بسکتبال گرگان در دوراهی دفاع از قهرمانی یا دفاع از بیتالمال!
انتقال این دو بازیکن در حالی رخ داد که هنوز تکلیف بودجه فصل جدید مشخص نشده و اختلاف نظرها درباره ادامه تیمداری حرفهای شهرداری گرگان به اوج رسیده است. عدهای معتقدند حفظ جایگاه گرگان به عنوان پایتخت بسکتبال ایران مستلزم حمایت همهجانبه از این تیم است و نباید اجازه داد ستارههای آن راهی تیمهای رقیب شوند، اما در مقابل گروه دیگری این پرسش را مطرح میکنند که آیا شهرداری به عنوان نهادی خدماترسان که با مشکلات مالی، پروژههای نیمهتمام و مطالبات انباشته شهروندان روبهرو است، باید سالانه بیش از 100 میلیارد تومان از منابع عمومی را صرف رقابت در لیگ حرفهای کند؟
قصه بسکتبال گرگان، قصه امروز و دیروز نیست. نزدیک به سه دهه است که شهرداری گرگان به صورت مستقیم یا غیرمستقیم از این تیم حمایت میکند و در پنج، شش سال اخیر نیز با افزایش قابل توجه بودجه، تیم شهرداری گرگان به یکی از قدرتهای اصلی بسکتبال ایران تبدیل شده است.
جذب ستارههای ملی، مربیان مطرح، بازیکنان خارجی و کسب چندین عنوان قهرمانی و نایبقهرمانی لیگ برتر، در کنار حضور در رقابتهای آسیایی، افتخارات ارزشمندی را برای این شهر رقم زده است.
با این حال، در سوی دیگر این افتخارات، پرسشهایی نیز درباره حدود و ثغور وظایف شهرداری، نحوه هزینهکرد منابع عمومی و اولویتهای مدیریت شهری مطرح میشود؛ پرسشهایی که امسال با اعلام نیاز مالی حدود 100 میلیارد تومانی برای حضور تیم در لیگ برتر، جدیتر از همیشه شده است.
بسکتبال خط قرمز شورای شهر!
حمیدرضا آقاملایی، عضو شورای اسلامی شهر گرگان، با دفاع از ادامه حمایت از تیم بسکتبال شهرداری گفته که بسکتبال گرگان نماد و سمبل این شهر است و عدم پشتیبانی از این تیم، خط قرمز شورای شهر محسوب میشود.
وی با انتقاد از عملکرد مدیرعامل باشگاه شهرداری گرگان افزود: تقریباً همه ستارههای تیم در آستانه جدایی قرار گرفتهاند و اقدام مؤثری برای حفظ آنها انجام نشده است.
این عضو شورای شهر ادامه داد نباید اجازه داد بازیکنان شاخص و سرمایههای بسکتبال گرگان به راحتی راهی تیمهای رقیب شوند، زیرا چنین اتفاقی به جایگاه فنی تیم و امید هواداران آسیب میزند.
بازارگرمی یا واقعیت نقل و انتقالات
حجت مقسم، رئیس کمیته ورزش شورای اسلامی شهر گرگان، نگاه متفاوتی به موضوع نقل و انتقالات داشت.
وی معتقد است خروج بازیکنان از یک تیم و انتقال آنها به باشگاههای دیگر در ورزش حرفهای امری طبیعی و مرسوم است و جای نگرانی ندارد.
به گفته وی برخی بازیکنان پیش از آغاز فصل با استفاده از فضاسازی رسانهای و احساسات هواداران، به دنبال بازارگرمی هستند تا رقم قرارداد خود را افزایش دهند. بازیکنی که فصل گذشته حدود دو میلیارد و 300 میلیون تومان قرارداد داشته، امروز رقمی بین 10 تا 11 میلیارد تومان مطالبه میکند و مدیران باشگاه نباید اسیر چنین فضاسازیهایی شوند.
