تفاهمنامه با دشمن به دلیل نقض مکرر تعهدات عملاً از بین رفت
وی همچنین با تسلیت شهادت جمعی از هموطنان در پی حملات اخیر دشمن به کشور، استان سیستان و بلوچستان و پایگاههای ارتش و سپاه، از خداوند متعال برای شهدای این حوادث علو درجات، برای مجروحان شفای عاجل و برای خانوادههای داغدار صبر و اجر مسئلت کرد.
امام جمعه زاهدان در ادامه سخنان خود با اشاره به تفاوت نقلهای تاریخی درباره زمان ولادت و شهادت برخی از ائمه اطهار (ع) اظهار کرد: اختلاف در نقلهای تاریخی امری طبیعی است؛ همانگونه که درباره یک حادثه در زمان حاضر نیز روایتهای مختلفی نقل میشود، درباره رخدادهایی که بیش از هزار سال از وقوع آنها گذشته، تفاوت نقلها دور از انتظار نیست.
وی تأکید کرد: امانتداری در نقل تاریخ اقتضا میکند که روایتهای معتبر، هرچند متفاوت، بیان شود و اختلاف در تاریخ برخی مناسبتها نباید موجب تردید در اعتقادات مردم شود.
آیتالله محامی افزود: آنچه اهمیت دارد، گرامیداشت یاد و نام اهلبیت (ع) و بهرهگیری از این مناسبتها برای تقویت پیوند قلبی با آنان، ابراز محبت و آشنایی بیشتر با سیره، معارف و احادیث ایشان است.
وی تصریح کرد: مناسبتهای ولادت و شهادت ائمه اطهار (ع) فرصتی برای مطالعه، شناخت بیشتر و تعمیق ارتباط با معارف قرآن کریم و اهلبیت (ع) است و باید از این فرصتها برای ارتقای معرفت دینی بهره برد.
آیتالله محامی در ادامه خطبههای نماز جمعه زاهدان، با اشاره به موضوع جنگ و مذاکره، اظهار کرد: در میان دوستداران انقلاب اسلامی درباره مذاکره دو نگاه وجود دارد که هر دو از روی حسن نیت شکل گرفته است؛ همانگونه که رهبر معظم انقلاب نیز تأکید کردهاند، صاحبان هر دو دیدگاه با نیت خیر و خدمت به کشور سخن میگویند، اما مبانی تحلیلی و نتایج این دو نگاه با یکدیگر متفاوت است.
وی افزود: یک نگاه، بر پایه آنچه شهید آیتالله بهشتی از آن با عنوان «عقل حسابگر مادی» یاد میکرد، شکل گرفته است؛ یعنی مسائل صرفاً با محاسبات مادی و دنیایی بررسی میشود در این نگاه، ارزیابیها بهصورت موردی، مقطعی و کوتاهمدت انجام میشود و این پرسش مطرح است که در یک مقطع خاص، از مذاکره چه چیزی نصیب کشور خواهد شد و چه امتیازی به دست میآید.
امام جمعه زاهدان ادامه داد: در چنین رویکردی، نگاه به دشمن تا حدی خوشبینانه است و این تصور وجود دارد که میتوان به دشمن اعتماد کرد، با او به توافق رسید و به وعدهها، امضاها و تعهداتش اتکا داشت از سوی دیگر، توانمندیهای داخلی کشور، ظرفیتهای ملت ایران و قدرت مردم آنگونه که شایسته است مورد توجه قرار نمیگیرد و این احساس به وجود میآید که کشور به تنهایی قادر به حل مشکلات نیست.
آیتالله محامی تصریح کرد: نتیجه طبیعی چنین محاسبهای این است که افراد به دنبال مذاکره و توافق، به هر شکل ممکن، باشند؛ حتی اگر مذاکره از موضع ضعف انجام شود یا توافق به دست آمده نتواند منافع ملی را به طور کامل تأمین کند در این نگاه، اگر بخشی از اهداف نیز محقق شود، همان مقدار غنیمت شمرده میشود و امید اصلی به اجرای تعهدات و وعدههای طرف مقابل خواهد بود.
وی خاطرنشان کرد: صاحبان این دیدگاه با انگیزه خدمت به مردم چنین تحلیلی را دنبال میکنند؛ زیرا معتقدند مردم در شرایط سخت اقتصادی، فشار معیشتی و تحریم قرار دارند و باید با مذاکره راهی برای کاهش مشکلات و ایجاد گشایش در زندگی آنان پیدا کرد از همین رو، تصور میکنند با گفتوگو و توافق میتوان بخشی از مشکلات کشور را برطرف کرد.
