رشد چشمگیر ظرفیت نیروگاههای تجدیدپذیر؛ خورشیدی در صدر سبد انرژی پاک
به گزارش بخش اقتصاد وبانگاه بر اساس دادههای خبری منتشر شده در باشگاه خبرنگاران جوان، توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر در سالهای اخیر با سرعت فزایندهای پیگیری شده و ظرفیت نیروگاههای تجدیدپذیر کشور از حدود ۱۲۵۰ مگاوات در ابتدای دولت سیزدهم به بیش از ۶ هزار مگاوات رسیده است. این رشد قابل توجه نشان میدهد که انرژیهای پاک به یکی از ارکان اصلی توسعه در صنعت برق ایران بدل گشتهاند.
مصطفی رجبیمشهدی، معاون وزیر نیرو، با اشاره به روند افزایشی نیروگاههای تجدیدپذیر، توضیح داد که در بیش از دو دهه فعالیت این نیروگاهها در کشور، تا ابتدای دولت سیزدهم تنها ۱۲۵۰ مگاوات ظرفیت نصب شده بود، اما این رقم اکنون از مرز ۶ هزار مگاوات فراتر رفته است. این تحول، گامی مهم در جهت متنوعسازی سبد تولید برق کشور به شمار میرود.
تحلیل ترکیب این ظرفیت نشان میدهد که نیروگاههای خورشیدی، بخش اعظم سبد انرژیهای تجدیدپذیر ایران را تشکیل میدهند. از مجموع بیش از ۶ هزار مگاوات ظرفیت موجود، ۵۴۹۱ مگاوات به نیروگاههای خورشیدی اختصاص دارد. در مقابل، سهم نیروگاههای بادی ۳۷۱.۶ مگاوات، نیروگاههای برقآبی کوچک ۱۰۲.۹ مگاوات، توربینهای انبساطی ۲۵.۶ مگاوات و نیروگاههای زیستتوده ۲۲.۱۳ مگاوات است.
این آمار مؤید آن است که بیش از ۹۰ درصد از ظرفیت نیروگاههای تجدیدپذیر و پاک کشور در اختیار نیروگاههای خورشیدی است و این امر، پتانسیل بالای ایران را در زمینه توسعه انرژی خورشیدی آشکار میسازد.
از سوی دیگر، محمودپور، سرپرست توسعه نیروگاههای خورشیدی ساتبا، پیشتر از هدفگذاری برای دستیابی به ۱۲ هزار مگاوات ظرفیت نیروگاه تجدیدپذیر تا پایان سال جاری خبر داده بود. تحقق این هدف، که البته به شرایط کشور بستگی دارد، میتواند رشد چشمگیری در حوزه انرژیهای پاک طی دورهای کوتاه رقم بزند و نقش این نیروگاهها را در تأمین برق کشور پررنگتر نماید.
توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر علاوه بر افزایش ظرفیت تولید برق، مزایای متعددی را برای صنعت برق کشور به همراه دارد. نخستین مزیت، کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی در فرآیند تولید برق است. نیروگاههای خورشیدی و بادی در زمان تولید انرژی، نیازی به سوخت فسیلی ندارند و این موضوع موجب کاهش فشار بر شبکه تأمین سوخت نیروگاههای حرارتی میشود.
مزیت دوم، کمک به تأمین برق در پیک مصرف است. نیروگاههای خورشیدی به ویژه در ساعات روز که مصرف برق به اوج خود میرسد، قادر به تولید انرژی هستند و میتوانند بخشی از نیاز شبکه را برطرف سازند، هرچند میزان اثربخشی آنها به عواملی چون میزان تابش خورشید، ظرفیت ذخیرهسازی و مدیریت شبکه وابسته است.
همچنین، گسترش نیروگاههای تجدیدپذیر به کاهش آلایندگی هوا و مصرف آب در بخش تولید برق یاری میرساند. این مسئله برای کشوری مانند ایران که با چالش محدودیت منابع آبی و همچنین تأمین سوخت مواجه است، اهمیت دوچندانی دارد.
با این حال، برای تداوم روند رشد انرژیهای تجدیدپذیر، توسعه شبکههای انتقال و توزیع، تأمین مالی پایدار، ایجاد ظرفیت ذخیرهسازی و تدوین سازوکارهای اطمینانبخش برای سرمایهگذاران از اهمیت بالایی برخوردار است. بنابراین، افزایش ظرفیت نیروگاههای پاک زمانی میتواند بیشترین تأثیر را بر پایداری شبکه برق داشته باشد که زیرساختهای لازم برای جذب و مدیریت این تولید نیز همزمان توسعه یابند.
در مجموع، عبور ظرفیت نیروگاههای تجدیدپذیر کشور از ۶ هزار مگاوات و هدفگذاری ۱۲ هزار مگاواتی، نشاندهنده حرکت صنعت برق به سوی تنوعبخشی به سبد تولید خود است؛ مسیری که با فراهم شدن زیرساختها و تداوم سرمایهگذاری، قادر خواهد بود سهم انرژیهای پاک را در تأمین برق کشور به طور قابل توجهی افزایش دهد.