پروژه «گناباد؛ شهر سفید ایران» آغاز شد

به گزارش بخش استان‌ها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم از گناباد، ابوالفضل حکیم پور، فرماندار گناباد صبح امروز با حضور در جلسه شورای اسلامی شهرگناباد، پروپوزال رسمی طرح «گناباد؛ شهر سفید ایران؛ الگوی بومی شهر پایدار، تاب‌آور و گردشگرپذیر در اقلیم گرم و خشک» را ارائه کرد؛ طرحی که کاهش گرمایش شهری، مدیریت پایدار آب، توسعه انرژی پاک، حفاظت از قنات قصبه و گسترش گردشگری پایدار را به‌عنوان محورهای اصلی دنبال می‌کند.

فرماندار گناباد، در این نشست با تشریح ابعاد طرح پیشنهادی «گناباد؛ شهر سفید ایران» اظهار کرد: این طرح یک برنامه جامع توسعه شهری است که پیشنهاد می‌کند گناباد به‌عنوان یک آزمایشگاه زنده شهر پایدار در اقلیم گرم و خشک ایران طراحی و اجرا شود.

وی با اشاره به رویکرد خود از ابتدای حضور در گناباد افزود: تلاش ما همواره بر استفاده از خرد جمعی، اشتراک نظر، هم‌افزایی و پیش بردن کار با یکدیگر بوده است تا بتوانیم در مسیر توسعه شهرستان، کارهایی ماندگار و پایدار به یادگار بگذاریم.

فرماندار گناباد با تأکید بر جایگاه شورای اسلامی شهر به‌عنوان مجموعه‌ای مردمی گفت: شورای شهر نمایندگان مردم هستند و هر زمان که در مسیر اجرای برنامه‌ها و طرح‌های توسعه‌ای نیاز باشد، می‌توان از ظرفیت این مجموعه برای کمک به حل مسائل و باز کردن گره‌ها استفاده کرد.

حکیم‌پور ادامه داد: اگر با یک پدیده یا مسئله مواجه هستیم، باید به دنبال راهکار برای حل آن باشیم و خروجی کار باید از دل همفکری و هم‌اندیشی شکل بگیرد. هدف این است که از ظرفیت‌های مختلف شهرستان استفاده کنیم و نتیجه این هم‌افزایی در قالب اقداماتی عملی، ماندگار و قابل سنجش دیده شود.

وی درباره مفهوم «شهر سفید» گفت: در این مدل، «سفید» صرفاً به معنای رنگ ساختمان‌ها نیست، بلکه نماد کاهش جذب حرارت، پاکی محیط، بهره‌وری انرژی، مدیریت هوشمند آب، توسعه گردشگری و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان است.

فرماندار گناباد افزود: پیشنهاد محوری طرح این است که شهر با تکیه بر مزیت‌های بومی خود از جمله قنات قصبه، میراث معماری، دانش اقلیمی، ظرفیت انرژی خورشیدی، بافت تاریخی و ظرفیت‌های گردشگری فرهنگی و طبیعی، یک مدل قابل اندازه‌گیری و قابل تکرار برای شهرهای گرم و خشک ایجاد کند.

حکیم‌پور با اشاره به قنات قصبه گفت: وقتی از آینده پایدار گناباد صحبت می‌کنیم، باید به گذشته این سرزمین نیز توجه داشته باشیم؛ قنات قصبه، با قدمتی حدود 2500 سال، یک سازه زیرزمینی ارزشمند است که حاصل هوشمندی و ذکاوت مردم این دیار در مواجهه با محدودیت‌های طبیعی و سازگار شدن با محیط بوده است.

وی افزود: همین میراث نشان می‌دهد مردم این منطقه در طول تاریخ چگونه با شناخت محیط و منابع محدود آب، راهکارهایی پایدار برای زندگی ایجاد کرده‌اند و امروز نیز می‌توان از همین تجربه تاریخی برای طراحی آینده شهر بهره گرفت.

فرماندار گناباد با اشاره به جایگاه قنات قصبه ثبت‌شده در فهرست میراث جهانی یونسکو اظهار کرد: این میراث می‌تواند پایه هویتی قدرتمندی برای پیوند میراث گذشته با آینده پایدار گناباد باشد.

وی شعار اصلی پیشنهادی این طرح را «از قنات تا خورشید؛ میراث گذشته، آینده پایدار» عنوان کرد و گفت: هدف، سفید کردن شهر نیست؛ هدف، سفید کردن مسیر توسعه شهر است.

حکیم‌پور با بیان اینکه گناباد در پهنه‌ای با محدودیت طبیعی منابع آب قرار دارد، تأکید کرد: هر سیاست توسعه شهری باید ظرفیت واقعی منابع آب را مبنای تصمیم‌گیری قرار دهد.