نماینده ولیفقیه در سیستان و بلوچستان با اشاره به تجربه مذاکرات گذشته گفت: همانگونه که امام راحل و رهبر معظم انقلاب نیز تأکید کردهاند، مسئولانی که در مقاطع مختلف مسیر مذاکره را دنبال کردند، با حسن نیت وارد این عرصه شدند، اما رهبر معظم انقلاب تحلیل و نتیجه این نوع نگاه را نادرست میدانند و بر لزوم توجه به مبانی عمیقتر تأکید دارند.
وی در تشریح نگاه دوم اظهار کرد: در این رویکرد، محاسبات تنها بر پایه مسائل مادی انجام نمیشود، بلکه سنتهای الهی و وعدههای خداوند نیز جزئی از معادلات است بر اساس این نگاه، جهان تنها بر پایه عوامل مادی اداره نمیشود و وعدههای الهی حقیقتی قطعی و تأثیرگذار در سرنوشت ملتهاست.
آیتالله محامی افزود: اگر دشمنان، بهویژه آمریکا، از قدرت نظامی، اقتصادی و سیاسی برخوردارند، قدرت خداوند متعال قابل مقایسه با قدرت آنان نیست و همه قدرتهای جهان در برابر اراده الهی ناچیز هستند.
وی تأکید کرد: بر همین اساس، در محاسبات و تصمیمگیریهای کشور نباید تنها به عقل محاسبهگر مادی اکتفا کرد، بلکه باید با نگاهی فراتر از مادیات، سنتهای الهی، وعدههای خداوند و ایمان به نصرت الهی را نیز در معادلات وارد کرد؛ زیرا این نگاه، مبنای صحیح تصمیمگیری در مسائل مهم کشور است.
آیتالله محامی در ادامه تبیین دو رویکرد موجود درباره جنگ و مذاکره، با تشریح ویژگیهای نگاه دوم اظهار کرد: یکی از تفاوتهای اساسی این نگاه با رویکرد صرفاً مادی آن است که تنها به حادثه پیش رو یا شرایط موجود توجه نمیکند و نگاهش مقطعی و کوتاهمدت نیست، بلکه روند مستمر تحولات اجتماعی و آثار تمدنی تصمیمها و اقدامات را نیز در محاسبات خود لحاظ میکند.
وی افزود: اگر نهضت عاشورا را صرفاً با عقل حسابگر مادی و نگاه کوتاهمدت ارزیابی کنیم، ممکن است چنین نتیجه بگیریم که امام حسین (ع) شکست خورد؛ زیرا آن حضرت و یارانش به شهادت رسیدند، پیکرهای مطهرشان مورد هتک حرمت قرار گرفت، سرهای شهدا در شهرها گردانده شد و خاندان پیامبر (ص) به اسارت رفتند. اما اگر محاسبات فراتر از مادیات و آثار بلندمدت و تمدنی این قیام را در نظر بگیریم، بدون تردید پیروزی از آنِ امام حسین (ع) است.
امام جمعه زاهدان با اشاره به خطبه حضرت زینب (س) در مجلس یزید گفت: حضرت زینب (س) با خطاب به یزید فرمودند هر چه میتوانی تلاش کن، هر نقشه و نیرنگی که در اختیار داری به کار بگیر، اما به خدا سوگند هرگز نخواهی توانست یاد و نام ما را از خاطرهها محو کنی و وحی الهی را از میان ببری. این سخن، بیانگر همان نگاه تمدنی است که آینده و آثار ماندگار مقاومت را میبیند، نه صرفاً سختیها و حوادث مقطعی را.
وی ادامه داد: بر اساس این نگاه، نباید تنها به مشکلات و فشارهای امروز توجه کرد، بلکه باید آثار مقاومت را در تحولات آینده منطقه و جهان نیز مورد توجه قرار داد؛ زیرا مقاومت، آیندهساز و تمدنساز است.
آیتالله محامی، بدبینی به دشمن را از دیگر ویژگیهای این نگاه برشمرد و تصریح کرد: این بدبینی ناشی از سوءظن شخصی نیست، بلکه مبتنی بر واقعیتهای تاریخی و شناخت ماهیت دشمن است. دشمنان جمهوری اسلامی در طول تاریخ، انواع جنایتها، خیانتها، فسادهای مالی و اخلاقی و ظلم به ملتها را مرتکب شدهاند و این سابقه، شناخت واقعی از ماهیت آنان را به دست میدهد.
