زنجان خنک؛ بهترین مقصد برای تعطیلات تابستانی+جزئیات
همین جمله فوق میتواند یک خبر خوب برگزاری گردشگران و هموطنانمان باشد که در ایام گرم تابستان به استان زنجان سفر کنند و از خنکی هوای زنجان لذت ببرند. البته بماند که در زنجان مدیران میراث فرهنگی چنان در خواب زمستانی حضور دارند که اصلا انگیزه ای برای معرفی زنجان و تقویت گردشگری این استان ندارند.
زنجان را اگر کسی ندیده باشد، شاید گمان کند صرفاً گذرگاهی است در میانه راه شمالغرب و پایتخت؛ شهری که شاید نامش در کتابهای درسی آمده و در حاشیهی نقشههای توریستی ایران فراموش شده است. اما آنکه دل در گروی شناخت سرزمین مادری دارد، خوب میداند زنجان فراتر از یک شهر است؛ گنجینهای از تمدن، طبیعت، معماری و هویت فرهنگی که در هیاهوی تبلیغات ناقص و بیمهری سیاستگذاریها، مهجور مانده است.
وقتی پای سخن راهنمایان گردشگری به میان میآید، آنان که سالها کوچهپسکوچههای تاریخ را پیمودهاند و با زبان دل و دانش، روایتگر اصالت ایراناند، تازه میفهمیم که سهم زنجان از گردشگری ایران نه آنچنان که باید است، نه آنگونه که شاید.
سعید سهندی رئیس انجمن حرفهای راهنمایان گردشگری استان زنجان میگوید: در بعضی استانها راهنمایان با همکاری آژانسهای گردشگری و ادارت میراث فرهنگی سعی میکنند بلوغ گردشگری را جدی بگیرند؛ از لحظهای که برای معرفی زنجان شروع به کار کنیم، 15 سال زمان میبرد تا به جایگاه مطلوب برسیم و باید به طور مداوم تبلیغات و تولید محتوا در فضای مجازی داشته باشیم.
گنبد سلطانیه
در فاصله حدود 30 کیلومتری شرق زنجان و در قسمت جنوبی محور زنجان – تهران بزرگترین گنبد آجری جهان خودنمایی میکند که چشم هر بینندهای را به خود خیره میکند. گنبد سلطانیه به عنوان شاهکاری از معماری دوره اسلامی، به عنوان بلندترین گنبد آجری جهان در فهرست میراث جهانی به ثبت رسیده است.
گنبد سلطانیه مقبره الجایتو است که در 1302 تا 1312 میلادی در شهر سلطانیه، پایتخت ایلخانان ساخته شد و از آثار مهم معماری اسلامی از شیوه معماری آذری به شمار میرود. این گنبد در هسته مرکزی شهر سلطانیه و در قسمت جنوب غربی کهندژ قرار دارد، گنبد سلطانیه به عنوان یکی از بناهای عظیم اسلامی و شاید با شکوهترین آنها همچون نگینی سر برافراشته وخودنمایی میکند. این بنای بینظیر در دوران حکومت سلطان محمد خدابنده در مدت 9 سال احداث شده است؛ معماری گنبد سلطانیه نسبت به آثار هم ردیف خود از نظرعظمت و ابعاد منحصر به فرد بوده و نمونه بدیعی از یک آزمایش موفق است.
رختشویخانه
بنای رختشویخانه یا مجموعهٔ تاریخی رختشویخانه در قلب بافت تاریخی شهر زنجان که براساس حصار قدیمی شهر است، در یک منطقهٔ پرتراکم مسکونی احداث شده است.
این بنا در مدت 15 ماه ساخته شده و در سال 1307 هجری شمسی توسط علی اکبرتوفیقی، رئیس بلدیهی شهر خریداری شده است. علیاکبر توفیقی فرزند آقاحسین زنجانی، اولین شهردار زنجان بود. وی بانی بناهای عام المنفعهای همچون رختشویخانه، بنای مسجد غریبیه، احداث نخستین مدرسه در محله سرچشمه زنجان(مدرسه توفیق) و غیره… است.