وی ادامه داد روند جذب بازیکنان در باشگاه فرهنگی ورزشی شهرداری گرگان با برنامه و هوشمندانه دنبال میشود و مدیران تیم تحت تأثیر هیجانات رسانهای قرار نگرفتهاند.
مقسم تأکید کرد که این روند تقریباً هر سال پیش از آغاز لیگ تکرار میشود و در نهایت نیز تیم شهرداری گرگان از این موضوع آسیب جدی ندیده است.
همه دستگاهها مسئول هستند
رئیس کمیته ورزش شورای شهر در بخش دیگری از سخنان خود، انتقاداتی را متوجه سایر دستگاههای اجرایی کرد و گفت: همه نهادها باید در قبال تیم بسکتبال گرگان مسئولیت بپذیرند و نباید تمام بار مالی و اجرایی بر دوش شهرداری باشد.
مقسم افزود: فرمانداری و سایر دستگاههایی که امکان کمک به ورزش را ندارند، نباید تنها به گرفتن عکس یادگاری با ورزشکاران بسنده کنند. در گرگان 46 هیئت ورزشی فعال وجود دارد و تا زمانی که حمایتها بر اساس برنامه و عدالت میان رشتههای مختلف ورزشی انجام نشود، نمیتوان از چنین روندی دفاع کرد.
تیمداری ماموریت شهرداری نیست
در میان اعضای شورای شهر، مهران کاظمنژاد صریحترین انتقادها را مطرح کرد و گفت: هیچکس مخالف حمایت از بسکتبال نیست، اما دغدغهها و مشکلات شهروندان باید در اولویت نخست مدیریت شهری قرار گیرد.
این عضو شورای شهر افزود: ورزش مورد نظر شهرداری، ورزش همگانی است و تیمداری حرفهای در زمره وظایف ذاتی مدیریت شهری قرار ندارد.
وی ادامه داد: این موضوع سابقهای طولانی دارد و در دورههای گذشته نیز شهرداری در رشته فوتبال تیمداری میکرد، اما بعدها این مسئولیت به بسکتبال منتقل شد، بدون آنکه سازوکار مشخصی برای تأمین منابع پایدار آن تعریف شود.
کاظمنژاد اظهار کرد: در دورههای گذشته استاندار و سایر مقامات ارشد استان در صحن شورای شهر حاضر شدند و بر حمایت از تیم و جذب اسپانسر تأکید کردند، اما در عمل هیچیک از این وعدهها محقق نشد.
وی افزود: یافتن اسپانسر نه وظیفه شورای شهر است و نه شهرداری از تخصص و نیروی حرفهای لازم برای انجام چنین مأموریتی برخوردار است.
هزینههای پنهان تیمداری حرفهای
کاظمنژاد در ادامه سخنان خود به پیامدهای حقوقی و اداری تیمداری حرفهای برای شهرداری اشاره کرد و گفته همین موضوع در سالهای گذشته مشکلات متعددی را برای مدیران و کارکنان سازمان فرهنگی ورزشی شهرداری ایجاد کرده است.
وی افزود: سازمان فرهنگی ورزشی شهرداری وظایف گستردهای در حوزه ورزش، فرهنگ و برنامههای اجتماعی دارد، اما مدیریت یک باشگاه حرفهای نیز به مجموعه مأموریتهای آن اضافه شده است.
این عضو شورای شهر ادامه داد: بسیاری از مدیرانی که مسئولیت اداره این مجموعه را بر عهده گرفتند، در ادامه مسیر با مسائل حقوقی و اداری مواجه شدند؛ افرادی که پیش از ورود به این حوزه در مجموعههای مدیریتی خود به عنوان نیروهای سالم و پاکدست شناخته میشدند، اما پیچیدگیهای ورزش حرفهای آنها را درگیر پروندههای مختلف کرد.
