روایت یک عمر مجاهدت قائد امت؛ رهبر شهیدی که مکتب ساخت
رهبر شهید در نگاه بسیاری از همراهان و همکارانش، تنها یک مدیر ارشد نبود؛ بلکه شخصیتی بود که تصمیمات کلان را با تکیه بر مبانی دینی، شناخت دقیق از نیازهای جامعه و نگاهی بلندمدت به آینده کشور اتخاذ میکرد. از توجه به معیشت مردم و حضور میدانی در میان اقشار مختلف جامعه گرفته تا حمایت از پیشرفت علمی، اقتصاد دانشبنیان، تقویت سرمایه اجتماعی و دفاع از عزت و استقلال کشور، همگی بخشی از منظومه فکری و مدیریتی او را شکل میداد؛ منظومهای که امروز نیز از آن بهعنوان یک مکتب مدیریتی یاد میشود.
در عرصه بینالمللی نیز رهبر شهید با تأکید بر عزت، استقلال و حمایت از ملتهای مظلوم، تلاش کرد جایگاه جمهوری اسلامی ایران را در معادلات منطقهای و جهانی تثبیت کند. بسیاری بر این باورند که نگاه تمدنی، توجه به ظرفیتهای داخلی، حمایت از جبهه مقاومت و تلاش برای تقویت وحدت ملی، از مهمترین مؤلفههایی بود که سبک رهبری او را از یک مدیریت روزمره فراتر برد و به الگویی راهبردی برای آینده کشور تبدیل کرد.
اکنون و در آستانه برگزاری آیین باشکوه تشییع و وداع با پیکر مطهر این شهید والامقام، پرسشهای متعددی درباره ابعاد شخصیتی، سبک مدیریت، نگاه تمدنی و میراث ماندگار او مطرح است؛ اینکه چه ویژگیهایی باعث شد رهبر شهید در قلب مردم جایگاهی کمنظیر پیدا کند، چگونه توانست در دشوارترین مقاطع، مسیر حرکت کشور را مدیریت کند و بدرقه تاریخی ملت ایران چه پیامهایی برای داخل و خارج از کشور خواهد داشت.
خبرنگار تسنیم برای واکاوی این موضوعات، گفتوگویی با مهدی روشنفکر، نماینده سابق مردم بویراحمد، دنا و مارگون در مجلس شورای اسلامی انجام داده است. وی در این گفتوگو، با مرور خاطرات دیدارهای خود با رهبر شهید، از سلوک معنوی، مردمداری، نگاه علمی، مدیریت راهبردی، رویکرد تمدنی، آثار ملی و بینالمللی شخصیت ایشان و همچنین پیامهای حضور باشکوه مردم در آیین تشییع این شهید بزرگوار سخن گفته است.
تسنیم: آقای روشنفکر اگر موافق باشید از ابعاد شخصیتی و خلقیات شخصی متعالی رهبر شهیدمان آغاز کنیم. وقتی در دوران مجلس یازدهم از نزدیک با این شهید والامقام دیدار داشتید، بارزترین ویژگیهای فردی و سلوک معنوی ایشان را در چه چیزهایی میدیدید؟
بدون شک، اولین چیزی که در مواجهه با ایشان انسان را مجذوب میکرد، اخلاص و عمق سلوک معنویشان بود. ایشان تجلی واقعی اشداء علی الکفار و رحماء بینهم» و با وجود جایگاه رفیع حاکمیتی، سادهزیستی ایشان مثالزدنی بود؛ نه به عنوان یک شعار، بلکه به عنوان یک سبک زندگی نهادینه شده. هرگز تعلقات مادی نتوانست در خلقیات متعالی ایشان خللی ایجاد کند. نمازهای با توجه، انس مدام با قرآن و توکل بینظیرشان در بحرانها، نشان از یک پشتوانه معنوی عظیم داشت که ایشان را در برابر طوفان حوادث آرام نگه میداشت.
تسنیم: یکی از کلیدواژههایی که مردم همیشه در توصیف ایشان به کار میبرند، مردمداری است، شیوه مدیریت ایشان در برخورد با جامعه چگونه بود که تا این حد در دلها نفوذ کرد؟
راز نفوذ ایشان در دلها، مواجهه پدرانه با مردم بود و در شیوه مدیریتی ایشان، مردم نه یک ابزار برای پیشبرد اهداف، بلکه خودِ هدف بودند و ایشان معتقد بودند که مدیر تراز انقلاب اسلامی باید خادم مردم باشد و وقتی به میان مردم بهویژه در مناطق محروم میرفتند، نگاه از بالا به پایین نداشتند؛ بلکه با شفقت یک پدر پای درددل آنها مینشستند و این همان سبک رهبری میدانی است که مدیریت را از پشت درهای بسته به متن جامعه آورد.
