وقتی خرسها به باغها هجوم میآورند؛ روایت تابستان پرخطر شمال
جنگلهای انبوه مازندران غنی از گونههای مختلف جانوری است، گونههایی که در هر نقطهای از این دیار سبز زیستگاهی برای خود انتخاب کردهاند و سالهاست در چرخه طبیعی به حیات زیستی خود ادامه میدهند، حیاتی پر جذبه که فراز و نشیبهای خاص خود را دارد و گاهی آدمی نیز درگیر این جذبه پر مخاطره میشود بویژه در مناطقی که زیستگاه جانوری در مجاورت زیستگاه انسانی باشد که گاهی این مجاورتها تقابلهایی را بین انسان و حیوانات رقم میزند، تقابلاتی که در صورت عدم آگاهی میتواند صدماتی را برای انسان و حیوان به همراه داشته باشد.
به دلیل همجواری زمینهای پر محصول باغی با جنگلهای پر از گونههای جانوری، کشاورزان و باغداران مازندران به فصل تابستان که میرسند در باغات خود معمولا با جانورانی مواجه میشوند که از درختان میوه و یا جالیز برای تغذیه استفاده میکنند، مواجه شدنهایی که گاهی آدمی را با خطرات جانی روبرو میکند و گاهی نیز حیوانی در این میان مورد آسیب قرار میگیرد.
در شهرستان کوهستانی سوادکوه که از نظر غنی بودن گونههای جانوری جزء مناطق شاخص مازندران به شمار میآید بارها شاهد این تقابلها بودهایم، همجواری زیستگاه حیاتوحش با نقاط روستایی و حتی شهری رویدادهایی را رقم زده است از ورود گراز، روباه و جوجه تیغی به حیاط خانهها گرفته تا رودر رویی پلنگ این گربهسان زیبای پر ابهت در معرض خطر انقراض با انسان، اتفاقاتی است که در سوادکوه بارها تکرار شده است اما آنچه که هر ساله در فصل تابستان تکرار میشود ماجراهای خرسهای قهوهای این جانور بزرگ جثه همهچیز خوار است که جمعیت قابل توجهی را به خود اختصاص داده است.
این روزها این خرسهای جذاب طبق عادت تابستانه خود دست به هر کندویی میبرند و با پنجههای بزرگ خود عسلها را میدزدند اما این تنها پایان سرقت غذایی این حیوانات نیست ماجرای سرک کشیدن این جانور به باغات، اتفاق ناخوشایندی برای باغداران منطقه به شمار میرود، مهمان ناخواندهای که صاحب باغ تمایلی برای آمدن و پذیرایی اجباری از او ندارد.
روزهایی را سپری میکنیم که میوههای سیاه بوتههای تمشک و آلوچههای سرخ جنگلی، خرسها را جذب خود میکند اما طَبع خوشمزه خوری این جانور به اینجا ختم نمیشود و به راحتی وارد باغات کوهستانی و دامنهای گیلاس، آلبالو، آلو و سیب میشوند و حاصل دسترنج باغداران و کشاورزان را زخمی پنجههای خود میکنند که در کنار خسارت مالی، مخاطراتی نیز در کمین جان آدمی و همچنین خرسهای قهوهای خواهد بود.
خرسهای قهوهای و درختان پر میوه باغات
یکی از باغداران سوادکوهی که در مناطق بالادست باغی پر از محصولات درختی دارد، گفت: هر ساله از اواخر بهار نگران خسارت به محصولات باغی خود هستیم چراکه بارها خرسها وارد باغ شدهاند و ضمن آسیب به شاخههای درختان، میوهها را نیز خوردهاند، موضوعی که تابستان بیشتر با آن درگیر هستیم چون همه میوهها بزرگ و رسیده میشوند و هجوم جانوران به باغ نیز افزایش مییابد.
وی، افزود: به دلیل اینکه خرسهای این منطقه جثه بزرگ و وزن بالایی دارند وقتی برای خوردن سیب و گیلاس به بالای درخت میروند باعث شکستن شاخه درخت میشوند از طرفی پاها و پنجههای قویشان میوههای ریخته شده روی زمین را له میکند، علاوه بر آن خطر جانی برای ما نیز دارد، ممکن است با خرس مواجه شویم که هر واکنشی ممکن است بروز دهیم.
وی، اظهار داشت: موضوع ورود خرس به باغات همواره هر ساله تکرار میشود، محیط زندگی آنها به باغات ما نزدیک است و خطر درگیری خرس و انسان هم وجود دارد، محصور شدن باغ هم به گونهای است که خرسها به راحتی وارد میشوند، گاهی خطر رو در رویی پیش میآید اما سعی کردیم به موقع اقدام و دوری کنیم یا از راه دور به طریقی خرس را فراری دهیم.