مردم شهر لباس و رخت خود را در آن محل میشستهاند. چنین کاربری برای یک بنای عمومی در جهان مشابه ندارد یا کمنظیر است. این بنا در حال حاضر تعمیر و مرمت شده و به عنوان موزهٔ مردمشناسی مورد استفاده قرار میگیرد و مردم میتوانند از آن بازدید کنند. این بنا در سالهای گذشته به جهت وجود هوای سرد در زمستانها برای بانوان زنجانی ساخته شده است.
این بنا توسط دو برادر به نامهای مشهدی اکبر معمار و مشهدی اسماعیل بنا ساخته شده است.زمین این بنا توسط علی اکبر خان توفیقی نخستین شهردار وقت زنجان خریداری شد و در سال 1345 ه.ق توسط او ساخته شده است.
بازار سنتی زنجان
مجموعه بازار قدیمی به صورت یک خط مستقیم که طویلترین بازار ایران بوده از سوی غرب و شرق گسترده شده و بدین لحاظ بازار پائین و بازار بالا تقسیم و نامگذاری شده است. مجموعه تاریخی بازار زنجان در قلب بافت قدیمی که روزگاری مشرف به دروازه قلتوق، دروازه جنوبی شهر بود، قرار دارد.
گستردگی جغرافیایی بازار زنجان و تنوع راستهها، تعدد سراها و کاوانسراهای درون شهری در راستههای فرعی که هر کدام به نامی و به فعالیتی خاص اختصاص یافته و وجود مساجد فراوان گویای پویایی این مجموعه در طول زمانهای گذشته و شرایط حاکم بوده است.
بازار پائین علاوه بر عرضه داد و ستد تولیدات محلی از طریق دو باب کاروانسرای موجود که محصولات آن از روستاها و قصبات به آنجا حمل میشده است. برای برطرف کردن نیازهای مذهبی و اجتماعی ساکنین این مجموعه دو مسجد بنامهای مسجد آقا شیخ فیاض و مسجد میرزائی را در خود جای داده است.
مجموعه بازار بالا از بازار قیصریه، بازار بزازها، بازار حجتالاسلام، بازار امامزاده و بازار عبدالعلی بیگ تشکیل شده است، این بازار از نظر تولید و عرضه کالا به هشت راسته زرگرها، بزازها، کفاشها، سراجها، کلاه دوزها، صندوق سازها، رنگرزها، میوه فروشها و جگرپزها تقسیم شده است.
موزه مردان نمکی
موزه باستان شناسی و مردان نمکی زنجان که در عمارت ذوالفقاری قرار دارد یکی از جاذبههای گردشگری شهر زنجان به شمار میرود. این عمارت امروزه محلی برای حضور گردشگران شده و وجود آثار گرانبها به خصوص مردان نمکی در این محل، توجه هر گردشگری را به خود مبهوت میکند.
خانه ذوالفقاری زنجان یک بنا ساختمان مسکونی و اداری است که محل زندگی حکمران وقت زنجان زنجان بوده و اکنون موزه باستان شناسی زنجان است؛ به عبارتی دیگر در سال 1388 نخستین موزه باستانشناسی استان زنجان در عمارت ذوالفقاری افتتاح شد.
موزه باستان شناسی زنجان از سه بخش مختلف همانند پیش از تاریخ، بخش تاریخی و بخش تاریخ اسلامی تشکیل شده است و در هر کدام از آنها، اشیا مربوط به آن زمان نگهداری میشود. تعدادی از این عتیقه ها شامل کاسههای سفالین، خمره ذخیره آرد، کاشی ستارهای و زرین فام و ظروف مسی قلمزنی می باشد.
