خراسان جنوبی از معبر مرزی به قطب صادراتی شرق کشور تبدیل میشود
مرز ماهیرود که دروازه اصلی تجارت با افغانستان محسوب میشود، امروز دیگر تنها یک گذرگاه مرزی نیست و به یکی از محورهای مهم صادرات کالاهای ایرانی به کشورهای منطقه تبدیل شده است. افزایش فعالیتهای تجاری در این مرز، علاوه بر رونق اقتصادی، زمینه توسعه خدمات حملونقل، گمرکی و اشتغال در منطقه را نیز فراهم کرده است.
سبد صادراتی خراسان جنوبی نیز در سالهای اخیر تنوع بیشتری پیدا کرده است. محصولات معدنی و فلزی از جمله شمش آهن و انواع ورق، کالاهای ساختمانی مانند سیمان، قیر، کاشی و سرامیک و همچنین فرآوردههای نفتی و هیدروکربنی از مهمترین اقلام صادراتی استان به شمار میروند.
این تنوع در کالاهای صادراتی، فرصت مناسبی برای کاهش وابستگی تجارت استان به یک محصول خاص ایجاد کرده و موجب شده خراسان جنوبی بتواند سهم بیشتری از بازار کشورهای همسایه به دست آورد.
با وجود این ظرفیتها، کارشناسان اقتصادی معتقدند برای تبدیل شدن خراسان جنوبی به یک قطب صادراتی پایدار، توسعه زیرساختهای حملونقل، افزایش ظرفیتهای مرزی، کاهش زمان فرآیندهای گمرکی و حمایت از تولیدکنندگان باید با جدیت بیشتری دنبال شود.
همچنین حرکت به سمت فرآوری محصولات معدنی و افزایش ارزش افزوده کالاهای صادراتی، یکی از الزامات توسعه اقتصادی استان عنوان میشود؛ چرا که صادرات مواد خام نمیتواند تمام ظرفیتهای موجود را در اختیار اقتصاد منطقه قرار دهد.
رشد صادرات خراسان جنوبی در سال 1405
مدیرکل گمرکات خراسان جنوبی از رشد قابل توجه صادرات استان در سه ماهه نخست سال جاری خبر داد و اظهار داشت: ارزش صادرات قطعی انجامشده از گمرکات استان در این مدت به 129 میلیون و 698 هزار و 774 دلار رسیده است.
محمد کوهگرد با اشاره به اینکه صادرات از گمرکات بیرجند، ماهیرود و گمرک مستقر در بازارچه مرزی ماهیرود انجام شده است، افزود: این میزان صادرات در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته از نظر ارزش 53 درصد و از نظر وزن 74 درصد افزایش داشته است.
وی بیان کرد: عمده کالاهای صادرشده از استان در این مدت شامل انواع شمش آهن، سیمان، صیفیجات، هیدروکربن، انواع حلال، ورق، MDF، مصنوعات پلاستیکی، قیر و تخممرغ بوده است.
مدیرکل گمرک خراسان جنوبی ادامه داد: بخش عمده این کالاها به کشورهای افغانستان، پاکستان، عراق، ترکیه و ترکمنستان صادر شده است.
افزایش واردات؛ ورود تجهیزات و کالاهای مورد نیاز تولید
کوهگرد همچنین درباره وضعیت واردات استان گفت: در سه ماهه نخست سال 1405 ارزش اظهارنامههای وارداتی (واردات قطعی) به 8 میلیون و 591 هزار و 656 دلار رسیده و وزن کالاهای واردشده چهار هزار و 636 تن بوده است.
وی افزود: این میزان واردات نسبت به مدت مشابه سال گذشته از نظر ارزش 160 درصد و از نظر وزن 200 درصد افزایش داشته است.
مدیرکل گمرک خراسان جنوبی عمده کالاهای وارداتی استان را شامل برنج، کنجد، اینورتر خورشیدی، دستگاههای مرتبط با استخراج معدن، حبوبات، کشمش، پنل خورشیدی و سایر اقلام عنوان کرد.
به گفته وی، این کالاها از کشورهای پاکستان، افغانستان، چین، هند و لهستان وارد خراسان جنوبی شده است.
ماهیرود؛ پیشران تجارت شرق کشور
رشد مبادلات تجاری در مرز ماهیرود نشان میدهد این منطقه میتواند در آینده نزدیک نقش پررنگتری در اقتصاد شرق کشور ایفا کند. قرار گرفتن در مسیر ارتباطی با افغانستان و دسترسی به بازار کشورهای منطقه، ظرفیت مهمی برای افزایش صادرات و توسعه اقتصادی خراسان جنوبی ایجاد کرده است.
با این حال، بهرهگیری کامل از این ظرفیت نیازمند تکمیل زیرساختهای مرزی، حمایت از سرمایهگذاری، توسعه صنایع فرآوری و ایجاد زنجیره ارزش در بخشهای مختلف اقتصادی است؛ موضوعی که میتواند جایگاه خراسان جنوبی را از یک مسیر عبوری به یک مرکز اثرگذار در تجارت منطقهای ارتقا دهد.