«چنشت» آماده روایت جهانی؛ روستایی که گردشگران را شگفتزده میکند
پس از ثبت جهانی روستای اصفهک، اکنون نگاهها به روستای تاریخی چنشت در شهرستان سربیشه دوخته شده است؛ روستایی که به واسطه پوشاک سنتی رنگارنگ، آیینهای بومی، معماری سنتی، طبیعت بکر و فرهنگ اصیل خود، به «سرزمین رنگها» شهرت یافته و یکی از مهمترین گزینههای ثبت جهانی روستاهای گردشگری ایران محسوب میشود.
چنشت؛ ویترین گردشگری خراسان جنوبی برای بازار افغانستان
یکی از مهمترین برنامههای اخیر در معرفی ظرفیتهای این روستا، برگزاری تور آشناسازی (FAM Tour) ویژه فعالان صنعت گردشگری ولایتهای هرات و فراه افغانستان بود.
در این تور تخصصی، فعالان گردشگری افغانستان از جاذبههای شهرستانهای بیرجند، سربیشه و خوسف بازدید کردند اما روستای چنشت به عنوان یکی از مهمترین مقاصد اکوتوریسم و گردشگری فرهنگی استان، مورد توجه ویژه قرار گرفت.
معاون گردشگری، سرمایهگذاری و تأمین منابع ادارهکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خراسان جنوبی معتقد است این تور، آغاز فصل تازهای از همکاریهای گردشگری میان دو کشور است.
محمد عرب میگوید: گردشگری میتواند زبان مشترک ملتهایی باشد که اشتراکات تاریخی و فرهنگی فراوانی دارند و توسعه این تعاملات علاوه بر رونق گردشگری، به تقویت روابط اقتصادی و فرهنگی نیز منجر خواهد شد.
ثبت جهانی؛ هدفی که با سرعت دنبال میشود
در کنار معرفی بینالمللی چنشت، مهمترین برنامه مسئولان، تکمیل پرونده ثبت جهانی این روستاست. مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خراسان جنوبی اعلام کرده است تکمیل پرونده ثبت جهانی چنشت با سرعت در حال انجام است اما تحقق این هدف نیازمند همکاری همه دستگاههای اجرایی است.
به گفته سید احمد برآبادی، ثبت جهانی یک پروژه صرفاً متعلق به میراث فرهنگی نیست، بلکه موضوعی فرابخشی است و دستگاههای خدماترسان، عمرانی و زیرساختی نیز باید مسئولیتهای خود را در این زمینه انجام دهند.
همین موضوع سبب شده سید محمدرضا هاشمی، استاندار خراسان جنوبی نیز با تعیین زمانبندی مشخص، از دستگاههای اجرایی بخواهد تمام نیازهای زیرساختی این روستا را در کوتاهترین زمان ممکن برطرف کنند.
زیرساختهایی که چنشت را به مقصد جهانی نزدیک میکند
یکی از مهمترین الزامات ثبت جهانی، فراهم بودن زیرساختهای مناسب گردشگری است. به همین دلیل طی ماههای اخیر عملیات جانمایی و نصب تابلوهای راهنمای مسیر، ساماندهی بافت تاریخی، بهسازی راههای دسترسی، احداث سرویسهای بهداشتی و ارتقای خدمات گردشگری در دستور کار قرار گرفته است.
بازدیدهای میدانی مسئولان میراث فرهنگی و فرمانداری سربیشه نیز با هدف رفع موانع اجرایی و تسریع در تکمیل پروژهها ادامه دارد. مسئولان معتقدند توسعه زیرساختها علاوه بر افزایش رضایت گردشگران، نقش مهمی در حفظ بافت تاریخی و افزایش ماندگاری مسافران خواهد داشت.
اقامتگاههای بومگردی؛ حلقه مفقوده گردشگری چنشت
کمبود زیرساختهای اقامتی یکی از مهمترین چالشهای روستای چنشت به شمار میرود. به گفته محمد عرب، معاون گردشگری استان، سال گذشته نخستین مجوز اقامتگاه بومگردی در این روستا صادر شد و هماکنون عملیات اجرایی دومین اقامتگاه نیز در حال انجام است.
همچنین دو واحد خانه مسافر نیز در مرحله دریافت مجوز قرار دارند. بررسیهای میدانی نشان میدهد 13 خانه مستعد فعالیت گردشگری نیز شناسایی شدهاند تا با مشارکت مردم به اقامتگاه یا مراکز عرضه صنایعدستی و خدمات گردشگری تبدیل شوند.
جهانی شدن با مشارکت مردم امکانپذیر است
مسئولان میراث فرهنگی بارها تأکید کردهاند که موفقیت پرونده ثبت جهانی چنشت تنها به اقدامات دولتی وابسته نیست. مشارکت اهالی روستا، سرمایهگذاری بخش خصوصی، توسعه اقامتگاههای بومگردی، حفظ معماری بومی، صیانت از آیینها و تقویت صنایعدستی، از مهمترین شاخصهایی است که در ارزیابی سازمان جهانی گردشگری مورد توجه قرار میگیرد.
در همین راستا، دورههای آموزشی تخصصی برای خیاطان و تولیدکنندگان لباسهای سنتی نیز برگزار شده تا کیفیت محصولات بومی افزایش یافته و امکان حضور آنها در بازارهای داخلی و خارجی فراهم شود.
گردشگری؛ موتور محرک اقتصاد روستا
کارشناسان حوزه گردشگری معتقدند ثبت جهانی چنشت تنها یک عنوان بینالمللی نیست، بلکه میتواند نقطه عطفی در توسعه اقتصادی منطقه باشد.
افزایش ورود گردشگران، رونق فروش صنایعدستی، ایجاد فرصتهای شغلی جدید، توسعه کسبوکارهای محلی، افزایش سرمایهگذاری بخش خصوصی و جلوگیری از مهاجرت روستاییان از مهمترین دستاوردهای این رویداد خواهد بود.
از سوی دیگر، حضور گردشگران خارجی میتواند به معرفی هرچه بیشتر فرهنگ، آداب و رسوم و سبک زندگی مردم این منطقه در سطح بینالمللی کمک کند.
چنشت؛ گام آخر تا جهانی شدن
اکنون مجموعهای از اقدامات شامل تکمیل زیرساختهای گردشگری، توسعه خدمات اقامتی، ساماندهی بافت تاریخی، نصب تابلوهای راهنما، آموزش جوامع محلی، معرفی بینالمللی ظرفیتها و پیگیری مستمر مسئولان، چنشت را در آستانه یکی از مهمترین رویدادهای تاریخ خود قرار داده است.
اگر دستگاههای اجرایی بتوانند در موعد مقرر تعهدات خود را عملیاتی کنند، «سرزمین رنگها» نهتنها به دومین روستای جهانی گردشگری خراسان جنوبی تبدیل خواهد شد، بلکه میتواند به الگویی موفق برای توسعه گردشگری روستایی در شرق کشور و یکی از برندهای شناختهشده گردشگری ایران در عرصه بینالمللی بدل شود.