وی اظهار کرد: شهرداری ساختار لازم برای تیمداری حرفهای را ندارد و در این حوزه با چالشهای جدی روبهرو است. کاظمنژاد افزود در ورزش حرفهای هزینههایی وجود دارد که گاهی در چارچوب سازوکارهای اداری شهرداری قابل تعریف نیست و همین مسئله زمینه ایجاد مشکلات بعدی را فراهم میکند.
این عضو شورای شهر تأکید کرد: اگر قرار است تیم بسکتبال شهرداری گرگان در سطح اول کشور باقی بماند، باید نگاه باشگاه از صرف جذب بازیکنان مطرح به سمت پرورش استعدادهای داخلی تغییر کند.
وی گفت: باید تا حد امکان از بازیکنان بومی استان گلستان استفاده شود تا علاوه بر حفظ جایگاه تیم، زمینه رشد نسل جدید بسکتبالیستهای گرگانی نیز فراهم شود.
اولویت با بازیکنان بومی
موضوع توجه به استعدادهای داخلی، یکی از مطالبات مهم جامعه ورزشی گرگان نیز محسوب میشود. این دیدگاه معتقد است گرگان با وجود سابقه طولانی در بسکتبال، ظرفیتهای فراوانی در ردههای پایه دارد، اما سرمایهگذاری حرفهای سالهای اخیر کمتر به معرفی نسل جدید بازیکنان ملیپوش منجر شده است.
منتقدان میگویند اگر قرار است سالانه دهها میلیارد تومان از منابع عمومی برای بسکتبال هزینه شود، بخشی از این اعتبار باید صرف استعدادیابی، آموزش مربیان پایه و پرورش بازیکنان جوان شود تا این سرمایهگذاری تنها به موفقیتهای کوتاهمدت در لیگ محدود نشود.
بار مالی فقط بر دوش شهرداری!
ابوالفضل تجری، عضو شورای اسلامی شهر گرگان، نیز با تأکید بر جایگاه تیم بسکتبال شهرداری گفت: این تیم متعلق به همه مردم گرگان است و حمایت از آن نباید تنها بر عهده شهرداری باشد. وی افزود همه دستگاههای اجرایی، فرهنگی و ورزشی استان باید در قبال این تیم احساس مسئولیت کنند.
تجری ادامه داد: امروز صدا و سیما برای پخش مسابقات هزینه دریافت میکند، نیروی انتظامی برای تأمین امنیت مسابقات هزینه دارد و سایر دستگاهها نیز هر کدام وظایف و مطالبات خود را مطرح میکنند، اما در نهایت بخش اصلی هزینهها بر دوش شهرداری باقی میماند.
وی اظهار کرد: ترک فعل دستگاههای دیگر در حوزه ورزش و فرهنگ نباید توسط شهرداری جبران شود. اگر بسکتبال گرگان یک سرمایه اجتماعی برای همه مردم است، همه مجموعههای مسئول نیز باید در حفظ و توسعه آن نقش داشته باشند و نمیتوان انتظار داشت تنها یک دستگاه هزینههای این مسیر را تأمین کند.
مطالبه شهروندان؛ شفافیت و عدالت
در کنار دیدگاههای مسئولان، بخشی از افکار عمومی نیز نسبت به نحوه هزینهکرد منابع شهرداری پرسشهایی دارد. گرگان با مشکلات متعدد شهری مواجه است و بسیاری از مطالبات مردم همچنان در انتظار رسیدگی قرار دارد.
منتقدان میگویند شهری که با کمبودهایی در حوزه فضای سبز، پارکینگ، زیرساختهای شهری و پروژههای عمرانی نیمهتمام روبهرو است، باید درباره هزینه کردن بیش از 100 میلیارد تومان برای تیمداری حرفهای پاسخ روشنی به شهروندان ارائه دهد.