معادن نمک چهرآباد در شهر زنجان شش مومیایی را در دل خود جا داده بود که در حین حفاری و استخراج نمک از این معادن پیدا شدند. نخستین مومیایی کشف شده، جسد نیمتنهای با ریش، موی بلند و حلقه گوشواره طلا در گوش بود و در اطراف آن مومیایی اشیایی چون تکه سبد، میخهای چوبی و طنابهای گیاهی هم وجود داشت که در حین خاکبرداری در زمستان 1372 از معادن نمک پیدا شد و بعد از کاوشهای باستانشناسی به پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار تاریخی- فرهنگی وزارت میراث فرهنگی فرستاده شد.
قلعه بهستان ماهنشان
قلعه بهستان یکی از قلعههای تاریخی و مهم شهرستان ماهنشان در استان زنجان است که به علّت شرایط زمانی خاص آن دوره، حاکمان برای دفاع از خود و مردم، اقدام به ساخت این قلعه کردهاند.
در کنار آبهای رودخانه قزل اوزن، جایی میان آسمان و زمین، تختگاه دیو و دودکش جن برپا شده است. احجامی کم نظیر که به همت ساکنان این سرزمین در دل پدیدهای شگفت انگیز، قلعهای شگفت انگیز بنا کردهاند. قلعهای با اتاقها و دالانها و راه پلههای زیگزاگی که البته به دلیل فرسایش طبقات زیرین امکان بالا رفتن وجود ندارد.
پس از 35 کیلومتر از زنجان به سمت تبریز به کمک تابلوهای راهنما وارد جاده ماهنشان میشویم که از آنجا تا این شهر حدود 70 کیلومتر مسیری کوهستانی و با آسفالت مناسب پیش رو داریم. البته مقصد اصلی ما روستای بهستان است که در فاصله 12 کیلومتری نرسیده به شهر ماهنشان قرار دارد.
بعد حدود 55 کیلومتر و گذر از روستای مادآباد به روستای ایلی بلاغ که میرسیم، قلعه نمایان میشود، وارد روستا میشویم، از دور دو حجم صخرهای عظیم به فاصله حدود 100 متر از یکدیگر دیده میشوند؛ سمت راستی همان قلعه بهستان است که از روستای ایلی بلاغ مشاهده میشود.
رودخانه قزل اوزن که از پای قلعه عبور میکند دو روستای ایلی بلاغ و بهستان را از هم جدا میکند. بنابراین برای رسیدن به قلعه از روستای ایلی بلاغ یا باید از رودخانه عبور کرد و از پلههای کنار قلعه بالا رفت و یا اینکه حدود 5 کیلومتر در جاده اصلی ادامه مسیر داده و پس از عبور از روستاهای “سریک” و “تک آغاجی” وارد روستای بهستان شویم که تمام مسیر تا پای قلعه ماشینرو است.
هتل بوتیک زنجان
هتل بوتیک زنجان در خیابان کاشانی در قسمت پایینی بازار پایین قرار دارد و یکی از هتلهای معروف استان به سبک قدیمی است که گردشگران میتوانند در آنجا ساکن شوند و از بافت مرکزی و قدیمی شهر زنجان با دسترسی راحت به بازار اقامت کنند. این هتل بوتیک اواخر دهه 90 در شهر زنجان به دست مسئولان قضایی استان افتتاح شده و جزو مراکز اقامتی زیبای شهر زنجان محسوب میشود.
هتل بوتیک زنجان دارای چند اتاق زیبا است که طراحی هریک از این اتاقها متعلق به یکی از دوران پادشاهی ایران ساخته شده است. به طور مثال یکی از اتاقها با سبک هخامنشی، یکی از اتاقها به سبک قاجار، یکی از اتاقها به سبک ساسانیان و … ساخته شده است که گردشگران میتوانند در آن لذت ببرند.
روستای توریستی درسجین ابهر
روستای توریستی و گردشگری درسجین ابهر با بافت زیبا و دلنواز میتواند یکی دیگر از مقاصد گردشگری مسافران باشد. شهرستان ابهر در 80 کیلومتری زنجان به سمت تهران قرار دارد و حتی دسترسی شهر ابهر از طرف مرکز کشور نزدیکتر نسبت به شهر زنجان قرار دارد و میتواند به عنوان مقصد گردشگری گردشگران قرار بگیرد.