وی افزود: در مقابل، این نگاه به ظرفیتهای ملت ایران، توانمندیهای کشور، جوانان، دانشمندان و نیروهای داخلی ایمان دارد و معتقد است هرگاه مردم با وحدت، غیرت و روحیه مقاومت وارد میدان شوند، قادر به خلق حماسهها و معجزههای بزرگ خواهند بود.
نماینده ولیفقیه در سیستان و بلوچستان با بیان اینکه نتیجه چنین نگرشی، اتخاذ موضع عزتمندانه در برابر دشمن است، اظهار کرد: بر اساس این دیدگاه، اصل بر مذاکره نیست و هدف، تثبیت حق و منافع ملت از موضع اقتدار است. البته این به معنای فرار از مذاکره نیست؛ زیرا جمهوری اسلامی اهل منطق و استدلال است، اما شیفته مذاکره و توافق به هر قیمت نیز نیست.
وی ادامه داد: اگر مذاکرهای انجام شود، توافق زمانی پذیرفتنی است که بر پایه عزت، حکمت و مصلحت بوده، منافع ملی و منافع جبهه مقاومت را تأمین کند. در چنین شرایطی، اگر طرف مقابل این چارچوب را بپذیرد، توافق امکانپذیر است و اگر نپذیرد، جمهوری اسلامی خود را ناگزیر به توافق نمیداند.
آیتالله محامی با اشاره به تجربه توافق هستهای اظهار کرد: حتی در صورت دستیابی به توافق نیز باید اقدامات به صورت متقابل و مرحلهبهمرحله انجام شود؛ یعنی هر اقدام جمهوری اسلامی در برابر اقدام عملی طرف مقابل باشد، نه اینکه همانند تجربه برجام، ایران همه تعهدات خود را یکجا اجرا کند و در انتظار تحقق وعدههای طرف مقابل بماند؛ وعدههایی که در عمل محقق نشد.
وی خاطرنشان کرد: هر دو دیدگاه موجود در میان نیروهای انقلاب، از روی دلسوزی و با هدف خدمت به مردم، تأمین امنیت پایدار و حفظ منافع کشور شکل گرفته است، اما تفاوت اساسی آنها به نوع نگاه به دشمن، ظرفیتهای داخلی و مبانی فکری و اعتقادی بازمیگردد و همین تفاوت مبانی، به تفاوت در تصمیمگیریها منجر میشود.
امام جمعه زاهدان با اشاره به مواضع رهبر معظم انقلاب اسلامی گفت: امام خمینی (ره) و رهبر معظم انقلاب، با اتکا به مبانی دینی، آیات قرآن، روایات اهلبیت (ع) و تجربه تاریخی روابط ایران و آمریکا، هم شناخت دقیقی از دشمن داشتهاند و هم به توانمندیهای ملت ایران ایمان داشتهاند و رهبر معظم انقلاب نیز تصریح کردهاند که علی الاصول نگاه متفاوتی نسبت به موضوع مذاکره داشتهاند، هرچند به دلیل وجود دیدگاه دیگر در میان برخی مسئولان و نیروهای انقلابی، ایشان شرط گذاشت تعهد گرفت و سپس اجازه داد.
آیتالله محامی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به حملات اخیر دشمن به کشور گفت: دشمن در شرایطی حملات خود را آغاز کرد که ملت ایران در حال برگزاری مراسم تشییع، وداع و تدفین شهدای خود بود و مردم ایران و عراق با حضور گسترده، عظمت اسلام، انقلاب اسلامی و جایگاه رهبری را به نمایش گذاشتند و دشمن که تاب تحمل این اقتدار و انسجام را نداشت، حملات خود را به شهرهای مختلف، پایگاههای ارتش و سپاه و زیرساختهای کشور آغاز کرد که استان سیستان و بلوچستان نیز از این تجاوزها بینصیب نماند.
وی با تسلیت و تبریک شهادت جمعی از هموطنان اظهار کرد: شهادت این عزیزان را باید به دلیل مجاهدت در مسیر دفاع از اسلام، انقلاب اسلامی و آرمانهای الهی تبریک گفت و در عین حال به خانوادههای آنان نیز به سبب فقدان عزیزانشان تسلیت عرض کرد؛ خانوادههایی که با تقدیم بهترین سرمایه خود، به افتخاری بزرگ دست یافتهاند و نزد پیامبر اکرم (ص)، اهلبیت (ع) و حضرت ولیعصر (عج) روسفید خواهند بود.