نجات کندوهای عسل برای حفظ سرمایه
یکی از زنبورداران منطقه نیز، گفت: حضور خرس اطراف کندوهایمان موضوعی است که هر لحظه ممکن است رخ دهد، خرس عسل دوست دارد و به خاطر آن به کندو نزدیک میشود از طرفی ما هم برای حفظ سرمایه خود مجبور هستیم مانع این کار شویم، همواره در طول شبانه روز بویژه از غروب مراقب کندوها هستیم، با آتش درست کردن و یا ایجاد سر و صدا سعی میکنیم از حضور خرس جلوگیری کنیم ولی گاهی هم غافلگیر میشویم.
آغاز فصل تعارض انسان با خرس قهوهای
محمد شکوهی رئیس اداره حفاظت محیط زیست سوادکوه و سوادکوه شمالی در گفت و گو با خبرنگار تسنیم در سوادکوه با بیان اینکه پیشگیری مؤثرترین راهکار کاهش تعارض انسان و خرس قهوهای است، گفت: به فصل رسیدن محصولات باغی رسیدیم، فصلی که نسبت به افزایش احتمال حضور خرس قهوهای در حاشیه باغات و زنبورستانها هشدارهای لازم داده میشود، اجرای اقدامات پیشگیرانه و همکاری بهرهبرداران برای کاهش تعارضات میان انسان و حیاتوحش امری ضروری به شمار میآید.
شکوهی، اظهار داشت:خرس قهوهای یکی از گونههای شاخص و ارزشمند حیات وحش ایران و از سرمایههای طبیعی جنگلهای هیرکانی محسوب میشود که در فصل تابستان و همزمان با رسیدن میوههای باغی، احتمال حضور این گونه در حاشیه باغات و محل استقرار کندوهای زنبورعسل افزایش مییابد و باید توجه داشت که این موضوع در مناطق جنگلی امری طبیعی است.
اقدامات پیشگیرانه برای کاهش تعارض و خسارت
وی با برشمردن اقدامات پیشگیرانه برای کاهش تعارضات و خسارتها، بیان کرد: تجربه نشان داده است که با رعایت چند اقدام ساده اما مؤثر از سوی بهرهبرداران، میتوان بخش قابل توجهی از تعارضات و خسارات احتمالی را کاهش داد ازجمله جمعآوری به موقع میوههای رسیده، مدیریت صحیح پسماند و بقایای غذایی، حفاظت مناسب از کندوهای زنبورعسل و پرهیز از ایجاد جاذبههای غذایی برای حیاتوحش از مهمترین راهکارهای پیشگیرانه در این زمینه است.
خطرات برخورد با خرس قهوهای در باغات
رئیس اداره حفاظت محیط زیست سوادکوه، تأکید کرد: نزدیک شدن، تعقیب یا تحریک خرس میتواند خطرآفرین باشد و در صورت مشاهده خرس، شهروندان ضمن حفظ آرامش از هرگونه اقدام هیجانی خودداری کرده و موضوع را در کوتاهترین زمان ممکن به اداره حفاظت محیط زیست اطلاع دهند تا اقدامات لازم توسط نیروهای تخصصی انجام شود.
وی، افزود: هماهنگیهای لازم با دستگاههای مرتبط برای افزایش آگاهی باغداران و زنبورداران آغاز شده است.
شکوهی، تصریح کرد: کاهش تعارض میان انسان و حیاتوحش تنها با همکاری دستگاههای اجرایی و مشارکت مردم امکانپذیر است، هدف ما حفاظت از گونههای ارزشمند حیاتوحش در کنار صیانت از معیشت و سرمایههای بهرهبرداران است و این دو موضوع در کنار یکدیگر قابل تحقق خواهند بود.
خرس قهوهای دشمن باغدار نیست
رئیس اداره حفاظت از محیط زیست سوادکوه، اظهار داشت: خرس دشمن باغدار نیست این گونه بخشی از طبیعت ارزشمند سوادکوه به شمار میآید، هرچه آگاهی عمومی و اقدامات پیشگیرانه افزایش یابد هم خسارتها کاهش پیدا میکند و هم این میراث طبیعی ارزشمند برای نسلهای آینده حفظ خواهد شد.
به گزارش تسنیم، خرس قهوهای این بزرگ جثه دوست داشتنی در این فصل چندان مورد علاقه باغداران و زنبورداران نیست چراکه سرمایهشان مورد تهدید این جانور قرار میگیرد، موضوعی که با اقدامات پیشگیرانه میتوان ضمن کاهش خسارتها در این تعارض انسان و خرس، خطرات جانی را از انسان دور کرد و همچنین جان این گونه ارزشمند جنگلهای مازندران را از تلف شدن نجات داد.