شهرستان ابهر و خرمدره متعدد دارای روستاهای زیبا و سرسبز هستند که تاکستانهای نیز دارند و گردشگران میتوانند در اقامتهای بومگردی این روستاها ساکن شوند و از هوای خنک در ایام گرم تابستان لذت ببرند.
هندوستان ایران کجاست؟ طارم
شهرستان وسیع طارم با داشتن مناطق بینظیر دیدنی پذیرای مسافران و گردشگران ایرانی است. این شهرستان به قطب تولید زیتون کشور معروف است، دارای مناطق بکر و دیدنی است که مسافران میتوانند به این شهرستان سفر کنند. همین طور این منطقه به دلیل داشتن محصولات کشاورزی ناب، میتواند تامین کننده اصلی مایحتاج مسافران نیز باشد.
این شهرستان روستاهای گردشگری بسیار زیادی دارد که متأسفانه به خوبی معرفی نشده است. به عنوان مثال روستای کلوچ که دارای آبشار زیبایی نیز است میتواند پذیرای مسافران و گردشگران باشد. دقیقا همه جاذبه که تنگه دار نوشهر دارد، مسیر منتهی به کلوچ نیز آن را دارد ولی عدم معرفی مکانهای زیبای گردشری سبب شده که بسیاری حتی شهروندان زنجانی، آنجا را نشناسند. روستای وزنه سر، سیاهورود، شیلاندر و شیت و بسیاری از روستاهای دیگر قابلیت معرفی را دارند.
غار کتله خور
غار شگفت انگیز کتلهخور زنجان که در شهرستان خدابنده قرار دارد که چند طبقه دارد و قندیلهای رنگارنگ آن چشمان هر گردشگری را به خود مبهوت میکند.
کتلهخور غاری است خشکی – آبی که در شهرستان خدابنده زنجان و در 80 کیلومتری جنوب شهر قیدار و 230 کیلومتری استان کردستان در 173 کیلومتری شمال همدان و 411 کیلومتری تهران و پنج کیلومتری شهر گرماب قرار گرفته است.
این غار از سه طبقه تشکیل شده و دارای تونلهای فرعی و استلاکتیتها و استلاکمیتها و ستونهای بسیار در گذرگاههای اصلی است و قندیلهای مخروطی آویزان از سقفها در اثر داشتن ناخالصیها، رنگهای متنوع به خود گرفتهاند و آنها که ترکیبات به همراه نداشته و یا کمتر دارند به صورت بلورهای شیشهای بسیار شفاف مشاهده میشوند.
این غار دارای بخشهای دیگری است که به ترتیب میتوان میدان شیر خوابیده، میدان بیستون، میدان چهلستون، سهراهی کوهی، میدان پنجشیر، تالار عروس، تونل قندیلی، اتاق عقد، پای فیل، شتر با جهاز، عروس و داماد، میدان شمع، دو جادوگر، نخل سوخته، میدان مریم مقدس و غیره را نام برد. تمامی این بخشها حاصل تجمعهای مختلف آهکی است که هر کدام بر اساس شباهتی که به یکی از اشیاء اطراف ما داشتهاند به این اسامی خوانده میشوند.
به زنجان سفر کنید ضرر نمیکنید
به گزارش تسنیم، مکانهای معرفی شده بالا، فقط بخشی از جاذبههای گردشگری استان زنجان به شمار میرود. متأسفانه هیچ کدام از جاذبههای زنجان به خوبی معرفی نشده و گردشگران نیز حق دارند که بیشتر برای سفر به این استان از خود تمایل نشان ندهند. با اینکه زنجان در بهترین مکان جغرافیایی کشور واقع شده ولی از وجود گردشگران محروم مانده است.