شهرداری وظیفه اصلی خود را باید در حوزه خدمات شهری، توسعه زیرساختها و افزایش کیفیت زندگی شهروندان دنبال کند و اگر هدف از حمایت ورزشی ایجاد نشاط اجتماعی است، این هدف میتواند از مسیر توسعه ورزش همگانی و ایجاد امکانات عمومی ورزشی نیز محقق شود. حتی اگر قانون اجازه حمایت شهرداری از ورزش حرفهای را داده باشد، این حمایت باید منطقی، شفاف و عادلانه باشد و نباید باعث شود سایر رشتههای ورزشی یا مطالبات شهری نادیده گرفته شوند.
این افراد میگویند طبق اظهارات برخی اعضای شورای شهر، شهرداری گرگان با بدهیهای قابل توجهی مواجه است و بهتر است منابع موجود ابتدا برای پرداخت بدهیها، تکمیل پروژههای نیمهتمام و حل مشکلات اساسی شهروندان هزینه شود.
به گفته برخی مدیران، تیم بسکتبال شهرداری در پروندههای مختلف نیز با محکومیتهای مالی روبهرو شده است و این موضوع ضرورت نظارت دقیقتر بر قراردادها و هزینههای باشگاه را افزایش میدهد. منابع عمومی متعلق به مردم است و باید درباره نحوه هزینهکرد آن پاسخگویی وجود داشته باشد.
این افراد معتقدند گرگان با برخورداری از هزاران هوادار، علاقهمندان فراوان و استعدادهای ورزشی متعدد، ظرفیت تبدیل شدن به یکی از قطبهای اصلی پرورش بازیکن در کشور را دارد. با وجود سالها حضور تیم شهرداری گرگان در سطح اول بسکتبال ایران و کسب عنوانهای مختلف، سالهاست بازیکنی در اندازههای ملی از این شهر معرفی نشده است.
اگر باشگاه در کنار جذب ستارههای مطرح، برنامه مشخصی برای حضور بازیکنان جوان و بومی در ترکیب تیم داشته باشد، میتواند آینده بسکتبال گرگان را نیز تضمین کند.وی اظهار کرد موفقیت واقعی یک باشگاه تنها با تعداد جامها و رتبههای لیگ سنجیده نمیشود، بلکه میزان اثری که بر رشد ورزش پایه و معرفی نسلهای جدید دارد نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
پرسشی که بیپاسخ مانده!
پرونده بسکتبال شهرداری گرگان امروز بیش از آنکه اختلافی درباره اصل حمایت از ورزش باشد، به یک بحث جدی درباره شیوه مدیریت، میزان هزینهها و اولویتهای شهری تبدیل شده است.
هیچکس نمیتواند نقش این تیم در ایجاد شور اجتماعی، افزایش غرور شهری و ثبت خاطرات ورزشی برای مردم گرگان را انکار کند، اما در مقابل، شهروندان نیز حق دارند درباره منابعی که از محل درآمدهای عمومی هزینه میشود، توضیح شفاف دریافت کنند.
ادامه حمایت از بسکتبال زمانی میتواند پشتوانه عمومی داشته باشد که با شفافیت مالی، برنامهریزی دقیق، جذب منابع پایدار، حضور واقعی بخش خصوصی، توجه به بازیکنان بومی و حمایت عادلانه از سایر رشتههای ورزشی همراه شود.
مسئله امروز گرگان حذف بسکتبال نیست؛ مسئله این است که چگونه میتوان از یک سرمایه اجتماعی ارزشمند حمایت کرد، بدون آنکه وظایف اصلی مدیریت شهری و مطالبات اساسی شهروندان به حاشیه رانده شود.
در نهایت، تصمیم شورای اسلامی شهر درباره بودجه بسکتبال تنها یک تصمیم ورزشی نخواهد بود، بلکه آزمونی برای میزان پاسخگویی، اولویتبندی و مدیریت منابع عمومی شهری است؛ تصمیمی که شهروندان گرگانی آن را با دقت دنبال خواهند کرد.