تسنیم: گاهی اوقات این وجهه مردمی و عاطفی باعث میشود که ویژگیهای علمی و نگاه نخبگانی ایشان کمتر دیده شود و نگاه ایشان به مقوله علم و نخبگان چگونه بود؟
نکته بسیار دقیق و مهمی است. ایشان در کنار آن قلب رئوف و روحیه مردمی، از یک ذهن به شدت روشمند و علمی برخوردار بودند و تسلط ایشان بر مبانی فقهی، حقوقی و حکمرانی اسلامی، نشاندهنده ویژگیهای علمی عمیقشان بود و از سوی دیگر، اهتمام به پیشرفت علمی و اقتصادی کشور در رأس برنامههایشان قرار داشت و ایشان همواره تأکید میکردند که استقلال سیاسی بدون استقلال اقتصادی و اقتدار علمی ممکن نیست و نشستهای مداوم با اساتید دانشگاه، حمایت از شرکتهای دانشبنیان و تأکید بر دیپلماسی اقتصادی فعال، ناشی از همین رویکرد عالمانه به مدیریت کشور بود.
تسنیم: وقتی به تصمیمات کلان ایشان نگاه میکنیم، متوجه میشویم که ایشان صرفاً به حل مشکلات روزمره فکر نمیکردند. این نگاه تمدنی و استراتژیک در سبک رهبری ایشان چگونه تبلور پیدا میکرد؟
دقیقاً همینطور است، سبک رهبری ایشان مبتنی بر افقگشایی بود و ایشان یک نگاه تمدنی به انقلاب اسلامی داشتند و معتقد بودند هر گامی که برداشته میشود، باید خشتی از بنای تمدن نوین اسلامی باشد و به همین دلیل، تصمیماتشان مقطعی نبود و ایشان ظرفیتهای داخلی را با نگاهی به آینده بسیج میکردند و در مواجهه با مسائل کلان، همواره نقشه راه تمدنسازی را در ذهن داشتند.
تسنیم: بفرمایید که این ویژگیها چه تأثیرات ملی و بینالمللی از شخصیت ایشان بر جای گذاشته است؟
در بعد ملی، ایشان با شهادتشان، وفاق، همبستگی و سرمایه اجتماعی عظیمی را برای کشور به ارمغان آوردند و تراز جدیدی از خدمتگزاری را تعریف کردند که تا سالها معیار سنجش مسئولین خواهد بود و در بعد بینالمللی نیز، ایستادگی ایشان بر اصول انقلاب، حمایت قاطع از جبهه مقاومت و دیپلماسی عزتمندانهشان، باعث شد تا ایشان نه تنها به عنوان یک مقام ارشد ایرانی، بلکه به عنوان یک رهبر آزاده و الهامبخش در جهان اسلام و کشورهای مستقل شناخته شوند و شهادت ایشان، خون تازهای در رگهای جبهه حق و مقاومت در سراسر جهان جاری کرد.
تسنیم: در آستانه وداع با پیکر مطهر این شهید والامقام هستیم؛ تشییعی که بدون شک یکی از نقاط عطف تاریخ معاصر خواهد بود و با توجه به جایگاه مردمی ایشان، حضور و بدرقه باشکوه مردم در این مراسم چه پیام و بازتابی در سطح ملی و بینالمللی خواهد داشت و دعوت شما از مردم چیست؟
بدون شک، حضور مردم در مراسم تشییع رهبر شهید، فراتر از یک وداع عاطفی، یک رفراندوم ملی در تأیید راه و مکتب ایشان است و مردم ما همواره نشان دادهاند که قدردان خادمان واقعی خود هستند و این بدرقه باشکوه، تجدید میثاقی دوباره با آرمانهای انقلاب و پیامی صریح به جهان است که نشان میدهد با شهادت یک مسئول، نهتنها مسیر حرکت کشور متوقف نمیشود، بلکه انسجام ملی دوچندان خواهد شد و حضور یکپارچه آحاد مردم از هر سلیقه و گرایشی، تجلی همان مواجهه پدرانه شهید با جامعه است و به دنیا ثابت خواهد کرد که پیوند میان این ملت و رهبران مجاهدشان گسستناپذیر است.
از همه آحاد ملت شریف ایران اسلامی خاصه مردم زمان شناس و با بصیرت بویراحمد،دنا و مارگون دعوت میکنیم تا با حضور پرشور خود، حماسهای ماندگار خلق کنند و تسلایی بر دلهای داغدار این امت باشند.