بانکداری بیمهای؛ پلی به سوی مدیریت نوین خسارات و ارتقای کارایی در صنعت بیمه
به گزارش بخش اقتصاد وبانگاه بر اساس دادههای خبری منتشر شده در باشگاه خبرنگاران جوان، وحید نوبهار، کارشناس ارشد صنعت بیمه، با اشاره به سرعت رشد هزینههای خسارت در مقایسه با حقبیمه در صنعت بیمه، راهکارهای سنتی مانند افزایش حقبیمه را ناکافی دانسته و بر اهمیت بررسی دقیق جریان اطلاعات و پول میان ذینفعان تاکید کرده است.
این کارشناس تصریح کرد که اگر بانکداری بیمهای (Bancassurance) تنها به وصول حقبیمه و توزیع محصولات محدود شود، اثرگذاری قابل توجهی بر ضریب خسارت نخواهد داشت. اما در صورتی که از ظرفیت شبکه بانکی در حوزههایی چون احراز هویت، پرداخت، تسویه، دادههای مالی و زیرساختهای دیجیتال برای پیوند با فرآیندهای بیمه و درمان بهره گرفته شود، به ابزاری قدرتمند در مدیریت هزینه و کنترل خسارت تبدیل خواهد شد.
نوبهار با استناد به مستندات بینالمللی، اثرگذاری اجزای کلیدی بانکداری بیمهای نوین، از جمله مدیریت الکترونیکی مطالبات، تبادل داده، پرداخت دیجیتال، کاوش تراکنشها و کشف تقلب را بر کنترل هزینههای درمان و کاهش خسارات ناموجه، قابل توجه ارزیابی کرد. او به تجربه موفق نظام بیمه سلامت غنا اشاره کرد که در آن، سیستم الکترونیکی رسیدگی به مطالبات، ۱۷ درصد از ارزش مطالبات بررسیشده را تعدیل کرد، در حالی که این رقم در روش کاغذی تنها ۵ درصد بود. این موضوع، قابلیت بالای بررسی الکترونیکی در شناسایی مطالبات نامعتبر و کاهش هزینههای نظام سلامت را برجسته میسازد.
وی با بیان اینکه هر مبلغی که در فرآیند رسیدگی به مطالبهای غیرواقعی، اشتباه یا ناموجه کسر شود، به معنای جلوگیری از خروج منابع بیمهگر است، افزود که فناوری اطلاعات نه تنها سرعت را افزایش میدهد، بلکه به ابزاری مؤثر برای کنترل خسارت بدل میشود. تجربه فیلیپین نیز در این زمینه راهگشا بوده است؛ جایی که استفاده از یادگیری ماشین در مدیریت مطالبات و کشف تقلب، دقت طبقهبندی مطالبات را افزایش داده، مطالبات مشکوک را زودتر شناسایی کرده و نرخ کشف تقلب را بالا برده است.
نوبهار با تأکید بر اهمیت این تجارب برای صنعت بیمه درمان تکمیلی کشور، مفهوم «کنترل پیش از پرداخت» را مطرح کرد. او معتقد است که اتصال اطلاعات بیمهشده، خدمت درمانی، مرکز ارائهدهنده، تشخیص، مبلغ مطالبه و مسیر پرداخت در یک سامانه واحد، امکان شناسایی رفتارهای غیرعادی پیش از قطعی شدن پرداخت را فراهم میآورد. این امر، ضرورت یکپارچگی دادهها را به عنوان پیششرط توسعه کشف تقلب برجسته میسازد.
این کارشناس ارشد صنعت بیمه، با اشاره به ۱۳۷ پژوهش انجامشده در ۱۶ کشور، فقدان استانداردسازی و یکپارچگی داده را از موانع اصلی توسعه روشهای کشف تقلب در مطالبات سلامت عنوان کرد. او بیان داشت که اگرچه شبکه بانکی در قلب نظام پرداخت و بیمهگران در قلب نظام تعهد و ریسک قرار دارند، اما فقدان ارتباط دادهای و عملیاتی میان این دو حوزه، ظرفیت کنترل هزینه را بلااستفاده باقی میگذارد. اتصال این دو حوزه، با رعایت مقررات محرمانگی و حفاظت از داده، میتواند زنجیرهای از دریافت حقبیمه تا پرداخت خسارت را شکل دهد؛ در این زنجیره، بانک احراز هویت و پرداخت را مدیریت کرده، بیمهگر تعهد و ریسک را در اختیار داشته، مرکز درمانی خدمت را ثبت نماید و سامانه تحلیلی نیز ارتباط میان دادهها را بررسی کند.
نوبهار همچنین به ظرفیت بانکداری بیمهای در مرحله پیش از خسارت اشاره کرد و گفت: دسترسی به دادههای معتبر، شناخت دقیقتری از گروههای بیمهشده، الگوی مصرف خدمات و رفتار مالی را میسر میسازد و این امر، زمینه را برای طراحی دقیقتر محصولات، قراردادها و سازوکارهای کنترل ریسک فراهم میکند. این موضوع به ویژه در بیمه درمان گروهی حائز اهمیت است.
در مرحله پرداخت نیز، تسویه الکترونیکی و مستقیم میان بیمهگر و مرکز درمانی میتواند حجم مبادلات دستی را کاهش داده و مسیر پول را شفافتر سازد. شفافیت مالی، ابزاری برای کنترل رفتار و کاهش زمینههای سوءاستفاده محسوب میشود. تجارب جهانی حتی به سمت کنترل پیشینی مطالبات با بهرهگیری از هوش مصنوعی حرکت کردهاند؛ به طوری که فیلیپین در حال حرکت به سوی سامانه پیشاعتبارسنجی مبتنی بر هوش مصنوعی است تا تناسب بین تشخیص و آزمایشهای ثبتشده را بررسی و موارد مشکوک را پیش از پرداخت شناسایی کند. این تحولات، مسیر آتی مدیریت خسارت را به سمت کنترل پیش از پرداخت هدایت میکند.
این کارشناس صنعت بیمه تاکید کرد که افزایش حقبیمه به تنهایی راهکار پایداری برای کنترل ضریب خسارت درمان نیست و فشار هزینه را به بیمهشده و کارفرما منتقل میکند. اما در مقابل، اصلاح شبکه درمان، یکپارچهسازی دادهها، هوشمندسازی رسیدگی و اتصال نظام پرداخت به فرآیند بیمه، امکان کنترل ساختاری خسارات را فراهم میآورد. بنابراین، ارزش راهبردی بانکداری بیمهای در این است که بانک از مجرای فروش به زیرساخت پرداخت و داده، و بیمهگر از خریدار خدمت به مدیر فعال ریسک ارتقا یابند.
نوبهار در پایان خاطرنشان ساخت که بانکداری بیمهای، هرچند هنوز نسخه اثباتشدهای برای کاهش مستقیم ضریب خسارت درمان نیست، اما میتواند زیرساخت مهار عواملی را که این ضریب را افزایش میدهند، فراهم کند. خروج داده، پرداخت و مدیریت مطالبات از حالت جزیرهای، ظرفیت کنترل نشت منابع و ارتقای کارایی نظام بیمه درمان تکمیلی را افزایش میدهد. ارزش افزوده واقعی بانکداری بیمه برای صنعت بیمه کشور، علاوه بر فروش بیشتر، ایجاد زنجیرهای هوشمند از حقبیمه تا خسارت است که در صورت تحقق، به ابزاری حیاتی در مدیریت ضریب خسارت و اقتصاد بیمه درمان تکمیلی بدل خواهد شد.