناشی میشد؟
آیتالله شعبانیموثقی: ایشان به خوبی دریافته بود که جنگ اصلی در عصر حاضر، جنگ شناختی و ادراکی است. دشمنشناسی شهید سلامی صرفاً محدود به عرصه نظامی نبود، بلکه نگاهی عمیق به لایههای نرم و شناختی نبرد داشت. او معتقد بود اگر جهاد تبیین به درستی انجام نشود، حتی پیروزیهای بزرگ میدانی نیز ممکن است در ذهن مردم به شکست تبدیل شود. به همین دلیل با تسلطی که بر قرآن کریم و نهجالبلاغه داشت، همواره تلاش میکرد حقایق را با زبانی روشن و منطقی تبیین کند و ابهامات و شبهات دشمن را از بین ببرد.
تسنیم: شهید سلامی چه نگاهی به نقش مردم و جوانان در پیشرفت کشور داشت؟
آیتالله شعبانیموثقی: یکی از مهمترین توصیههای شهید سلامی به نسل جوان، مسئله هویتشناسی بود. ایشان معتقد بود جوانی که بداند وارث چه تمدن، چه تاریخ و چه مکتب بزرگی است، هرگز در برابر هجمههای دشمن دچار تزلزل نخواهد شد. او به ظرفیت جوانان ایمان داشت و بخش مهمی از اقتدار دفاعی کشور را در توانایی، خلاقیت و استعداد نسل جوان جستوجو میکرد.
تسنیم: مهمترین خدمات و دستاوردهای شهید سلامی در عرصه دفاعی و امنیتی کشور چه بود؟
آیتالله شعبانیموثقی: به اعتقاد من مهمترین دستاورد شهید سلامی، ایجاد و تقویت قدرت بازدارندگی هوشمندانه بود. ایشان توانست دانش نظامی را با معنویت و ایمان پیوند بزند و ساختارهای دفاعی کشور را بر پایه این ترکیب ارزشمند توسعه دهد. شهید سلامی امنیت کشور را در دستان جوانان نخبه و توانمند ایرانی میدید و همواره بر بهرهگیری از ظرفیتهای داخلی تأکید داشت.
تسنیم: اگر بخواهیم از «مکتب شهید سلامی» سخن بگوییم، مهمترین مؤلفههای آن چیست؟
آیتالله شعبانیموثقی: مکتب شهید سلامی بر سه رکن اصلی استوار است؛ نخست، عقلانیت انقلابی؛ یعنی تصمیمگیری بر اساس محاسبات دقیق و واقعبینانه، نه هیجانات زودگذر. دوم، معنویت فعال که ریشه در انس دائمی ایشان با قرآن کریم و نهجالبلاغه داشت و سوم، قاطعیت رحیمانه؛ به این معنا که در برابر دشمن با صلابت و اقتدار رفتار میکرد، اما نسبت به مردم، مؤمنان و نیروهای خود دلسوز و مهربان بود. انتقال این مکتب به نسل جوان نیز از مسیر روایت صحیح سیره عملی و تحلیل عقلانی رفتارها و تصمیمات ایشان امکانپذیر است.
تسنیم: در شرایط کنونی کشور، تداوم راه و آرمانهای شهید سلامی را در چه میدانید؟
آیتالله شعبانیموثقی: تداوم راه شهید سلامی امروز در امیدآفرینی و کار مجاهدانه معنا پیدا میکند. مسئولان باید مردمدار باشند و مردم نیز با بصیرت، در برابر جنگ روایتهای دشمن هوشیار بمانند. هر فردی در هر عرصهای، اعم از علمی، فرهنگی، اقتصادی یا اجتماعی، اگر کار خود را برای رضای خدا و در مسیر تقویت نظام اسلامی انجام دهد، در حقیقت ادامهدهنده راه آن شهید بزرگوار است. شهادت شهید سلامی در جنگ 12 روزه نیز نماد اوجگیری او بود؛ فرماندهی که در اوج اقتدار و در حالی که دشمن را به استیصال کشانده بود، به لقاءالله پیوست.
تسنیم: اگر بخواهید شهید سپهبد سلامی را در یک جمله برای تاریخ توصیف کنید، آن جمله چیست؟
آیتالله شعبانیموثقی: شهید سپهبد سلامی، تجسم عینی آیه شریفه «أَشِدَّاءُ عَلَى الْکُفَّارِ رُحَمَاءُ بَیْنَهُمْ» بود؛ فرماندهای که با قرآن در دست، هیمنه دشمنان اسلام را در هم شکست.
مصاحبه از: سمیرا گمار