آیتالله محامی در ادامه خطبههای نماز جمعه زاهدان، با اشاره به حملات اخیر دشمن و نقض تعهدات از سوی طرف مقابل، اظهار کرد: با توجه به شرایط ایجاد شده و حملات اخیر، عملاً چیزی از تفاهمنامه باقی نمانده است؛ تفاهمنامهای که از بند نخست تا آخرین بند آن، بهصورت مکرر از سوی دشمن نقض شده و اکنون نیز خود آنها در گفتار اعلام میکنند که دیگر تفاهمنامهای را به رسمیت نمیشناسند و در عمل نیز به نقض عهد ادامه میدهند.
وی افزود: وقتی طرف مقابل هم در گفتار و هم در رفتار، توافق را کنار گذاشته است، طبیعی است که آن تفاهمنامه دیگر برای جمهوری اسلامی نیز الزامآور نخواهد بود و انتظار این است که در تصمیمگیریها هیچگونه ملاحظهای نسبت به آن وجود نداشته باشد.
امام جمعه زاهدان با اشاره به آنچه از آن با عنوان «سیاست چشم در برابر چشم» یاد کرد، گفت: پیش از این نیز در یکی از خطبهها تأکید کرده بودم که اگر دشمن به نیروهای مسلح، رزمندگان و یا مردم ایران حمله کرده و موجب شهادت آنان میشود، پاسخ متناسب اقتضا میکند که مراکز تجمع دشمن نیز هدف قرار گیرد تا هزینه اقدامات تجاوزکارانه برای او افزایش یابد.
وی ادامه داد: همچنین اگر دشمن زیرساختهای کشور را هدف حملات خود قرار میدهد، پاسخ متناسب نباید صرفاً به حمله به یک پایگاه نظامی محدود شود، بلکه بر اساس همین سیاست، زیرساختهای طرف مقابل نیز باید مورد هدف قرار گیرد.
آیتالله محامی افزود: اگر امکان دسترسی مستقیم به آمریکا وجود ندارد، رژیم صهیونیستی که در دسترس است و همچنین کشورهایی که سرزمین خود را در اختیار دشمن قرار دادهاند و از خاک آنان علیه جمهوری اسلامی عملیات انجام میشود، نباید از تبعات این همکاری مصون بمانند حتی اگر این کشورها مشارکت مستقیم در عملیات نداشته باشند، فراهم کردن بستر حملات به ایران، نوعی همکاری و مشارکت در تجاوز به شمار میآید.
وی تصریح کرد: همانگونه که دشمن زیرساختها و منافع اقتصادی جمهوری اسلامی را هدف قرار میدهد، زیرساختها و منافع اقتصادی دشمن و دولتهایی که با او همکاری میکنند نیز باید در معرض پاسخ متناسب قرار گیرد تا آنان تصور نکنند میتوانند بدون پرداخت هزینه، در اقدامات خصمانه علیه ملت ایران مشارکت داشته باشند.
نماینده ولیفقیه در سیستان و بلوچستان در ادامه با اشاره به تنگه هرمز اظهار کرد: اگر تفاهمنامهای وجود ندارد، دیگر دلیلی برای استمرار محدودیتهایی که جمهوری اسلامی بر اساس آن پذیرفته بود، باقی نمیماند از جمله اینکه اگر تعهدی مبنی بر دریافت نکردن عوارض از شناورهای عبوری در بازه زمانی مشخص وجود داشته است، با از بین رفتن تفاهمنامه، مسئولان باید بر اساس قوانین و مقررات، مدیریت جمهوری اسلامی بر تنگه هرمز را با جدیت دنبال کرده و از ظرفیتهای قانونی آن برای تأمین بخشی از منافع اقتصادی کشور استفاده کنند.
آیتالله محامی در بخش پایانی خطبههای نماز جمعه زاهدان، با اشاره به موضوع مدیریت مصرف آب، برق، گاز و دیگر منابع، اظهار کرد: این مسئله موضوعی ملی است و در استان سیستان و بلوچستان نیز اهمیت ویژهای دارد؛ چراکه در روزهای گذشته مسئولان حوزه آب، برق و گاز گزارشی از وضعیت موجود ارائه کرده و از مردم درخواست کردهاند در مصرف منابع صرفهجویی کنند.