وی ادامه داد: افزایش دما و موج‌های گرما، هزینه سرمایش، فشار بر زیرساخت‌های انرژی و آسایش حرارتی شهروندان را تحت تأثیر قرار می‌دهد و کاهش تنش حرارتی باید به یکی از مؤلفه‌های اصلی برنامه‌ریزی شهری گناباد تبدیل شود.

از قنات تا خورشید؛ طراحی یک مدل توسعه پایدار

فرماندار گناباد ظرفیت‌های میراثی و گردشگری شهرستان را دارای قابلیت تبدیل شدن به یک زنجیره اقتصادی یکپارچه دانست و گفت: قنات قصبه نباید تنها یک جاذبه منفرد باشد، بلکه می‌تواند محور شکل‌گیری یک شبکه گردشگری، آموزشی و فرهنگی قرار گیرد.

وی افزود: در مقیاس بازآفرینی شهری، این موضوع نیازمند یک برنامه جامع است تا حفاظت از میراث، توسعه گردشگری و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان در یک مسیر مشترک قرار گیرد.

حکیم‌پور در تشریح محورهای اجرایی طرح گفت: شهر سفید، شهری است که توسعه آن بر کاهش تنش حرارتی، حفاظت و بهره‌وری آب، انرژی پاک و کارآمد، محیط‌زیست سالم، معماری اقلیم‌گرا، حمل‌ونقل پایدار، حفاظت از میراث و گردشگری مسئولانه استوار باشد.

وی جمع‌آوری و تحلیل داده‌های شهری، تهیه نقشه کاربری زمین، پایش دمای سطح، ایجاد شبکه سنجش دما، بررسی وضعیت آب و انرژی و شناسایی نقاط حساس گردشگری را از جمله اقدامات پیشنهادی این طرح عنوان کرد.

فرماندار گناباد اجرای پروژه‌های کاهش حرارت شهری شامل استفاده از سایه‌بان، توسعه درختان کم‌آب‌بر، کف‌سازی مناسب، استفاده از مصالح روشن و مدیریت روشنایی خیابان‌ها را از دیگر محورهای طرح برشمرد.

وی همچنین انتخاب یک محور پایلوت در شهر و اجرای یک بسته یکپارچه شامل پیاده‌مداری، سایه، مبلمان شهری، روشنایی کم‌مصرف و هویت گردشگری را پیشنهاد کرد.

حکیم‌پور در بخش دیگری از طرح، موضوع «ساختمان سفید» را مطرح کرد و گفت: ساختمان‌های عمومی، تجاری، اقامتی و مسکونی می‌توانند پس از ارزیابی فنی، به سمت استفاده از راهکارهای کاهش جذب حرارت و افزایش بهره‌وری انرژی حرکت کنند.

وی نصب سامانه‌های خورشیدی روی ساختمان‌های عمومی، توسعه شهر هوشمند آب، حفاظت و مستندسازی قنات و میراث، آموزش و ایجاد موزه، طراحی کریدورهای گردشگری پایدار و اتصال قنات قصبه، بافت تاریخی، رویدادها و تورهای مختلف گردشگری را از دیگر محورهای پیشنهادی این طرح عنوان کرد.

فرماندار گناباد همچنین بر توجه به پسماند و برگزاری رویدادهای سبز تأکید کرد و گفت: مدارس، دانشگاه‌ها، اصناف، گردشگران و شهروندان باید به‌عنوان شرکای اجرای این طرح در فرآیند توسعه پایدار شهر مشارکت داشته باشند.

گناباد؛ آزمایشگاه زنده شهرهای گرم و خشک

حکیم‌پور در پایان نشست با شورای شهر گناباد پیشنهاد کرد تا گناباد به یک «آزمایشگاه زنده شهر گرم و خشک» تبدیل شود و گفت: ظرفیت‌های علمی و دانشگاهی باید در کنار مدیریت شهری و دستگاه‌های اجرایی وارد این فرآیند شوند.

وی افزود: می‌توان پروژه‌های کارشناسی ارشد و دکترا در رشته‌های شهرسازی و معماری، محیط‌ زیست، مهندسی، زیست، انرژی، گردشگری، اقتصاد و علوم اجتماعی را حول محورهای این طرح تعریف کرد تا گناباد به بستری برای مطالعه، آزمون و اجرای راهکارهای بومی توسعه پایدار در شهرهای گرم و خشک تبدیل شود.

فرماندار گناباد تأکید کرد: آنچه می‌تواند این طرح را از یک ایده به یک برنامه اجرایی تبدیل کند، همفکری، هم‌اندیشی، اشتراک ظرفیت‌ها و استفاده از خرد جمعی است؛ مسیری که با مشارکت مجموعه‌های مردمی، شورای اسلامی شهر، مدیریت شهری، دانشگاه‌ها، دستگاه‌های اجرایی، بخش خصوصی و شهروندان می‌تواند به شکل‌گیری طرح‌هایی ماندگار و پایدار برای آینده گناباد منجر شود.