نقد خیرخواهانه و نقد ظالمانه

پیام 26 تیر رهبر معظم انقلاب که موضوعاتی همچون قدردانی مجدد از مردم درباره تشییع تاریخی امام شهید، نقض عهد آمریکا و مسائل سیاسی-اجتماعی داخلی را در برمی‌گرفت، پیامی بسیار راهبردی و کلیدی است که توجه واقعی به آن می‌تواند یکی از مولفه‌های اصلی پیروزی بر دشمن آمریکایی-صهیونی باشد.این پیام محورهای متعددی دارد و بند بند آن بسیار حائز اهمیت است، امّا سطور پیش رو به بخشی از آن که به حفظ انسجام و اتحاد مقدس مربوط است، می‌پردازد.

در این باره نکات ذیل را می‌توان مطرح کرد:

علیرغم آنکه پیام، واجد محورهای متعددی است، امّا روح غالب و اصلی آن، مسئله «وحدت و اتحاد مقدس» است. و به همین دلیل مباحث و دلالت‌های مختلف در متن را باید ذیل این «دال مرکزی» تحلیل و صورت‌بندی کرد.

بندهایی مانند «از جمله اصولی‌ترین امور در این برهه، اصرار بر وحدت کلمه و اتحاد مقدّس در همه‌ی سطوح مردم و مسئولان و در تمام عرصه‌ها … خصوصاً در برابر دشمن جنایتکار و حیله‌گر آمریکایی است»؛ عبارت بسیار مهمی است.

این بند در واقع از یک سو، شرح یک بُعد از پیام بسیار کلیدی سابق ایشان درباره تفاهمنامه اسلام‌آباد است(این پیام ابعاد دیگر هم قطعاً دارد) که فرمودند «بنده علی‌الاصول نظر دیگری داشتم». و می‌توان از آن اینگونه برداشت کرد که علی‌الاصولی که در آن پیام آمده را به هر نحو که تفسیر کنیم، حق نداریم که از آن موضع یا رفتاری بر خلاف انسجام و اتحاد مقدس بسازیم.

و همچنین این بند از دیگر سو، واجد کلمه «اصرار» است. آنهایی که پیامهای رهبر معظم انقلاب در ماه‌های اخیر را بررسی کرده باشند می‌دانند که ایشان در به کار بردن کلمه به کلمه و لفظ به لفظ، بسیار حساس‌ هستند و آنها را تسامحاً به کار نمی‌برند. به همین دلیل، درج لفظ «اصرار»، نشان می‌دهد که تا چه اندازه این موضوع برای ایشان یک دغدغه بسیار راهبردی و کلیدی است.

رهبر معظم انقلاب در این پیام، نقدهای «مخلصانه» و «از سر خیرخواهی» را سرمایه‌ای ارزشمند و فی‌نفسه امری مطلوب توصیف کرده‌اند که موجب رونق و شکوفایی امور خواهد شد. بنابراین، بسیار روشن است که اصرار بر وحدت به معنای تاکید بر سکوت منتقدان منصف و دلسوز نیست.

با این حال، ایشان چارچوب‌های بسیار روشنی برای انتقاد مطرح می‌کنند و آن را ذیل حفظ وحدت و انسجام و اتحاد مقدس، تایید می‌کنند.

بنابراین به روشنی می‌توان تاکید کرد که اگر نقدی حائز این شروط باشد، امری مطلوب است،‌ امّا نقدهایی که واجد اهانت به مسئولان و بر هم زننده اعتماد به مسئولان دلسوز در هر سه قوه باشد، و یا مصداق ظلم و اتهام‌زنی باشد، قطعاً مردود و خلاف منویات رهبر معظم انقلاب است. و مشخصاً منشا محرومیت از برکات و عنایت الهی می‌شود.

نقدی که به بهانه تنظیم مسئولان، علامت ضعف به دشمن بدهد، اسراری از کشور آشکار کند و او را به چیرگی بر ایران مصمم‌تر یا امیدوارتر کند، قطعاً مردود و خلاف چارچوب‌های مشخص شده توسط رهبر معظم انقلاب است.

و مجدداً آنکه آن نوع نقدی که از نظر ادبیات یا مضمون، موجب شکست در وحدت و انسجام اجتماعی شود، هیچ توجیهی ندارد.