وی افزود: در فصل تابستان، مصرف آب و برق افزایش پیدا میکند و در پیش بودن فصل سرما نیز ضرورت مدیریت مصرف گاز را دوچندان میکند.
امام جمعه زاهدان با تأکید بر ضرورت رعایت عدالت در زمان قطعیهای احتمالی انرژی، گفت: به مسئولان تأکید کردهام که در صورت اعمال محدودیتها، عدالت رعایت شود و تفاوتی میان مناطق مختلف، بالاشهر و پایینشهر یا افراد و مسئولان وجود نداشته باشد. حتی برق مجموعه ما نیز طبق برنامه و در زمان تعیینشده قطع میشود و باید این عدالت برای همه رعایت شود.
آیتالله محامی با اشاره به ضرورت اصلاح فرهنگ مصرف در جامعه تصریح کرد: یکی از مشکلات ما، فرهنگ نادرست مصرف است؛ متأسفانه به مصرف زیاد عادت کردهایم البته برخی خانوادهها به دلیل نداشتن امکانات یا محدودیتهای اقتصادی، مصرف پایینی دارند، اما بخشی از جامعه که امکانات بیشتری در اختیار دارد، گاهی مصرف درست و بهینهای ندارد.
وی ادامه داد: اسراف در بخشهای مختلف زندگی مشاهده میشود؛ از مصرف آب و برق گرفته تا گاز، بنزین، آرد و نان و دیگر منابع. باید تلاش کنیم فرهنگ صرفهجویی و استفاده صحیح از امکانات در جامعه تقویت شود.
نماینده ولیفقیه در سیستان و بلوچستان با تأکید بر نقش مسئولان در این زمینه گفت: مسئولان مربوطه نیز باید برای تأمین منابع، مدیریت مصرف و اصلاح فرهنگ مصرف برنامهریزی و اقدام کنند. بخشی از این کار نیازمند تبیین و جهاد تبیین است؛ یعنی باید برای مردم روشن شود که منابع چگونه تولید میشود، چه هزینههایی برای به دست آوردن آن صرف میشود و چگونه ممکن است با مصرف نادرست از بین برود.
وی با اشاره به اهمیت منابع انرژی اظهار کرد: گاهی افرادی که در حوزه تولید فعالیت میکنند، با حسرت بیان میکنند که برای استخراج و تولید گاز زحمات زیادی کشیده میشود، اما این سرمایه به راحتی در وسایل گرمایشی و مصارف غیرضروری مصرف و هدر میرود؛ در حالی که همین منابع میتواند در بخشهایی مانند پتروشیمی و صنایع مورد استفاده قرار گیرد و برای کشور ارزش افزوده و درآمد ایجاد کند.
آیتالله محامی افزود: مردم باید بدانند آب، برق، گاز، بنزین، آرد و سایر منابع چگونه تولید و تأمین میشوند و هزینه واقعی آنها چیست؛ زیرا شناخت این موضوع به اصلاح رفتار مصرفی کمک میکند.
وی در ادامه یکی دیگر از الزامات مدیریت مصرف را واقعی شدن قیمتها دانست و گفت: زمانی که برخی کالاها و خدمات با قیمت بسیار پایین در اختیار مردم قرار میگیرد، انتظار صرفهجویی جدی نیز دشوار خواهد بود. وقتی هزینه واقعی یک خدمت احساس نشود، انگیزه لازم برای مصرف بهینه نیز کاهش پیدا میکند.
امام جمعه زاهدان با اشاره به موضوع یارانهها اظهار کرد: در مقاطعی مطرح شده بود که میزان یارانههای پرداختی کشور اگر بهصورت مستقیم میان مردم تقسیم شود، رقم قابل توجهی خواهد بود اگر قرار است حمایت انجام شود، بهتر است سازوکار آن به گونهای باشد که یارانه واقعی در اختیار مردم قرار گیرد و همزمان قیمتها نیز به شکل منطقی اصلاح شود، نه اینکه حمایتهایی محدود مانند برخی طرحهای کالابرگ که اثرگذاری کافی ندارند، جایگزین اصلاح اساسی شود.
وی تأکید کرد: زمانی که مردم هزینه واقعی آب، برق، گاز و دیگر منابع را درک کنند، طبیعتاً در مصرف خود دقت بیشتری خواهند داشت و فرهنگ استفاده بهینه تقویت خواهد شد.